Canh cánh nỗi lo thiếu họa sĩ tạo hình con rối
(HPĐT)- Liên tiếp dựng vở, biểu diễn phục vụ nhu cầu thưởng thức nghệ thuật múa rối của đông đảo người dân, nhất là các em nhỏ, nhưng ít ai biết trong biên chế của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng (Sở Văn hóaThể thao) không có họa sĩ tạo hình rối. Điều này khiến những người quan tâm tới sự phát triển của nghệ thuật múa rối Hải Phòng nói chung, Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng nói riêng không khỏi canh cánh nỗi lo.
NSND, họa sĩ La Viết Sinh dù nghỉ hưu từ lâu, nhưng ông vẫn tất bật với công việc vẽ maket tạo hình con rối chuẩn bị các vở diễn mới của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng. Họa sĩ La Viết Sinh bộc bạch: Đoàn vừa thực hiện thành công vở “Trê cóc tranh con”, trong đó ông mất khoảng 10 ngày vẽ tạo hình maket phục vụ chế tác các con rối của vở diễn. Bằng lòng say mê, tận tụy với nghề, người họa sĩ hơn 80 tuổi đời, 60 tuổi nghề vẫn ngày đêm cặm cụi, cần mẫn với từng nét chì, đường màu để khắc họa nổi bật tính cách, đặc thù của từng nhân vật trong từng vở diễn. Đó là nhân vật thị Cóc với dáng vẻ đau khổ của bà mẹ bị lấy mất đàn con; nhân vật Trê vợ ma mãnh, thủ đoạn, tìm mọi cách đánh cắp đàn con của thị Cóc hòng được chia thêm nhiều tài sản…
Theo họa sĩ La Viết Sinh, đối với mỗi vở rối, khâu vẽ tạo hình con rối là khâu rất quan trọng. Từ bản maket, bộ phận tạo hình rối mới có thể chế tác con rối đúng theo yêu cầu của đạo diễn với đầy đủ dáng vẻ, đặc điểm, tính cách, các chi tiết lắp đặt để con rối có thể di chuyển, cử động đáp ứng yêu cầu của vai diễn. Vì vậy, việc đoàn thiếu họa sĩ tạo hình con rối là khó khăn lớn khi thực hiện các vở diễn.
Trưởng Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết: Hiện, chỉ có duy nhất Nhà hát Múa rối Trung ương có đầy đủ tổ tạo hình cùng đội ngũ diễn viên. Riêng với đoàn, do yêu cầu tinh giản biên chế, hiện chỉ có 18 diễn viên, không có họa sĩ tạo hình con rối, trong khi số lượng diễn viên cần thiết để đơn vị hoạt động tốt phải khoảng 25 người. Để hoàn thành nhiệm vụ dàn dựng, thực hiện các vở diễn mới, đơn vị phải mượn họa sĩ từ trên Hà Nội hoặc nhờ họa sĩ kỳ cựu La Viết Sinh hỗ trợ. Qua quá trình công tác lâu năm, với lòng yêu nghề, tâm huyết với nghệ thuật múa rối, NSND La Viết Sinh có nhiều sáng tạo trong thể hiện các con rối, bố trí vị trí đặt bộ máy điều khiển, khớp nối các bộ phận, chi tiết để con rối chuyển động một cách linh hoạt, dễ dàng cho các diễn viên điều khiển trong quá trình biểu diễn. Đến nay, họa sĩ- NSND La Viết Sinh cao tuổi, nhưng đơn vị không có họa sĩ tạo hình rối kế cận, nên khó gìn giữ, kế thừa kinh nghiệm quý báu của ông trong lĩnh vực tạo hình rối.
Họa sĩ La Viết Sinh cho rằng việc thiếu hụt họa sĩ tạo hình con rối là một khó khăn lớn cho hoạt động của đoàn nghệ thuật múa rối. Khi dựng vở, đơn vị phải mượn họa sĩ từ trung ương về với phong cách, cách thức làm việc có sự khác biệt nhất định, đương nhiên sẽ phải mất nhiều thời gian, công sức để bảo đảm khâu công việc quan trọng này nhuần nhuyễn và hiệu quả. Tình trạng đó cũng ảnh hưởng tới tiến độ, công sức bỏ ra để thực hiện các vở diễn của đoàn.
Cùng với sự phát triển của đời sống, công chúng thành phố ngày càng yêu cầu cao về nhu cầu thưởng thức văn hóa, nghệ thuật, đòi hỏi sự lao động nghệ thuật miệt mài, hết mình của độ ngũ nghệ sĩ, họa sĩ, diễn viên, nhạc công của các đoàn nghệ thuật, trong đó có Đoàn nghệ thuật Múa rối. Tình trạng thiếu hụt họa sĩ tạo hình con rối đặt ra bài toán để lãnh đạo đơn vị và Sở Văn hóa và Thể thao thành phố quan tâm, có giải pháp tạo nguồn, bổ sung nhân lực, để đoàn có thêm điều kiện tiếp tục sáng tạo, thực hiện thêm nhiều vở diễn chất lượng, đáp ứng nhu cầu thưởng thức của người xem./.