Người sản xuất bớt nỗi lo
(HPĐT)- Vụ xuân năm 2024, diện tích lúa xuân bị chuột phá hoại giảm hơn trước, góp phần đưa năng suất lúa toàn thành phố ước đạt 70,18 tạ/ha, tăng 0,02 tạ/ha so với kế hoạch. Một trong những nguyên nhân đem lại kết quả này là nhờ cơ quan chuyên môn ngành Nông nghiệp và các địa phương áp dụng tổng hợp các biện pháp diệt chuột.
Giải tỏa tâm lý người sản xuất
Vụ xuân này, Hợp tác xã (HTX) kinh doanh dịch vụ sản xuất nông nghiệp Tiến Đạt ở xã Đại Đồng (huyện Kiến Thụy) có diện tích ruộng tích tụ gần 10 ha tại khu vực chân đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Khu vực này những vụ trước bị chuột phá hoại nặng do diện tích sản xuất nhỏ lẻ, bị chia cắt. Tuy nhiên, khi tích tụ ruộng đất sản xuất, biện pháp đầu tiên HTX quan tâm thực hiện là diệt chuột. Giám đốc HTX Nguyễn Xuân Hiệu cho biết, vụ xuân năm 2024, đơn vị mua thuốc Gimlet 0.2 GB của Công ty ADI và được cán bộ công ty hỗ trợ diệt chuột hiệu quả hơn, phần lớn diện tích lúa vụ xuân không bị chuột cắn phá, năng suất một số giống lúa đạt hơn 72 tạ/ha...
Còn ở xã Nam Hưng (huyện Tiên Lãng), nông dân 4 thôn: Vân Đoài, Bạch Xa Trại, Bạch Xa Làng, Láng Trình năm nay phấn khởi được mùa vì phòng, chống được sâu cuốn lá nhỏ, rầy và chuột hại. Để có thành công này, địa phương phối hợp Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, Công ty ADI triển khai mô hình quản lý chuột hại tổng hợp theo Chương trình quản lý sức khỏe cây trồng (IPHM) với quy mô 20 ha; chỉ đạo và phát động các tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất, huy động tổ đội diệt chuột cùng cán bộ kỹ thuật của công ty và Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sử dụng bả diệt chuột Gimlet 0.2 GB rải mồi bẫy chuột vào giai đoạn đầu vụ (khi lấy nước đổ ải) tại các gò đống, nghĩa trang, bờ bụi, khu dân cư... kết hợp đánh chuột bằng bẫy bán nguyệt. Kết quả, tình trạng chuột cắn phá lúa giảm nhiều so với cùng kỳ các năm trước và khu ngoài mô hình.. Theo Phó trưởng Phòng Bảo vệ thực vật (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng) Nguyễn Văn Vinh, trong số các sinh vật gây hại lúa, chuột là mối lo ngại, gây nguy cơ cao đe dọa năng suất lúa, gây tâm lý chán nản với người sản xuất. Những vụ trước, có nơi bị thiệt hại nặng vì chuột phá hoại khiến nông dân không thiết tha bám ruộng cấy lúa. Có những khu vực chuột phá hoại mất trắng thu hoạch.
Những năm gần đây, diện tích lúa bị chuột hại giảm dần qua các năm. Cụ thể, diện tích bị chuột hại năm 2013, 2018 và 2023 thứ tự là: 2.911 ha, 1.105 ha và 533 ha. Vụ xuân năm 2024, diện tích chuột hại 177/27.326 ha diện tích sản xuất, không có diện tích mất trắng do chuột gây hại.
Tổng hợp các biện pháp diệt chuột hiệu quả
Xác định chuột là đối tượng có nguy cơ gây giảm năng suất lúa, hằng năm Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu thành phố hỗ trợ kinh phí diệt chuột bảo vệ sản xuất. Năm 2024, thành phố hỗ trợ 5,078 tỷ đồng để các địa phương diệt chuột. Với nguồn kinh phí này, các địa phương phát động các chiến dịch diệt chuột bằng biện pháp sử dụng thuốc hóa học và biện pháp thủ công ngay từ đầu vụ. Cùng với đó, một số địa phương có cơ chế hỗ trợ thêm thuốc diệt chuột, bẫy bán nguyệt, kinh phí hoạt động của các tổ đội diệt chuột. Phó chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Nguyễn Văn Vĩ cho biết, 2 năm gần đây, xã phối hợp Công ty CP dịch vụ môi trường BK để diệt chuột. Công ty cam kết chịu trách nhiệm nếu để chuột cắn phá gây hại lúa sẽ đền bù thiệt hại cho nông dân. Với việc phối hợp này, bà con yên tâm sản xuất, nạn chuột phá hoại không còn là nỗi lo như trước đây.
Vụ xuân năm 2024, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chỉ đạo thực hiện thí điểm các biện pháp quản lý tổng hợp chuột hại trong sản xuất lúa theo chương trình IPHM; thí điểm mô hình diệt chuột bằng thuốc Gimlet 0.2GB dạng mồi bả trộn sẵn tại xã Nam Hưng (huyện Tiên Lãng) và thuốc Antimice 0.006GB tại xã Chiến Thắng (huyện An Lão) với diện tích 35 ha. Bên cạnh việc sử dụng thuốc hóa học, kết hợp áp dụng biện pháp thủ công dùng bẫy bán nguyệt không mồi đánh bắt chuột. Nhờ vậy, diện tích lúa bị chuột hại tại các mô hình thí điểm giảm hẳn, đồng thời tiết kiệm được trên 400 nghìn đồng/ha so với các biện pháp diệt chuột ngoài mô hình. Phó chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Vũ Thị Lan Hương cho rằng, việc áp dụng các biện pháp tổng hợp diệt chuột và tổ chức các tổ, nhóm diệt chuột cộng đồng quyết định hiệu quả quản lý chuột hại và bảo vệ sản xuất trồng trọt. Vì vậy, Chi cục tham mưu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành các văn bản chỉ đạo bảo vệ sản xuất, phối hợp các địa phương triển khai kế hoạch diệt chuột; nắm bắt tình hình chuột gây hại cây trồng, kiểm tra, đánh giá hiệu quả phòng, chống chuột hại bảo vệ sản xuất. Cùng với đó, các địa phương cũng cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích thành lập các tổ đội diệt chuột, phát động các chiến dịch diệt chuột bảo vệ mùa màng, ký hợp đồng diệt chuột trọn gói với các công ty; vận động triển khai nhân rộng các mô hình thí điểm các biện pháp tổng hợp diệt chuột (IPHM), tổ chức các tổ, nhóm diệt chuột cộng đồng...