“Giữ lửa” gia đình thời 4.0

Giá trị truyền thống đang bị thử thách

Từ nhiều năm nay, gia đình ông Lê Minh Nam, ở phố Phương Lưu, phường Đông Hải 2 (quận Hải An) thiếu vắng những bữa cơm chiều ấm áp. Ông thở dài: “Con trai làm ca, con dâu tất tả đưa đón cháu học năng khiếu trong hè. Gia đình có 6 người, nhưng bữa cơm hiếm khi tề tựu đông đủ. Nếu có thì con, cháu lại cặp kè chiếc điện thoại thông minh, vừa ăn vừa lướt web, ít trò chuyện với nhau, nghĩ cũng buồn”.

Câu chuyện của ông Nam không phải trường hợp cá biệt. Sự phát triển của cuộc sống với những thành tựu khoa học công nghệ mang lại những khía cạnh tích cực, song cũng tạo ra những thách thức với giá trị gia đình. Tuy nhiên, cũng có gia đình chọn cách cân bằng cuộc sống, hài hòa giữa yếu tố hiện đại và truyền thống. Chị Nguyễn Thu Phượng, ở tổ dân phố Trà Khê, phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) bày tỏ, hai vợ chồng chị đều làm trong ngành ngân hàng nên tương đối bận rộn. Dù vậy, anh chị thống nhất sắp xếp công việc trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng nhau và cùng chăm sóc con cái, không dồn hết công việc gia đình vào người phụ nữ; duy trì đều đặn bữa cơm gia đình... Đó là bí quyết để gia đình chị giữ lửa hạnh phúc.

Phải nhìn nhận, dù đối diện với nhiều thách thức, song có những giá trị quý báu của gia đình Việt Nam vẫn không ngừng được duy trì và phát huy. Theo thống kê của Ban Chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, năm 2023, toàn thành phố có hơn 604 nghìn hộ gia đình được công nhận gia đình văn hóa (đạt 94,6%). Phong trào xây dựng gia đình văn hóa tác động tích cực nhiều mặt đến đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, khơi dậy và phát huy tính chủ động, sáng tạo và khả năng của mỗi người, đóng góp trong các phong trào thi đua của địa phương, phát huy các phong tục, tập quán tốt đẹp của truyền thống gia đình, xây dựng nếp sống văn hóa, đẩy lùi các tệ nạn xã hội.

Duy trì “ngọn lửa” yêu thương

Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, năm 2023, bên cạnh những kết quả đạt được, phong trào trên còn một số hạn chế, như công tác tổ chức đăng ký xây dựng gia đình văn hóa ở một số quận, huyện còn mang tính hình thức; ý thức chấp hành pháp luật, thực hiện nếp sống văn minh của một số gia đình chưa tốt; có nơi tình trạng bạo lực gia đình còn phức tạp…

Giám đốc Sở Văn hóa- Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, chủ đề Ngày Gia đình Việt Nam (28-6) năm nay là “Gia đình hạnh phúc, quốc gia thịnh vượng”. Hải Phòng tổ chức Ngày hội gia đình Việt Nam năm 2024, với chuỗi hoạt động trưng bày triển lãm, giao lưu văn hóa, tôn vinh gia đình văn hóa tiêu biểu diễn ra từ ngày 25 đến ngày 29-6. Thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp các đơn vị triển khai có hiệu quả các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương và thành phố về phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa; tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong công tác xây dựng gia đình văn hóa. Các địa phương tiếp tục thực hiện tốt mô hình “gia đình văn hóa”, tránh chạy theo số lượng, hình thức; thực hiện nghiêm túc việc xét danh hiệu gia đình văn hóa, động viên khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể tiêu biểu. Bên cạnh đó, làm tốt hơn nữa khâu tuyên truyền, vận động người dân xây dựng gia đình ấm no, hòa thuận, tiến bộ, hạnh phúc, chú trọng truyền thông về vai trò của gia đình, từng bước hướng tới Ngày Gia đình Việt Nam thực sự là ngày sum họp các thành viên.

Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đặt ra 3 mục tiêu lớn, trong đó kế thừa, phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam, tiếp thu có chọn lọc các giá trị tiên tiến của gia đình trong xã hội phát triển; thực hiện đầy đủ các quyền và trách nhiệm của các thành viên trong gia đình... Để thực hiện tốt chiến lược này, bên cạnh nỗ lực của các cấp, ngành, mỗi gia đình, mỗi người cần tự cân bằng giữa yếu tố hiện đại và truyền thống, dành thời gian cho nhau, tạo điều kiện phát huy năng lực, sở trường của nhau, tôn trọng và bình đẳng trong hôn nhân, để duy trì “ngọn lửa” yêu thương của gia đình hạnh phúc./.

Tuệ Minh