Thực hiện quy định hưởng bảo hiểm xã hội một lần từ 1-7-2025: Cần hiểu đúng, hiểu đủ
(HPĐT)- Gần 1 tháng sau khi Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi được Quốc hội thông qua với nhiều nội dung sửa đổi quan trọng, trong đó có quy định về hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần. Nhiều lao động băn khoăn, lo lắng khi luật có hiệu lực, liệu có được rút BHXH nữa hay không?.
Không có chuyện cấm, dừng hưởng BHXH một lần
Mấy ngày gần đây, anh Nguyễn Văn Phố, ở thị trấn Minh Đức (huyện Thủy Nguyên) nghe đồng nghiệp trong công ty bàn tán về việc, từ ngày 1-7-2025, khi Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực thi hành, người lao động không được hưởng BHXH một lần. Anh Phố cho biết: "Tôi khá hoang mang khi nghe thông tin này, bởi đối với lao động phổ thông, khi gặp khó khăn, không có nguồn thu nhập ổn định, phần lớn lao động đều nghĩ đến “của để dành” là số tiền đóng BHXH. Nếu cấm, dừng hưởng BHXH một lần sẽ đẩy người lao động vào thế “khó càng thêm khó”, thậm chí là mất niềm tin vào chính sách BHXH". Chung suy nghĩ, chị Nguyễn Thị Tươi, ở thị trấn An Dương (huyện An Dương) bày tỏ băn khoăn: Bất đắc dĩ người lao động mới phải rút BHXH một lần. Chẳng hạn, trường hợp lao động gặp bệnh nặng, không có tiền điều trị và không có khả năng tiếp tục tham gia BHXH để hưởng lương hưu, họ chỉ còn trông chờ vào số tiền đóng BHXH.
Trước băn khoăn, lo ngại của người lao động, Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang khẳng định: Không có chuyện cấm hoặc dừng quyền hưởng BHXH một lần từ ngày 1-7-2025. Theo đó, đối với những người tham gia BHXH từ trước ngày 1-7-2025 và sau 12 tháng không thuộc trường hợp tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện, có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm vẫn có quyền hưởng BHXH một lần. Đối với những người tham gia BHXH từ ngày 1-7-2025 được nhận BHXH một lần trong 4 trường hợp sau: đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm; ra nước ngoài để định cư; đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, người khuyết tật đặc biệt nặng. Việc sửa đổi quy định hưởng BHXH một lần nhằm hướng đến mục tiêu bảo vệ, tăng quyền lợi, lợi ích giúp người lao động thụ hưởng chế độ hưu trí thay vì nhận BHXH một lần, tạo tầng an sinh vững chắc theo tinh thần Nghị quyết số 28 đề ra: “Có quy định phù hợp để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần theo hướng gia tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ hưu trí, giảm quyền lợi nếu hưởng BHXH một lần”.
Cơ hội thụ hưởng quyền lợi cao hơn
Theo thống kê của BHXH Hải Phòng, số lao động nghỉ việc đề nghị hưởng BHXH một lần đang có xu hướng gia tăng rõ rệt. Cụ thể, năm 2022, BHXH Hải Phòng giải quyết hồ sơ hưởng BHXH một lần đối với gần 15.000 trường hợp; năm 2023 hơn 20.400 trường hợp và 6 tháng năm 2024 có gần 10.600 trường hợp đề nghị rút BHXH một lần. Theo Trưởng Phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Trần Minh Hưởng, khi lựa chọn hưởng BHXH một lần, phần thiệt thuộc về người lao động như: không được hưởng lương hưu, cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, số tiền nhận về thấp hơn so với số tiền đã đóng vào quỹ BHXH, thân nhân không được hưởng chế độ tử tuất khi người lao động không may qua đời…
Không chỉ bảo vệ quyền lợi của người đang tham gia BHXH, Luật BHXH sửa đổi còn mở ra cơ hội hưởng lương hưu đối với những người đã “trót” hưởng BHXH một lần trước đó. Theo đó, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu mà có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định thì được hưởng lương hưu hằng tháng thay vì phải đóng đủ 20 năm theo quy định cũ. Vì vậy, nếu quay lại thị trường lao động ở độ tuổi 45-47, người lao động vẫn tích lũy đủ thời gian tham gia BHXH để hưởng lương hưu. Đây là chính sách ưu việt, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo người lao động.
Theo quy định, Luật BHXH sửa đổi chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7- 2025, để người lao động hiểu đúng, hiểu đủ, nắm rõ các quy định sửa đổi liên quan đến hưởng BHXH một lần, cơ quan BHXH tăng cường công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin, giải đáp các vướng mắc, băn khoăn của người lao động chung quanh vấn đề này. Đồng thời, chỉ đạo BHXH các quận, huyện thực hiện nghiêm túc việc tiếp nhận, giải quyết đầy đủ, đúng chế độ cho người lao động theo quy định; chú trọng tư vấn, khuyến khích, động viên người lao động không nhận BHXH một lần mà tiến hành bảo lưu hoặc đóng tiếp BHXH tự nguyện để hưởng lương hưu khi về già, góp phần bảo đảm an sinh xã hội của thành phố - Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang thông tin.