Tư vấn hướng nghiệp, dạy nghề đối với thanh, thiếu niên thiệt thòi, khuyết tật: Kịp thời hỗ trợ, giúp sức
(HPĐT)- Trên địa bàn thành phố có khoảng 3 nghìn thanh, thiếu niên có hoàn cảnh đặc biệt, thiệt thòi, khuyết tật... Phần lớn các trường hợp này chưa thành thạo kỹ năng nghề cơ bản, thiếu thông tin nghề nghiệp nên gặp nhiều khó khăn khi lập nghiệp. Do đó, công tác kết nối, xây dựng cơ chế hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp đối với thanh, thiếu niên cần được cơ quan chức năng, địa phương quan tâm, thực hiện kịp thời, phù hợp hơn.
Trăn trở về sinh kế
Hiện, trên địa bàn thành phố có hơn 5 nghìn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trong đó, hơn 30% ở độ tuổi thiếu niên và không ít thanh niên khuyết tật nhẹ do tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, dị tật bẩm sinh... giống trường hợp của em T.
Theo quy định tại Nghị định 136 của Chính phủ về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội, trẻ em từ 13 tuổi trở lên được chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp bảo trợ xã hội, nhà xã hội; nếu không còn học phổ thông thì được giới thiệu học nghề... Song, thực tế, những hạn chế trong vận động, di chuyển thể lực... khiến cơ hội học nghề, có việc làm phù hợp đối với các thanh, thiếu niên khuyết tật, hoàn cảnh khó khăn bị thu hẹp. Theo Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ huyện An Dương Đoàn Thị Nga, hợp tác xã nhận dạy nghề miễn phí, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm thêu ren đối với thanh, thiếu niên khuyết tật, có hoàn cảnh đặc biệt. Tuy nhiên, mức thu nhập trung bình chỉ khoảng 2-3 triệu đồng/tháng, nên ít thanh, thiếu niên bền bỉ, gắn bó với nghề. Thậm chí, nhiều cháu có nguy cơ rơi vào “bẫy việc nhẹ, lương cao” trực tuyến trên mạng xã hội hoặc bị dụ dỗ, lạm dụng tham gia công việc vi phạm pháp luật, nhóm hát rong, xin tiền trên đường phố... Dù gần đây, công tác hướng nghiệp, dạy nghề đối với thanh, thiếu niên được nhiều địa phương, đơn vị quan tâm, thực hiện, nhưng cũng gặp khó khăn, hạn chế.
Hiệu trưởng Trường Nuôi dạy trẻ khiếm thị Phạm Văn Hưng cho biết, trường có thể bố trí quỹ đất khoảng 150-200 m2 để xây dựng xưởng thực hành, đào tạo lao động thực hiện các sản phẩm thủ công đơn giản như: nến thơm, gấp túi, thêu tranh..., giúp thanh, thiếu niên khuyết tật về mắt. Nhưng hiện nhà trường chưa tìm được nguồn kinh phí để đầu tư máy móc, thiết bị, vật liệu ban đầu để đáp ứng yêu cầu dạy thực hành nghề, nhằm tạo thu nhập ổn định cho các em, giúp các gia đình yên tâm gửi con tại trường. Do đó, mong muốn tìm kiếm công việc ổn định, có thu nhập của nhiều thanh, thiếu niên thiệt thòi không mấy thuận lợi.
Tăng cường kết nối, hỗ trợ
Để hướng nghiệp, tạo thu nhập ổn định đối với trường hợp thiếu niên thiệt thòi, có hoàn cảnh đặc biệt cần sự hỗ trợ chủ động, nỗ lực kết nối tăng cường phối hợp của địa phương, đơn vị nhà tài trợ, doanh nghiệp “đỡ đầu”. Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Giáo dục và hướng nghiệp, Làng nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Phượng Nguyễn Thị Thanh Phương thông tin: Những trường hợp trẻ được nuôi dạy, chăm sóc tại làng khi đủ tuổi lao động không phải lo lắng tìm việc như trước đây, do làng kết nối Công ty TNHH Jasan (Khu công nghiệp VSIP Thủy Nguyên), Công ty TNHH công nghệ Pegatron (Khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải)... tuyển dụng các cháu làm việc ở vị trí lao động phổ thông, bảo đảm thu nhập trung bình từ 5-7 triệu đồng/tháng/cháu. Tuy nhiên, để giúp các cháu tự tin liên hệ, ứng tuyển, đáp ứng đúng yêu cầu của doanh nghiệp có nhu cầu bổ sung nhân sự, làng mong muốn được nhiều đơn vị hỗ trợ dạy ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm (trả lời phỏng vấn, hoàn thiện hồ sơ xin việc điện tử)...
Không ít doanh nghiệp trên địa bàn thành phố sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ giải quyết việc làm đối với thanh, thiếu niên thiệt thòi, có hoàn cảnh đặc biệt. Theo ông Liu Shih Huang, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Giant-V, ông và một số doanh nhân người Đài Loan thường xuyên tài trợ kinh phí chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em thiệt thòi, người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn thành phố.
Với mục đích tăng cường huy động nguồn lực xã hội hỗ trợ, giúp đỡ các trường hợp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nói chung, thiếu niên nói riêng tìm được việc làm phù hợp năng lực, nguyện vọng, Phó giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền cho biết, thời gian tới, Sở giao Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng tăng cường thông tin về doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng lao động, nhận đào tạo dạy nghề đối với thiếu niên khuyết tật, có hoàn cảnh đặc biệt tại địa phương theo hình thức “cầm tay, chỉ việc”. Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng tăng cường tổ chức các phiên giao dịch việc làm lưu động, hướng tới các trường hợp yếu thế, khó khăn. Đồng thời, Phòng Lao độngThương binh và Xã hội các quận, huyện tăng cường tham mưu, đề xuất chính quyền địa phương thực hiện cơ chế ưu tiên, thu hút, kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã để tổ chức giao việc, khoán sản phẩm, hỗ trợ thanh, thiếu niên khuyết tật nhận việc tại nhà, tạo thu nhập ổn định hơn, bảo đảm sinh kế đối với các trường hợp đặc thù, góp phần thực hiện toàn diện, hiệu quả cao các chính sách an sinh của thành phố.