Lựa chọn tổ hợp lớp 10: Cân nhắc thấu đáo

(HPĐT)- Thời điểm này, các trường THPT đang tích cực tổ chức chương trình Tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh vừa trúng tuyển lớp 10. Đây là hoạt động quan trọng, góp phần “khơi thông” những băn khoăn trong lựa chọn môn học và định hướng nghề nghiệp của học sinh và gia đình...
Băn khoăn khi chọn tổ hợp
Từ khi biết con trúng tuyển vào Trường THPT Thái Phiên, gia đình chị Vũ Thu Hương, ở ngõ 313, đường Đà Nẵng (quận Ngô Quyền), khá bối rối khi lựa chọn tổ hợp cho con học. Chị Hương cho biết, theo thông báo của nhà trường, khối lớp 10 có 8 mã tổ hợp lựa chọn. Ban đầu, gia đình định chọn tổ hợp ThP-5 (Lý, Địa, Công nghệ, Âm nhạc cùng chuyên đề học tập Toán, Lý, Hóa) do con không mạnh các môn tự nhiên, sau đó chuyển sang tổ hợp ThP-6 (Lý, Địa, Công nghệ, Mỹ thuật cùng chuyên đề học tập Toán, Lý, Hóa) theo nguyện vọng của con. Tuy nhiên, khi hai mẹ con đến trường nghe tư vấn, cuối cùng lại đổi sang tổ hợp ThP-7 (Địa, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Hóa, Âm nhạc cùng chuyên đề học tập Toán, Ngữ văn, Địa)...
Tương tự với học sinh Cao Quốc Khánh, tháng 9 tới đây, em sẽ vào học lớp 10 Trường THPT Lê Hồng Phong. Lựa chọn tổ hợp nào vừa sức cũng là điều hai mẹ con phải cân nhắc kỹ. Trước đây, theo chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2006, việc học môn nào là do nhà trường mặc định, nay với chương trình GDPT 2018, ngoài một số môn bắt buộc, các em còn phải tự chọn môn học. “Sau nhiều ngày suy nghĩ, em chọn tổ hợp Khoa học xã hội 1. Hy vọng đây là lựa chọn đúng để sau này không phải đổi lựa chọn tổ hợp” - Khánh bày tỏ.
Đây không phải băn khoăn của riêng hai học sinh trên mà là tâm tư của khá nhiều gia đình có con em bước vào lớp 10. Đối với chương trình GDPT 2018, việc chọn tổ hợp môn học có ý nghĩa quyết định đến chọn tổ hợp môn thi tốt nghiệp. Từ năm 2025, học sinh thay vì thi 3 môn bắt buộc (Toán, Văn, Ngoại ngữ) và lựa chọn tổ hợp Khoa học Xã hội (Địa, Sử, Giáo dục Công dân) hoặc tổ hợp Khoa học Tự nhiên (Sinh, Hóa, Lý) như năm 2024 trở về trước, thí sinh chỉ cần thi 4 môn gồm 2 môn bắt buộc (Toán, Văn), cộng thêm hai môn tự chọn (được chọn trong 9 môn các em học ở trường phổ thông). Về mặt lý thuyết, sẽ có hơn 30 tổ hợp môn thi khác nhau. Tuy nhiên, thực tế, các trường không thể đưa ra đủ số tổ hợp môn học mà căn cứ vào cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên để xây dựng sẵn các tổ hợp cho học sinh lựa chọn. Trung bình các trường sẽ đưa ra từ 4-8 tổ hợp, việc phải lựa chọn nhiều tổ hợp khiến không ít học sinh và gia đình gặp khó vì mỗi trường sẽ có cách sắp xếp tổ hợp khác nhau...
Cân nhắc thấu đáo
Lựa chọn tổ hợp rất quan trọng cho định hướng tương lai của mỗi học sinh, nhất là việc xét tuyển đại học sau này. Bởi khi thi tốt nghiệp, ngoài hai môn bắt buộc Toán, Văn, hai môn tự chọn sẽ được chọn trong 9 môn học ở trường. Điều lưu ý, hai môn này các em bắt buộc phải học ở chương trình lớp 12, nếu lớp 12 các em không học môn nào sẽ không được thi tốt nghiệp môn đó. Hiểu được những băn khoăn này, các trường THPT công lập trên địa bàn đều chú trọng công tác tư vấn, định hướng cho học sinh, gia đình. Theo thầy giáo Đào Thế Anh, Hiệu trưởng Trường THPT Kiến Thụy: " Để nâng cao hiệu quả, việc lựa chọn tổ hợp môn học phải căn cứ vào sở thích để tạo hứng thú trong học tập, năng lực học sinh giúp không tạo áp lực bài vở và định hướng nghề nghiệp để bảo đảm “đầu ra” sau này được thuận lợi. Các em cần tự nâng cao ý thức nghiêm túc tìm hiểu hướng nghiệp, tự chịu trách nhiệm trước quyết định của mình, các bậc cha mẹ cũng không nên "ép" con theo ý mình, hãy tôn trọng, để các em dần “trở thành người lớn”.
Đồng tình với quan điểm trên, thầy Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường THPT Thái Phiên cho rằng, với những học sinh chưa định hướng rõ sẽ thi vào trường đại học nào thì có thể chọn tổ hợp theo năng lực, nguyện vọng. Nhưng gia đình nào đã có định hướng cụ thể cho con thi vào trường đại học nào, ngành nghề gì thì cần nghiên cứu các trường đó có xét tuyển tổ hợp môn nào để đăng ký học cho con. Tránh tình huống trường đại học mình có nguyện vọng theo học không xét tuyển tổ hợp con theo học.
Về vấn đề này, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Đỗ Văn Lợi cho biết, bậc THPT là giai đoạn định hướng nghề nghiệp. Vì vậy, ngoài môn bắt buộc còn có sự lựa chọn các tổ hợp. Sở khuyến khích các nhà trường trước khi học sinh đăng ký lựa chọn tổ hợp nên tổ chức chương trình tư vấn, hướng nghiệp để học sinh và gia đình hiểu đúng về chương trình GDPT 2018. Từ năm 2025, kỳ thi tốt nghiệp THPT chỉ còn 4 môn. Do đó, các em và gia đình nên có định hướng sớm về nghề nghiệp và thi tốt nghiệp để lựa chọn tổ hợp phù hợp. Qua đó, tránh tình trạng sau một năm học phải chuyển tổ hợp, hè các em phải tự học và ôn luyện tại trường với thầy cô để bảo đảm yêu cầu cần đạt của môn học chuyển đổi cho lớp 11, vừa mất thời gian, công sức, vừa tốn kém.