Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên quý
(HPĐT)- Thiếu nước giờ đây không còn là chuyện xa vời mà trở thành nguy cơ trước mắt với nước ta. Khi tham gia trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 7 của Quốc hội vừa qua, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho rằng, “…đã đến lúc cần có tuyên ngôn rằng Việt Nam không phải quốc gia dư thừa nước và ngày càng khan hiếm…”. Trên thực tế, tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, triều cường đang ngày càng nghiêm trọng, nhất là tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, khu vực Tây Nguyên và Đông Nam bộ trong mùa khô năm 2024 vừa qua. Trong khi Việt Nam là quốc gia nằm ở cuối lưu vực các sông lớn, nên thách thức về thiếu hụt nguồn nước ngày càng hiện hữu rõ nét.
Hải Phòng là thành phố ven biển, lại được bao quanh bởi nhiều sông lớn nên chuyện thiếu hụt nguồn nước những tưởng là việc xa xôi, “trừ mình ra”. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt đã xảy ra, gây ảnh hưởng tới chất lượng và năng suất cây trồng, sinh hoạt của người dân. Mới đây, người dân các xã Khởi Nghĩa, Vinh Quang (huyện Tiên Lãng); Ngũ Phúc, Tân Trào, Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy); An Tiến, Tân Viên (huyện An Lão)… kiến nghị cơ quan chức năng làm tốt hơn công tác điều tiết nước phục vụ sản xuất. Nhiều thời điểm vụ Xuân 2024, các địa phương trên không đủ nước phục vụ sản xuất. Trước đó, vào cuối năm 2023, do ảnh hưởng xâm nhập mặn, hệ thống thủy lợi Đa Độ, An Kim Hải chạm ngưỡng “lằn ranh đỏ” của việc thiếu nguồn nước thô để sản xuất nước sạch. Riêng hệ thống thủy lợi Tiên Lãng gần như “tê liệt” bởi xâm nhập mặn.
Thành phố đang trong thời kỳ phát triển nhanh, mạnh về tất cả lĩnh vực kinh tế- xã hội, kéo theo sự gia tăng dân số, các khu, cụm công nghiệp và lượng khách du lịch đến đất Cảng. Đây là những nguồn lực đáp ứng yêu cầu tăng trưởng bứt phá hơn nữa của Hải Phòng, nhưng cũng tạo thêm áp lực về bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống trong tương lai. Nếu ngay từ bây giờ mỗi người dân, doanh nghiệp không sớm thực hiện các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, việc đối mặt nguy cơ thiếu nước là điều khó tránh.
Để bảo đảm an ninh nguồn nước, cần lập tức hành động khẩn trương, quyết liệt. Các địa phương phải chủ động triển khai, áp dụng hiệu quả cao các quy định của Luật Tài nguyên nước (sửa đổi) trong đời sống; sớm hoàn thành các quy hoạch khu vực sông, tăng liên kết liên vùng trong điều phối nước hợp lý; bảo đảm sử dụng tối ưu nước; xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý, dự báo, cảnh báo sớm cho người dân chuyển đổi sản xuất để phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn. Đồng thời, ưu tiên bố trí kinh phí hằng năm từ ngân sách để đầu tư cứng hóa bờ kênh, sông; mở rộng, khơi sâu lòng sông; đầu tư hệ thống trạm thu gom, xử lý nước thải, nhất là nước thải sinh hoạt, sản xuất để ngăn triệt để việc xả thải trực tiếp ra môi trường. Mỗi người dân cần thay đổi tư duy, tự xây dựng ý thức và thói quen tiết kiệm nước. Trong sản xuất tăng cường ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để tiết kiệm nước, như sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt thay cho tưới tràn, tưới xả trong sản xuất nông nghiệp. Chỉ khi có sự chung sức của cả xã hội, cộng đồng, nguy cơ thiếu nước mới được đẩy lùi, an ninh nguồn nước mới được bảo đảm.