Trang 3 dưới, nguội 20-6: Phát triển đô thị đa trung tâm, giàu bản sắc

- Chương trình Phát triển đô thị thành phố Hải Phòng định hướng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 có ý nghĩa và tầm quan trọng như thế nào, thưa đồng chí?

Nghị quyết số 45-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và thế giới. Trong đó, về phát triển đô thị phấn đấu đến năm 2025 đạt các tiêu chí đô thị loại 1, đến năm 2030 cơ bản đạt các tiêu chí của đô thị loại đặc biệt. Chương trình Phát triển đô thị thành phố Hải Phòng định hướng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp và lộ trình thực hiện các chỉ tiêu chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng nhằm phát triển thành phố theo từng giai đoạn như mục tiêu Nghị quyết đề ra. Đồng thời, Chương trình cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp, các định hướng về phát triển không gian đô thị, phương án sắp xếp đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn thành phố theo các quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt: Điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Chương trình vừa được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định 1274/QĐ-UBND ngày 19-4-2024 là cơ sở để từng bước hoàn thiện thể chế, chính sách về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị trên địa bàn thành phố, thực hiện phát triển đô thị theo từng giai đoạn và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Theo đó, các chỉ tiêu cụ thể của Chương trình theo từng giai đoạn bảo đảm mục tiêu xây dựng và phát triển thành phố trở thành thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; trở thành trung tâm phát triển của vùng, là động lực quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, ngang tầm với các thành phố tiêu biểu của châu Á. Đô thị Hải Phòng được mở rộng, phát triển theo hướng bền vững, đồng bộ, hiện đại, tăng trưởng xanh, thông minh, giàu bản sắc, phát huy đô thị lịch sử, tôn vinh giá trị văn hóa con người Hải Phòng...

- Đồng chí cho biết nét đặc trưng nổi bật trong phát triển đô thị thành phố thời gian tới theo Chương trình là gì?

Điểm nổi bật của Chương trình phát triển đô thị thành phố định hướng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 là bám sát mô hình cấu trúc phát triển không gian đô thị thành phố Hải Phòng và phương án sắp sếp đơn vị hành chính đô thị, tổ chức không gian lãnh thổ theo Điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, trọng tâm mô hình không gian đô thị thành phố sẽ phát triển từ mô hình “Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh" thành “Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh". Không gian đô thị ngày càng mở rộng, hình thành các đô thị mới.

Chương trình triển khai trên toàn bộ phạm vi ranh giới đơn vị hành chính của thành phố, bao gồm 7 quận và 8 huyện.  Trong đó, theo từng giai đoạn, các danh mục, lộ trình thực hiện quy hoạch, xây dựng và quản lý phát triển đô thị trên địa bàn thành phố triển khai có trọng tâm, trọng điểm. Khái quát từ nay đến nay 2025, các nhiệm vụ triển khai nhằm hoàn thiện các tiêu chuẩn đô thị loại 1. Tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 60-70%; mở rộng đô thị trung tâm sang khu vực huyện An Dương, thành lập quận An Dương. Địa giới hành chính quận Hồng Bàng được điều chỉnh, sáp nhập thêm 3 xã: An Hưng, An Hồng, Đại Bản của huyện An Dương’; thành lập thành phố Thủy Nguyên trên cơ sở địa giới hành chính hiện trạng và toàn bộ đảo Vũ Yên.

Giai đoạn đến năm 2030 phát triển thành phố cơ bản đạt các tiêu chí của đô thị loại đặc biệt về cơ sở hạ tầng đô thị, hạ tầng y tế, giáo dục, đào tạo và công trình văn hóa cấp đô thị. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 74-76%, mở rộng đô thị trung tâm sang khu vực Kiến Thụy, thành lập quận Kiến Thụy. Phát triển các đô thị An Lão (thị trấn An Lão), Tiên Lãng (thị trấn Tiên Lãng) và Vĩnh Bảo (thị trấn Vĩnh Bảo) đạt tiêu chí đô thị loại 4.

Giai đoạn đến năm 2040, tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 80-86%, mở rộng  khu vực đô thị trung tâm sang huyện Cát Hải, thành lập quận Cát Hải (đô thị ở hải đảo). Khi đó, khu vực nội thành bao gồm 10 quận. Tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng và phát triển thành phố trở thành đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, giữ vai trò là đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế. Tầm nhìn đến năm 2045-2050, Hải Phòng trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và thế giới.

Huyện An Dương quan tâm phát triển hạ tầng tiến tới  thành lập quận An Dương.

- Các nhiệm vụ cụ thể theo Chương trình đang và sẽ được các ngành, địa phương phối hợp triển khai như thế nào, thưa đồng chí?

