Chủ động giải pháp tiêu úng bảo vệ sản xuất
(HPĐT)- Những tháng cuối năm 2024, hiện tượng El Nino suy yếu chuyển sang La Nina (hình thái thời tiết làm gia tăng mưa lớn và bão, lũ). Thời điểm này, nông dân các địa phương chuẩn bị gieo trồng vụ mùa năm 2024. Do đó, việc triển khai các giải pháp tiêu úng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp được các doanh nghiệp thuỷ lợi, địa phương tích cực triển khai.
Công nhân Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi Đa Độ kiểm tra hệ thống cánh phai cống Cô.
Mưa lớn là lo
Tranh thủ thời tiết dịu mát về chiều, bà Đinh Thị Thoan, ở xã Lập Lễ (huyện Thuỷ Nguyên) khẩn trương cấy lại gần 3 sào rau muống. Bà Thoan cho biết, sau trận mưa lớn ngày 9-6, cả cánh đồng bị ngập, nước mưa không kịp thoát, gần 3 sào rau của gia đình “ngậm” đủ nước, sau đó gặp nắng nóng nên lụi hết. Cuối tháng 6, bà cấy lại một lần nhưng lại gặp mưa to, kết hợp triều cường, gần 2 triệu đồng tiền mua giống rau mất trắng. Nắng nóng không sợ, bà Thoan chỉ lo những tháng tới xảy ra mưa lớn, ngập lụt, rau chưa kịp sinh trưởng lại bị ngập lụt.
Khung thời vụ gieo cấy vụ mùa 2024 cận kề, những ngày này, nông dân các huyện ngoại thành đang khẩn trương làm đất, chăm sóc mạ để bảo đảm gieo trồng đúng thời gian để ít sâu bệnh, đạt năng suất cao nhất. Tranh thủ đắp bờ thửa trên cánh đồng thôn Linh Đông, xã Tiền Phong (huyện Vĩnh Bảo), anh Phạm Văn Quế canh cánh nỗi lo mưa lớn, mạ cấy xuống ngập úng bị thối chết, phải cấy đi, cấy lại nhiều lần vừa tốn kém công sức và chi phí. Anh Quế chia sẻ: “Vợ chồng tôi đều làm công nhân ở thị trấn Vĩnh Bảo, tranh thủ ngày nghỉ, sáng sớm hoặc chiều muộn làm đất, gieo cấy hơn 4 sào lúa. Dự báo thời tiết những tháng cuối năm 2024 sẽ mưa nhiều và cả bão, tôi cũng như nhiều bà con rất lo. Trận mưa lớn đầu tháng 6 vừa qua cả cánh đồng thôn ngập trắng nước. Tôi mong chính quyền địa phương, doanh nghiệp thuỷ lợi trên địa bàn chủ động giải pháp để giảm thiểu thiệt hại do mưa, bão có thể gây ra trong vụ mùa tới”.
Ngập lụt khi xảy ra mưa lớn hiện là nỗi lo với nhiều nông dân của huyện An Dương. Trận mưa lớn ngày 9-6 vừa qua, hơn 105 ha diện tích trồng hoa, cây cảnh trên địa bàn huyện bị ngập úng cục bộ, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây. Trong đó, một số diện tích do nước ngập kéo dài, cây bị thối rễ không thể khôi phục. Tương tự, tại huyện Tiên Lãng, mặc dù địa phương phối hợp tốt Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi Tiên Lãng tổ chức tiêu nước đệm, liên tục mở cống thoát nước nhưng khoảng 20 ha lúa tại các xã Quang Phục, Tiên Thắng vẫn bị ngập úng. Dù không ảnh hưởng tới năng suất nhưng nông dân các xã lo lắng khi bắt tay vào sản xuất vụ mùa 2024, nếu xảy ra ngập úng, diện tích lúa mới gieo cấy chắc chắn bị thiệt hại.
