Vấn đề tuần này 9-6: Thúc đẩy chuyển đổi số ngành logistics
Xác định logistics là ngành dịch vụ quan trọng trong cơ cấu tổng thể nền kinh tế, đóng góp vai trò hỗ trợ, kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thành phố triển khai nhiều chương trình, dự án thúc đẩy phát triển logistics, trong đó có chuyển đổi số. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp (DN) lĩnh vực này chủ động, tích cực số hoá để nâng cao chất lượng dịch vụ như sử dụng các phần mềm quản lý công việc, hệ thống quản lý kho, hệ thống mạng nội bộ, số hoá hệ thống quản lý dữ liệu, dịch vụ cảng điện tử Eport…Cũng nhờ đó, trong 2 năm 2022-2023, Hải Phòng xếp vị trí thứ 2 trong bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh logistics cấp tỉnh (LCI). Hải Phòng là một trong những thành phố trực thuộc trung ương duy nhất nằm trong top đầu cả nước về đánh giá chỉ số LCI.
Tuy nhiên, từ số liệu thống kê của cơ quan chuyên môn, việc chuyển đổi số ngành logistics nói chung, tại các doanh nghiệp logistics trên địa bàn thành phố nói riêng còn rất khiêm tốn. Trong báo cáo của Bộ Công Thương, có 90,5% số doanh nghiệp tham gia khảo sát đang ở giai đoạn số hoá; chỉ có 5% số doanh nghiệp tiến lên cấp độ trực quan hoá, 2,2% ở cấp độ 4 là minh bạch hóa. Nhất là chỉ có 1,9% số DN dịch vụ logistics tiến lên cấp độ 5 là có khả năng dự báo và 0,4% số DN đạt đến cấp độ cao nhất, cấp độ 6 là có khả năng thích ứng. Các DN dịch vụ logistics thực hiện chuyển đổi số đạt từ cấp độ 3 trở lên chủ yếu tập trung ở nhóm doanh nghiệp lớn. Còn theo phản ánh của các DN, chuyển đổi số còn gặp khó khăn, trở ngại. Khó khăn từ việc lựa chọn đơn vị tư vấn thực hiện chuyển đổi số…đến nguồn lực. Còn đối với các DN đã, đang thực hiện chuyển đổi số, khó khăn hiện nay là do chuyển đổi số không đồng đều trong cộng đồng DN khiến việc kết nối, liên thông dữ liệu hạn chế.
Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng thông qua Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030, phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, trong đó có nội dung: "Đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành dịch vụ dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại, công nghệ số, phát triển các loại hình dịch vụ mới, xây dựng hệ sinh thái dịch vụ trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, pháp lý, y tế, giáo dục - đào tạo, viễn thông và công nghệ thông tin, logistics và vận tải phân phối”. Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27-9-2019 của Bộ Chính trị về “một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư” và Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 3-6-2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 xác định logistics là một trong 8 lĩnh vực cần ưu tiên chuyển đổi số. Trong khi đó, theo quy hoạch mạng lưới logistics của thành phố đến năm 2030 đạt khoảng 1.700 - 2.000 ha, đến năm 2040 khoảng 2.200 2.500 ha, gồm trung tâm logistics quốc tế và cấp vùng ở khu vực Đình Vũ - Cát Hải; các trung tâm logistics cấp thành phố, trung tâm logistics chuyên dụng, trung tâm logistics hỗ trợ gắn với các đầu mối giao thương chính. Quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xác định sẽ hình thành các trung tâm dịch vụ lớn mang tầm khu vực và thế giới về thương mại, du lịch, tài chính, logistics ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh. Như vậy, để đạt mục tiêu này, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu, trong đó có việc thúc đẩy chuyển đổi số trong cộng đồng DN logistics. Và với khoảng 1000 DN logistics, chuyển đổi số logistics không chỉ tạo ra sự phát triển cho lĩnh vực này tại Hải Phòng, mà còn “là động lực, là sợi dây liên kết kéo theo sự phát triển ngành logistics và kinh tế của cả vùng đồng bằng sông Hồng”.
Theo Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Đức Hiển, để phát triển ngành logistic nói chung, thúc đẩy chuyển đổi số ngành logistic nói riêng cần có sự vào cuộc đồng bộ, kịp thời, hiệu quả của các cấp, ngành và cộng đồng DN. Theo khuyến nghị, để đạt mục tiêu đề ra trong phát triển logistics, thành phố cần xây dựng lộ trình dài hạn với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Trong giai đoạn này, cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ để khuyến khích, tạo động lực cho DN tham gia chuyển đổi số; chú trọng xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại; quan tâm đào tạo nguồn nhân lực cho ngành logistics; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại; thu hút đầu tư phát triển các trung tâm logistics, nhất là trung tâm logistics ứng dụng công nghệ cao../.