Với vai trò cơ quan chủ trì, Sở Xây dựng đang xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình theo từng giai đoạn và phối hợp với các sở, ngành, địa phương có liên quan trong tổ chức triển khai. Căn cứ theo chức năng, nhiệm vụ, bám sát nội dung Chương trình, các sở, ngành, đơn vị có liên quan tổ chức rà soát và lồng ghép vào các đề án, kế hoạch, quy hoạch ngành, chủ động tổ chức thực hiện theo quy định.

UBND các quận, huyện sẽ tổ chức rà soát, đánh giá hiện trạng về phát triển đô thị trên địa bàn quản lý; lập và điều chỉnh các quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn và các quy hoạch ngành có liên quan bảo đảm phù hợp với quy hoạch chung của thành phố. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển đô thị, nhất là quản lý về trật tự xây dựng đối với các đô thị, khu vực đô thị hiện hữu và các khu vực dự kiến phát triển đô thị theo quy định.

Hiện nay, đối với các nhiệm vụ trọng tâm về quy hoạch, xây dựng và hoàn thiện các hồ sơ phân loại đô thị đến năm 2025 như dự kiến thành lập thành phố Thủy Nguyên, thành lập quận An Dương và mở rộng quận Hồng Bàng, đang được UBND các huyện: An Dương, Thủy Nguyên, quận Hồng Bàng và các sở, ngành trên địa bàn thành phố tích cực phối hợp thực hiện để sớm được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng công nhận. Ngoài ra, Sở Xây dựng cũng đang phối hợp với các địa phương rà soát, hoàn thiện các quy hoạch, chương trình phát triển từng đô thị và tổ chức thực hiện phân loại đô thị trên địa bàn thành phố theo chương trình được phê duyệt.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Chuyện quản lý:

Bất cập quản lý điện chiếu sáng công cộng

Hiện nay, hạng mục điện chiếu sáng công cộng khi thực hiện thường được “gói chung” trong dự án hạ tầng kỹ thuật. Phương thức này có ưu điểm giảm gọn thủ tục đầu tư, tiết kiệm thời gian và quan trọng hơn là các hạng mục thi công đồng bộ trong cùng dự án tại một thời điểm.

Tuy nhiên, phương thức này cũng đang bộc lộ nhiều bất cập. Để trúng thầu các dự án, doanh nghiệp tính toán tiết giảm chi phí tối đa nhằm giảm vốn đầu tư để trúng thầu và có lợi nhuận. Vì lý do này, ở không ít các dự án, các thiết bị điện chiếu sáng được lắp đặt không đúng chủng loại hoặc đúng chủng loại nhưng chất lượng không bảo đảm, mập mờ nhà sản xuất. Phần lớn doanh nghiệp trúng thầu các dự án là doanh nghiệp xây dựng, không có chuyên môn sâu về điện chiếu sáng. Khi thi công, các đơn vị này lại thuê nhà thầu phụ để thi công hạng mục điện chiếu sáng, dẫn đến chất lượng kỹ thuật không bảo đảm.

Các công trình sau khi hoàn thành, một số hạng mục được nghiệm thu, bàn giao về Sở Xây dựng quản lý. Trong đó, hạng mục điện chiếu sáng được Sở giao nhiệm vụ Công ty CP Điện chiếu sáng Hải Phòng trực tiếp quản lý, duy tu, vận hành. Tuy nhiên, ở một số dự án, Công ty nhận thấy hạng mục điện chiếu sáng thi công không bảo đảm chất lượng, kỹ thuật nên không nhận bàn giao. Một số dự án sau khi bàn giao, vận hành phát sinh thiết bị cháy, hỏng nhưng không tìm được thiết bị phù hợp để thay thế. Do đó có tình trạng các công trình hoàn thành nhưng chưa đưa vào sử dụng, vận hành. Có công trình đưa vào vận hành nhưng thiết bị điện chiếu sáng hỏng không được thay thế kịp thời khiến người dân trong khu vực bức xúc, kiến nghị. Để sửa chữa, có điểm chỉ cháy bóng đèn nhưng phải thay cả cụm cần do không tìm được thiết bị như chủng loại lắp đặt ban đầu, dẫn đến hiệu quả sử dụng các công trình điện chiếu sáng công cộng không cao, thất thoát kinh phí nhà nước.

Từ thực tế này đề nghị thành phố xem xét về cơ chế khi thực hiện các dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Các dự án được đưa ra đấu thầu là đúng luật song cũng cần quan tâm có giải pháp, yêu cầu giám sát chất lượng đối với từng hạng mục, bảo đảm chất lượng không chỉ tại thời điểm bàn giao mà cả quá trình đưa vào vận hành, bảo trì thuận lợi, phát huy giá trị phục vụ người dân./.

Bài: Ngọc Lan; ảnh: Lê Dũng