Đại diện 5 doanh nghiệp khai thác công trình thuỷ lợi trên địa bàn thành phố cho hay, nếu vụ mùa các năm trước lo thiếu nước và xâm nhập mặn thì vụ mùa 2024 lại canh cánh nguy cơ ngập úng do mưa lớn bởi hình thái thời tiết La Nina gây ra.
Phối hợp phương án tiêu, thoát nước sát thực tế
Theo Chi cục Thuỷ lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), dự báo thời tiết từ tháng 7 đến tháng 9 tới, thành phố có khả năng chịu ảnh hưởng từ 3 đến 5 đợt mưa lớn trên diện rộng, lượng mưa cao nhất trong tháng có thể hơn 350 mm. Thời gian này trùng với lịch sản xuất vụ mùa 2024 của nông dân. Để chủ động phòng, chống thiên tai, nhất là ngập úng, bão, từ cuối tháng 5-2024, Chi cục đề nghị 5 doanh nghiệp khai thác công trình thuỷ lợi trên địa bàn thành phố khẩn trương đánh giá hiện trạng, vận hành máy bơm, hệ thống cống tiêu cũng như xây dựng phương án, kế hoạch ứng phó để sẵn sàng vận hành khi có tình huống thực tế.
Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV khai thác công trình thuỷ lợi Đa Độ Nguyễn Trung Kiên thông tin: Vụ mùa 2024, doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ tưới tiêu hơn 15 nghìn ha của 5 quận, huyện: An Lão, Kiến Thuỵ và Kiến An, Dương Kinh, Đồ Sơn. Để bảo vệ sản xuất, chống ngập úng vụ mùa này, đơn vị xây dựng 2 phương án ứng phó với tình huống mưa lớn. Vừa qua, doanh nghiệp hoàn thành việc sửa chữa, vận hành chạy thử hệ thống máy bơm tại trạm bơm tiêu úng Quang Hưng- Bát Trang. Theo đó, toàn bộ 24 máy bơm với công suất 4.000 m3/giờ tại đây được vận hành ổn định. Đồng thời, tổ chức diễn tập phương án tiêu, thoát nước tại cụm công trình đầu mối cống Cổ Tiểu 2, 3 tại xã Đoàn Xá (huyện Kiến Thuỵ). Căn cứ diễn biến thực tế thời tiết, công ty yêu cầu các đơn vị vận hành tối đa công trình đầu mối để hạ thấp mực nước trong hệ thống; bố trí nhân lực giải toả các điểm ách tắc cục bộ và chuẩn bị sẵn sàng triển khai phương án phòng, chống úng đối với các công trình, vùng úng trọng điểm.
Đối với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình lợi Tiên Lãng, Chủ tịch Công ty Nguyễn Trí Dũng cho biết, khi xảy ra mưa lớn, công ty yêu cầu các đội, trạm khẩn trương vận hành các cống tiêu trong hệ thống để hạ thấp mực nước đệm các tuyến kênh trục chính. Đến trước ngày 15-7, đơn vị hoàn thành công tác sửa chữa, bảo dưỡng máy bơm, hệ thống điện tại các trạm bơm, cống tiêu.
Nhằm chủ động các giải pháp, sẵn sàng phương án chống ngập úng khu vực ngoại thành, bảo đảm sản xuất vụ mùa 2024 đạt năng suất cao, theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh, Sở yêu cầu 5 doanh nghiệp khai thác công trình thuỷ lợi thành phố và các địa phương nâng cao năng lực hệ thống thoát nước, đồng thời phối hợp địa phương kiên quyết xử lý trường hợp vi phạm pháp luật về thuỷ lợi; tổ chức nạo vét các tuyến kênh, mương ách tắc, nông đầy. Yêu cầu các cơ quan chuyên môn của Sở hướng dẫn các địa phương vận động người dân gieo cấy giống lúa có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng chịu ngập và hướng dẫn nông dân kỹ thuật chăm sóc cây trồng sau khi có mưa úng.