Một số điểm mới về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế
Ngày 18-5-2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 56/2024/NĐ-CP, quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP ngày 4-7 - 2011 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế (sau đây viết tắt là Nghị định số 56/2024/NĐCP); Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 2-7-2024.
Theo đó, Nghị định số 56/2024/NĐ-CP gồm một số điểm mới chủ yếu như sau:
1. Về vị trí, chức năng của tổ chức pháp chế trong đơn vị sự nghiệp công lập
Nghị định đã bổ sung khoản 3 Điều 2 quy định về tổ chức pháp chế ở đơn vị sự nghiệp công lập. Đây là lần đầu tiên quy định trong đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập tổ chức pháp chế, cụ thể:
“Tổ chức pháp chế ở đơn vị sự nghiệp công lập là đơn vị chuyên môn, có chức năng tham mưu, giúp Hội đồng quản lý, Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp công lập về những vấn đề pháp lý liên quan đến tổ chức, quản lý và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập”.
2. Về tổ chức pháp chế ở cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh
Nghị định sửa đổi, bổ sung Điều 9, Nghị định số 55/2011/NĐCP theo hướng: Tổ chức pháp chế ở cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh được thành lập tại cơ quan chuyên môn có phạm vi quản lý rộng, yêu cầu quản lý chuyên ngành phức tạp và do UBND cấp tỉnh quyết định căn cứ vào yêu cầu quản lý Nhà nước tại địa phương và biên chế được giao. Việc thành lập tổ chức pháp chế tại cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 107/2020/NĐ-CP, ngày 14-9-2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2014/NĐ-CP, ngày 4-4-2014. Trường hợp không đủ điều kiện và tiêu chí thành lập tổ chức pháp chế thì bố trí trong Văn phòng (nếu cơ quan chuyên môn có Văn phòng) hoặc phòng chuyên môn, nghiệp vụ (nếu cơ quan chuyên môn không có Văn phòng).
3. Về ngạch pháp chế viên, pháp chế viên chính, pháp chế viên cao cấp
Nghị định sửa đổi, bổ sung Điều 12 Nghị định số 55/2011/NĐCP với những nội dung cụ thể như: Pháp chế viên là công chức pháp chế, được bổ nhiệm vào ngạch pháp chế viên để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức pháp chế theo quy định của pháp luật.
Ngạch pháp chế viên bao gồm pháp chế viên, pháp chế viên chính, pháp chế viên cao cấp. Nghị định cũng quy định các tiêu chuẩn bổ nhiệm vào ngạch pháp chế viên, pháp chế viên chính và pháp chế viên cao cấp.
Ngoài ra, tại khoản 4 Điều 4 Nghị định số 56/2024/NĐ-CP quy định người đứng đầu đối với việc quản lý, sử dụng công chức thực hiện công tác pháp chế có trách nhiệm: “Trong thời hạn 12 (mười hai) tháng kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quản lý, sử dụng công chức thực hiện công tác pháp chế có trách nhiệm rà soát, xét chuyển ngạch cho công chức thực hiện công tác pháp chế sang ngạch pháp chế viên tương ứng theo quy định của pháp luật về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức. Khi thực hiện việc chuyển ngạch, công chức thực hiện công tác pháp chế đã được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên hoặc tương đương, có trình độ cử nhân luật trở lên và có ít nhất 2 năm được tính cộng dồn làm công tác pháp chế không kể thời gian tập sự được xét chuyển sang ngạch pháp chế viên; công chức thực hiện công tác pháp chế đã được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên chính, chuyên viên cao cấp hoặc tương đương và có trình độ cử nhân luật trở lên được xét chuyển sang ngạch pháp chế viên chính, pháp chế viên cao cấp”.
Quy định tiêu chuẩn của người đứng đầu tổ chức pháp chế gồm: người đứng đầu Vụ/Cục thực hiện công tác pháp chế ở các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, tổng cục; Người đứng đầu Ban/Phòng hoặc tương đương thực hiện công tác pháp chế ở cơ quan thuộc Chính phủ, tổng cục, cục, cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện công tác pháp chế; Trường hợp luân chuyển, điều động người đứng đầu tổ chức, đơn vị khác sang giữ vị trí người đứng đầu tổ chức pháp chế, người được điều động, luân chuyển.
4. Về chế độ hỗ trợ đối với công chức làm công tác pháp chế
Nghị định bổ sung quy định người làm công tác pháp chế ở bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ được hưởng mức hỗ trợ là 60.000 đồng/ngày làm việc, làm việc ở cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh được hưởng mức hỗ trợ là 40.000 đồng/ngày làm việc. Chế độ hỗ trợ này được áp dụng cho đến khi thực hiện chính sách tiền lương theo Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 21-5-2018.