Hạn chế vi phạm pháp luật về hợp đồng lao động: Cơ quan quản lý tích cực, người lao động chủ động
(HPĐT)- Mới đây, chuyên mục “Qua đường dây nóng” của Báo Hải Phòng nhận được phản ánh của người lao động (NLĐ) về việc bị người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) không đúng quy định. Đây là thực trạng cần các cơ quan quản lý vào cuộc để làm rõ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho NLĐ, bảo đảm môi trường lao động bình đẳng.
Bỗng dưng… mất việc
Sau 6 tháng làm việc tại Công ty TNHH nguyên phụ liệu Giày Long Chang ở địa chỉ số 168, đường Nguyễn Mẫn, phường Nam Sơn (quận Kiến An), sau 1 ngày xin nghỉ chăm con ốm, chị Nguyễn Thị Mai Hường, ở phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) bỗng nhận được thông báo nghỉ việc không hưởng lương. Chị Hường bức xúc cho biết: Dù chị bắt đầu vào làm việc từ ngày 31-5-2023 nhưng sau 5 tháng, công ty mới ký HĐLĐ thời hạn 1 năm với chị (từ 1-11-2023 đến 31- 10-2024). Ngày 19-2-2024, chị xin phép và được tổ trưởng tổ sản xuất phụ trách đồng ý cho nghỉ chăm con ốm. Bất ngờ, chiều 20-2- 2024, tổ trưởng tổ sản xuất thông báo về việc công ty cắt giảm nhân sự, cho chị nghỉ việc không lương. Đến 22-2-2024, Giám đốc công ty ký văn bản thông báo cắt giảm nhân sự, tạm hoãn HĐLĐ của chị trong 1 tháng. Ngày 15-3-2024, công ty ban hành quyết định điều chuyển chị từ bộ phận sản xuất sang nhân viên dọn vệ sinh, không ghi thời gian điều chuyển, mức lương. Không đồng ý, chị đề nghị công ty trả lời rõ mới đi làm. Đến 21-3-2024, Giám đốc công ty ban hành quyết định sa thải chị do tự ý bỏ việc 5 ngày. Sau khi khởi kiện vụ việc lên TAND quận Kiến An, ngày 21-5- 2024, TAND quận Kiến An yêu cầu chị bổ sung biên bản của hòa giải viên lao động đối với tranh chấp HĐLĐ. Tuy nhiên, do Phòng LĐ-TB-XH quận Kiến An, hòa giải viên chưa thể liên lạc với người sử dụng lao động để tổ chức hòa giải nên chị Hường không thể hoàn thiện thủ tục khởi kiện vụ việc ra tòa.
Hay như trường hợp chị Vũ Thị Hường, ở phường Hợp Đức (quận Đồ Sơn), làm việc tại Công ty TNHH Power 7 Technology Việt Nam, Khu kinh tế Đình Vũ, Cát Hải (huyện An Dương) cũng bất ngờ khi bị cho tạm nghỉ việc rồi điều chuyển vị trí không được báo trước. Chị Hường cho biết: Chị ký HĐLĐ có thời hạn 1 năm với công ty từ 1-9-2022 đến 31-8-2023. Khi hợp đồng trên hết thời hạn vào 1-9- 2023, chị Hường vẫn làm việc bình thường nhưng hai bên chưa tiến hành ký kết HĐLĐ mới. Ngày 22-9- 2023, chị nghỉ sinh và được thanh toán chế độ thai sản đầy đủ đúng quy định. Kết thúc nghỉ thai sản, ngày 22- 3-2024, chị đi làm trở lại thì bị nhân viên bảo vệ không cho vào, đồng thời bộ phận nhân sự thông báo miệng nói chấm dứt HĐLĐ. Sau khi chị Hường gửi đơn khiếu nại lên công ty, ngày 22-4-2024, chị nhận được thông báo đến làm việc tại bộ phận lễ tân nhưng không rõ công việc cụ thể, không có quyết định điều chuyển, mức lương cũng như quyền và nghĩa vụ. Đến nay, chị vẫn tiếp tục khiếu nại vụ việc tới công ty và các cơ quan chức năng nhưng chưa được giải quyết.
Cần thêm sự vào cuộc của cơ quan quản lý
Một thực tế là việc người sử dụng lao động vi phạm pháp luật lao động còn diễn ra ở một số doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp nước ngoài. Trước đó, tháng 9-2022, vụ việc cư xử không đúng mực, vi phạm pháp luật lao động của vị giám đốc người nước ngoài xảy ra tại Công ty Liyama Seiki, Khu công nghiệp VSHIP (huyện Thủy Nguyên) nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận. Trưởng Ban Chính sách Pháp luật và Quan hệ lao động Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Vũ Ngọc Thức cho biết: LĐLĐ thành phố có văn bản giao Công đoàn Ban Quản lý khu kinh tế Hải Phòng nắm chắc nội dung khiếu nại của NLĐ, thực hiện tư vấn pháp luật, tham gia thương lượng để bảo đảm quyền lợi của NLĐ theo quy định.
Còn theo Chánh Thanh tra Sở Lao động- Thương binh và xã hội Phạm Ngọc Châu: Qua công tác thanh tra, kiểm tra hằng năm của đơn vị cho thấy, một số vi phạm chủ yếu tại các doanh nghiệp như người sử dụng lao động ký HĐLĐ không đúng loại hợp đồng, nội dung các điều khoản không cụ thể về địa điểm, công việc làm, xử lý kỷ luật, sa thải NLĐ không đúng trình tự thủ tục…
Để hạn chế việc doanh nghiệp vi phạm PLLĐ, các ngành chức năng chú trọng công tác tuyên truyền nhằm nâng cao trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động với NLĐ cũng như ý thức của chính NLĐ trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Với các tranh chấp cụ thể trong lĩnh vực lao động, Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, các cấp công đoàn thành phố cần khẩn trương vào cuộc, kiểm tra, xác minh để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của NLĐ.