Thời luận HPCT 8-6: Siết chặt hoạt động livestream bán hàng
Trong đợt sale giữa năm (ngày 6-6), lần đầu, một tiktoker thực hiện livestream bán hàng đặt mục tiêu doanh thu bán hàng tới 150 tỷ đồng và sẽ tặng ô tô trị giá hơn 300 triệu đồng cho người may mắn đăng ký và xem livestream. Trước đó, dư luận cũng xôn xao khi có những phiên livestream được quảng cáo có doanh thu hàng chục, thậm chí cả trăm tỷ đồng. Phát trực tiếp và tương tác với mọi người trên mạng xã hội để bán hàng, hay còn gọi là livestream đã và đang là xu thế kinh doanh của nhiều cá nhân và doanh nghiệp. Đặc biệt, hình thức bán hàng qua livestream trên các sàn thương mại điện tử (TikTok Shop, Shopee) hiện nay đang rất phổ biển, có sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhãn hàng với người thực hiệnlivestream, có thể mang lại số doanh thu, lợi nhuận lớn cho các bên. Để tạo sức hút, tăng tương tác, tăng số đơn đặt hàng, người livestream thường tạo kịch tính, tạo hiệu ứng đám đông để nhiều người cùng cảm thấy nếu không mua nhanh sẽ hết vì hàng bán giảm giá kịch sàn và giới hạn số lượng số đơn đặt hàng tăng chỉ tính bằng giây... Tuy nhiên, đằng sau những phiên livestream được quảng cáo “kỷ lục” có doanh thu khủng cả trăm tỷ đồng cũng đặt ra nhiều câu hỏi như doanh thu thật hay ảo, nguồn hàng bảo đảm chất lượng, hay với số doanh thu đó việc quản lý, nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp, nhãn hàng và người livestream như thế nào... Đó là chưa kể, một số cá nhân, tiktoker khi livestream có những hành vi, lời nói tục tĩu, không đúng thuần phong mỹ tục. Những vấn đề quản lý thương mại điện tử, hoạt động livestream bán hàng cũng là nội dung làm nóng nghị trường Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 đang diễn ra. Bởi, thương mại điện tử là hoạt động kinh doanh thường xuyên phát sinh những mô hình mới, cách thức mới. Vì thế để quản lý chặt chẽ cho hoạt động này cũng cần những biện pháp mới.
Với nhiều giải pháp đồng bộ trong quản lý, hoạt động thương mại điện tử đạt được những kết quả tích cực. Cụ thể, theo Tổng cục Thuế, năm 2022, số thuế thu được từ hoạt động thương mại điện tử đạt 83 nghìn tỷ đồng, năm 2023 là 97 nghìn tỷ đồng và 5 tháng đầu năm nay thu được 50 nghìn tỷ đồng. Đến nay, 96 nhà cung cấp nước ngoài như Facebook, Google, Tiktok... đăng ký, được cấp mã số thuế và nộp thuế qua cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính về sàn thương mại điện tử. Tính riêng những tập đoàn lớn này nộp 15.600 tỷ đồng về thuế thương mại điện tử. Cũng qua thanh tra, kiểm tra, hơn 31 nghìn tổ chức, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử trong “tầm ngắm” của ngành Thuế. Riêng tại Hải Phòng, năm 2023, qua thanh tra, kiểm tra, ngành Thuế thành phố truy thu thuế đối với 84 cá nhân bán hàng qua sàn thương mại điện tử với số thuế thu hơn 2,7 tỷ đồng; truy thu thuế 10 cá nhân bán hàng qua mạng với tổng số thuế thu được 94 triệu đồng.
Dù đạt được nhiều kết quả, với những thay đổi, tăng trưởng nhanh trong lĩnh vực thương mại điện tử đòi hỏi công tác quản lý cũng thay đổi tương ứng, chặt chẽ hơn để tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cũng như chống thất thu thuế. Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 56 yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tăng cường công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát những quy định hiện hành để kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách pháp luật về quản lý thương mại điện tử; đẩy mạnh tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn người tiêu dùng qua thương mại điện tử, cũng như hướng dẫn doanh nghiệp nâng cao tinh thần tuân thủ pháp luật và bảo vệ người tiêu dùng trên không gian mạng; tăng cường công tác kiểm tra, xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và cạnh tranh không lành mạnh trong thương mại điện tử. Ngoài ra, các cơ quan chức năng sẽtăng cường thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động livestream bán hàng, chuyển cơ quan chức năng những trường hợp vi phạm để xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, để quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử, việc xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông giữa các bộ, ngành, thực hiện chuyển đổi số sẽ là giải pháp hữu hiệu để chống thất thu thuế.
Hoàng Minh