Kiểm định khí thải đối với mô-tô, xe gắn máy: Cần lộ trình phù hợp
Kỹ thuật viên trung tâm bảo dưỡng xe mô-tô tại trung tâm trên địa bàn quận Ngô Quyền kiểm tra, bảo dưỡng xe. Ảnh: TRUNG KIÊN
(HPĐT)- Điều 42, Luật Trật tự an toàn giao thông được Quốc hội thông qua vào cuối tháng 6 vừa qua quy định từ 1-1- 2025, các loại mô-tô, xe gắn máy sẽ phải kiểm định khí thải. Quy định này sẽ tác động tới một bộ phận lớn người dân đang sở hữu, sử dụng loại phương tiện này.
Trăn trở trước giờ… G
Theo thống kê của Công an thành phố, số mô-tô, xe gắn máy đăng ký mới trong 6 tháng năm 2024 là hơn 35 nghìn chiếc, nâng tổng số phương tiện này lên hơn 1,45 triệu xe trên địa bàn thành phố. So với thời điểm trước năm 2020, số lượng mô-tô, xe gắn máy tăng thêm hơn 15%, tương ứng với hơn 190 nghìn phương tiện. Đồng nghĩa với việc hiện có khoảng 1,2 triệu phương tiện mô-tô, xe gắn máy có “tuổi đời” hơn 5 năm, xả thải ra môi trường nhiều chất độc hại. Với số lượng phương tiện cũ lớn như hiện nay, việc áp dụng quy định bắt buộc kiểm định với các loại mô-tô, xe gắn máy chắc chắn sẽ đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết.
Anh Lê Văn Long, Quản trị viên Diễn đàn Tin tức giao thông trên nền tảng mạng xã hội Facebook cho biết: Sau khi quy định bắt buộc kiểm định khí thải được Quốc hội thông qua Luật Trật tự an toàn giao thông vào ngày 27-6 vừa qua, nhiều thành viên bày tỏ sự lo ngại về nguy cơ xảy ra ùn tắc trong quá trình kiểm định khí thải xe môtô. Trong khi trên địa bàn thành phố có 7 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới đường bộ, tình trạng quá tải là khó tránh khỏi.
Bên cạnh đó, nhiều người điều khiển mô-tô, xe gắn máy cũng e ngại việc do phương tiện quá cũ, không thể đáp ứng được các yêu cầu về khí thải. Anh Lê Thanh Hòa, một người chạy xe ôm công nghệ tại khu vực Bến xe Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) cho biết, xe mô-tô được anh mua từ năm 2013, chủ yếu để chạy dịch vụ khu vực nội thành nên việc bảo dưỡng không thực hiện đầy đủ khiến xe nhanh xuống cấp. Hiện Luật Trật tự an toàn giao thông chưa nêu cụ thể tiêu chuẩn khí thải đối với xe máy là bao nhiêu, nhưng nếu áp dụng tiêu chuẩn khí thải quá cao, tương ứng với tiêu chuẩn cho những xe mới xuất xưởng, có thể khiến các phương tiện cũ như của anh buộc phải dừng hoạt động hoặc phải đại tu máy mới có thể bảo đảm điều kiện, ảnh hưởng tới thu nhập và sinh hoạt hằng ngày.
Phân luồng phương tiện cần kiểm tra
Các trung tâm đăng kiểm hiện nay chủ yếu làm nhiệm vụ kiểm tra, cấp đăng kiểm với ô tô đang lưu hành. Tại những cơ sở này, việc kiểm tra khí thải đối với ô tô đang được thực hiện theo phương pháp đo xác định nồng độ của thành phần khí phát thải từ động cơ đốt trong của xe cơ giới. Trong đó sẽ xác định nồng độ của các thành phần gồm khí Hydro Cacbon (HC) và khí Carbon monoxide (CO). Khi nồng độ các thành phần này nhỏ hơn giới hạn cho phép thì phương tiện sẽ được công nhận đạt tiêu chuẩn. Ông Lê Tuấn Hải, Phó giám đốc Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 1502S (Sở Giao thôngVận tải) cho biết: Hiện các cơ quan trung ương chưa có hướng dẫn cụ thể về quy trình tiến hành kiểm định khí thải đối với mô-tô, xe máy, nhưng với đặc thù chỉ có một động cơ thay vì 2, 3 động cơ trở lên như ô tô, chắc chắn việc kiểm tra khí phát thải ở xe hai bánh sẽ ít phức tạp hơn. Hơn nữa, với tất cả mô-tô, xe gắn máy chỉ sử dụng một loại nhiên liệu là xăng, việc kiểm định cũng sẽ đồng nhất và nhanh gọn hơn so với các loại ô tô có nguồn nhiên liệu gồm xăng và dầu. Do đó, người dân hoàn toàn có thể yên tâm, khó có thể xảy ra tình trạng ùn ứ tại các điểm kiểm tra khí thải đối với mô-tô, xe gắn máy.
Cùng chung quan điểm này, chị Đinh Thị Hường, đại diện Head Honda Ngọc Phát (quận Hồng Bàng) cho biết: Xu hướng lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường ngày càng được người tiêu dùng lựa chọn. Những năm gần đây, các đơn vị sản xuất cũng lưu tâm nhiều hơn đối với vấn đề tiêu chuẩn khí thải. Hầu hết mô-tô mới xuất xưởng hiện nay đều đạt tiêu chuẩn khí thải EURO 4 với giới hạn cụ thể về lượng khí thải của các loại khí như CO, HC, khí Nitrogen oxide (NOx) và vật chất dạng hạt PM. Chủ các phương tiện chỉ cần duy trì việc kiểm định định kỳ là có thể bảo đảm chất lượng khí thải trong quá trình hoạt động phương tiện. Để hạn chế nguy cơ ách tắc trong quá trình triển khai quy định mới, nên có phương án phân luồng đầu vào, chỉ kiểm tra khí thải với những phương tiện xuất xưởng trước năm 2017, thời điểm tiêu chuẩn EURO 4 chưa được áp dụng trên diện rộng tại các nhà máy sản xuất mô-tô.
Đối với những phương tiện bắt buộc phải kiểm tra khí thải, để giảm tải áp lực về tài chính cho chủ phương tiện, nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, chế tạo các bộ chuyển đổi xúc tác, hệ thống phun nhiên liệu và hệ thống điều khiển động cơ để chủ xe cũ có thể thay mới với mức chi phí phù hợp, tránh xáo trộn đời sống người dân. Bên cạnh đó, cũng xây dựng lộ trình kiểm định phù hợp với lượng xe thực tế cũng như ban hành chính sách hỗ trợ lãi suất vay, lệ phí trước bạ khi mua phương tiện mới, phương tiện sử dụng nhiên liệu thân thiện môi trường, qua đó góp phần giảm phát thải khí thải từ nhóm phương tiện mô-tô, xe gắn máy.