“Điểm nóng” biển Đỏ đe dọa ngành vận tải biển

Biển Đỏ “đỏ lửa”

Ngày 23-6, lực lượng Houthi ở Yemen lên tiếng thừa nhận tấn công hai tàu chở hàng ở biển Đỏ và phía Tây Ấn Độ Dương. Trong tuyên bố trên đài truyền hình al-Masirah, người phát ngôn quân sự của Houthi cho biết, lực lượng hải quân của nhóm này thực hiện chiến dịch tấn công hai lần liên tiếp vào tàu chở hàng Transworld Navigator ở biển Đỏ bằng xuồng không người lái. Cùng với đó, một số tên lửa hành trình của Houthi tấn công tàu Stolt Sequoia ở Ấn Độ Dương và đánh trúng mục tiêu.

Trước đó, cũng trong ngày 23-6, các quan chức chính phủ Yemen cho biết, tàu hàng Transworld Navigator treo cờ Liberia bị Houthi tấn công hai lần liên tiếp vào ngày 22-6 khi đang di chuyển ở vịnh Aden và vào rạng sáng 23-6 ở biển Đỏ, ngoài khơi bờ biển thuộc thành phố cảng Hodeidah của Yemen. Con tàu bị hư hỏng, nhưng vẫn tiếp tục hành trình đến cảng tiếp theo. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cũng khẳng định nhận được báo cáo về một sự cố cách cảng Hodeidah khoảng 65 hải lý (120 km) về phía Tây.

Kể từ tháng 11-2023, lực lượng Houthi tấn công gần 100 tàu ở biển Đỏ và vịnh Aden, làm gián đoạn hoạt động vận chuyển toàn cầu. Lưu lượng hàng hóa giảm 90% kể từ tháng 12- 2023. Houthi tuyên bố sẽ tiếp tục hoạt động quân sự cho đến khi cuộc xung đột ở dải Gaza kết thúc.

Cần sớm được ngăn chặn

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết, hoạt động vận chuyển container qua biển Ðỏ đã giảm gần 30% kể từ đầu năm do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi. Theo thống kê của Cục Hàng hải Việt Nam, thời gian qua, giá dịch vụ vận tải container trên thế giới tăng 12%, trong đó giá dịch vụ từ châu Á đến châu Âu tăng từ 11-14%; giá cước vận tải container tuyến hành hải quốc tế hiện tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái, tăng hơn 110% so với thời điểm trước đại dịch COVID-19. Trong số nguyên nhân, có việc nguồn cung tàu container bị hạn chế bởi các tàu đang phải định tuyến lại quanh khu vực Biển Đỏ.

Trước tình trạng trên, các tổ chức hàng hải hàng đầu thế giới kêu gọi phải hành động khẩn cấp để ngăn chặn các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào các tàu thương mại trên biển Đỏ. Trong tuyên bố chung, các hiệp hội vận tải biển chỉ trích các cuộc tấn công của Houthi, đồng thời kêu gọi các quốc gia có ảnh hưởng trong khu vực bảo vệ các thủy thủ và hạ nhiệt tình hình căng thẳng trên biển Đỏ.

Các nguồn tin trong ngành bảo hiểm cho biết, việc Houthi sử dụng tàu không người lái tấn công đang gây ra nhiều lo ngại. Lý do bởi những con tàu này khó bị đánh chặn và có khả năng gây thương vong cao do chúng tấn công dưới nước. Các hãng tàu lớn không thê duy trì h ̉ ải trình của các tàu chở hàng qua biên ̉ Đỏ do tình hình an ninh bât ố n ̉ ở vùng biên̉ này, phải chuyển hướng vòng qua mũi phía Nam châu Phi. Sự điều chỉnh này khiến các tàu phải di chuyển thêm từ 10- 15 ngày so với việc đi qua biển Ðỏ, thậm chí thêm 20 ngày đối với tàu chạy chậm. Lộ trình dài hơn, phải chi nhiều hơn cho nhiên liệu và nhân công. Phí bảo hiểm cũng tăng làm trầm trọng thêm chi phí vốn bị đội lên do giá cước vận chuyển tăng cao và các tuyến đường biển thay thế dài hơn.

Mỹ triển khai một số tàu chiến luân phiên trong khu vực để bắn hạ UAV, tên lửa,... nhằm nỗ lực ngăn chặn mối đe dọa từ việc Houthi tăng cường tấn công ở biển Đỏ và các tuyến đường thủy khác, cũng như tấn công các điểm tập trung tên lửa và radar của Houthi ở Yemen. Tuy nhiên, một số nghị sĩ đảng Cộng hòa cáo buộc chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đầu tư chưa đúng mức vào vũ khí tiên tiến và công nghệ giám sát cần thiết trong cuộc chiến với Houthi.

Rõ ràng, những diễn biến tại biển Đỏ đang "đổ dầu vào lửa" bên cạnh hàng loạt rắc rối mà thế giới đang phải đối mặt. Nếu các bên liên quan không thể tìm được tiếng nói chung, nền kinh tế toàn cầu sẽ có thêm gánh nặng và những làn sóng bất ổn mới./.

Phạm Thuận (tổng hợp)