“5 quyết tâm, 5 bảo đảm” để đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công
(HPĐT) – Sáng 16-7, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy đầu tư công năm 2024. Cùng dự có các đồng chí Phó thủ tướng Chính phủ: Lê Minh Khái, Trần Hồng Hà, Trần Lưu Quang, Lê Thành Long.
Dự tại điểm cầu Hải Phòng có đồng chí Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND thành phố; lãnh đạo sở, ngành, đơn vị liên quan.
Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ước từ đầu năm đến ngày 30-6-2024, giải ngân kế hoạch vốn năm 2024 đạt 196,7 nghìn tỷ đồng, bằng 29,39% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. 11/44 bộ, cơ quan Trung ương và 35/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao trên mức bình quân cả nước; tỷ lệ giải ngân vốn thuộc chương trình phục hồi và phát triển kinh tế -xã hội được kéo dài thực hiện, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thuộc 3 chương trình mục tiêu quốc gia đạt cao hơn trung bình cả nước.
Tuy nhiên, kết quả giải ngân vốn 6 tháng đầu năm thấp hơn so với cùng kỳ năm 2023; số lượng các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp dưới mức trung bình cả nước còn cao (33/44 bộ, cơ quan Trung ương và 28 địa phương); một số địa phương được giao kế hoạch năm 2024 cao hơn năm 2023 nhưng có giá trị thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2023 như: thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ngãi, Hải Phòng…Tỷ lệ giải ngân các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm ngành Giao thông Vận tải, dự án giao thông liên vùng; tỷ lệ giải ngân vốn của các dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài còn thấp. Bên cạnh đó, đến ngày 10-7, còn 29,9 nghìn tỷ đồng chưa phân bổ chi tiết, bao gồm 8,2 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và 21,7 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách của 23/63 địa phương.
Tại hội nghị, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp dưới mức bình quân nêu một số khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân dẫn đến việc giải ngân chậm. Trong đó có khó khăn về nguồn thu ngân sách địa phương; việc chấp thuận chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, chủ trương chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa, đất rừng phải thực hiện nhiều thủ tục tại nhiều cơ quan từ địa phương đến Trung ương; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng còn chậm; tình trạng thiếu đất, cát đắp nền; giá nguyên, nhiên vật liệu biến động do nguyên liệu đầu vào tăng cao…
Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cao chia sẻ kinh nghiệm đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Theo đó, phải quyết tâm cao, nỗ lực lớn, phân công nhiệm vụ có trọng tâm trọng điểm, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả; chủ động rà soát, thông tin kịp thời, chính xác các khó khăn, vướng mắc để kiến nghị các cơ quan quản lý tháo gỡ kịp thời; đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, không phân tán, dàn trải; thực hiện tốt công tác truyền thông chính sách; nâng cao năng lực lập kế hoạch, làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng…
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao những kết quả mà các bộ, ngành, địa phương nỗ lực đạt được, đặc biệt là 11 bộ, cơ quan và 35 địa phương có tỷ lệ giải ngân trên mức trung bình của cả nước; đồng thời, phê bình nghiêm khắc các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình của cả nước.
Trên cơ sở chỉ rõ những hạn chế, nguyên nhân và khái quát 5 bài học kinh nghiệm, Thủ tướng Chính phủ đề nghị các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công với tinh thần “5 quyết tâm” (quyết tâm giữ vững kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, đẩy lùi tiêu cực; quyết tâm làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao mặt bằng kịp thời gian; quyết tâm tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách, thủ tục; quyết tâm đổi mới phương pháp, cách làm, đổi mới sáng tạo, ứng dụng giải pháp công nghệ mới, hiện đại, tăng cường chuyển đổi số; quyết tâm khắc phục bằng được tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, sợ sai...) và 5 bảo đảm (bảo đảm chủ động nguyên vật liệu và các điều kiện cần thiết cho dự án; bảo đảm nhân lực có tâm, tầm, trách nhiệm; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân trong giải phóng mặt bằng, tái định cư; bảo đảm quản lý đúng quy định, không kéo dài, đội vốn; bảo đảm tiến độ, chất lượng...công trình, dự án theo kế hoạch). Thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết của Chính phủ, chỉ thị, công điện của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, bộ, ngành về đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công năm 2024; tiếp tục duy trì hoạt động các tổ công tác của Chính phủ kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công để nắm bắt khó khăn, vướng mắc và chỉ đạo tháo gỡ kịp thời. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu lãnh đạo bộ, ngành, địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu với phương châm "chỉ bàn làm, không bàn lùi"; đề cao kỷ cương, kỷ luật, tăng cường kiểm tra giám sát, xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu cố tình cản trở tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Rà soát từng khâu chuẩn bị dự án, giao vốn đầu tư đến công tác thiết kế, đầu thầu, thi công...đối với từng dự án; đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng; thực hiện tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư theo đúng quy định; lập hồ sơ ngay khi có khối lượng thi công...
Thủ tướng Chính phủ cũng giao nhiệm vụ cụ thể từng bộ, ngành Trung ương. Trong đó, giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp cơ quan liên quan tiếp thu kết luận của Thủ tướng Chính phủ, ý kiến của Thường trực Chính phủ và các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tại hội nghị, hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng cuối năm; nghiên cứu, sửa đổi Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và các luật liên quan theo hướng đơn giản hóa, tháo gỡ các chồng chéo, vướng mắc, tăng cường phân cấp, phân quyền, bảo đảm công khai, minh bạch.