Hiểu đúng để làm trúng
(HPĐT)- Tại các hội nghị tổng kết năm học 2023-2024 và phương hướng nhiệm vụ năm học tới đối với các bậc học do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa tổ chức tại Hải Phòng, một trong những nội dung được lãnh đạo nhiều Sở GD-ĐT các tỉnh, thành phố trên cả nước quan tâm, thảo luận là làm thế nào để thực hiện hiệu quả, đúng hướng chủ trương xã hội hóa giáo dục (XHHGD) trong khối công lập.
Từ trước đến nay, để phát triển giáo dục, nhất là giáo dục công lập, nguồn lực chủ yếu vẫn từ ngân sách Nhà nước. Như thực tế ở Hải Phòng, ngoài chi lớn cho đầu tư cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất trường lớp của ngành Giáo dục trước thềm mỗi năm học mới, từ năm 2020, thành phố còn triển khai hỗ trợ học phí từ mầm non đến THPT với kinh phí hàng trăm tỷ đồng hằng năm. Ngoài nguồn lực đầu tư của Nhà nước, để cải thiện một số điều kiện dạy và học tốt hơn cho học sinh, giáo viên, nhiều nhà trường thực hiện xã hội hóa từ đóng góp của cha mẹ học sinh. Tuy nhiên, việc hiểu chưa đúng chủ trương dẫn đến làm chưa trúng, dẫn tới đôi khi bị lạm dụng, biến tướng thành lạm thu, trở thành nỗi lo của cha mẹ học sinh mỗi đầu năm học mới, gây bức xúc dư luận xã hội. Có thể kể đến một số trường hợp từng xảy ra như thu tiền xây trạm biến áp điện, ủng hộ ngày thành lập trường; “nhờ” nhà trường mua sách vở, đồng phục; “xã hội hóa” bàn ghế, bảng viết...
Hoạt động XHHGD đối với khối giáo dục công lập không đơn thuần chỉ là kêu gọi sự đóng góp của cha mẹ học sinh, mà các cán bộ quản lý cần thay đổi tư duy về phương thức vận động; tranh thủ sự ủng hộ của các ngành, tổ chức, đơn vị nhằm đa dạng hóa các hình thức vận động tài trợ phù hợp điều kiện từng đơn vị. Ví dụ mới đây là sự kiện Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, Tập đoàn LG phối hợp với Sở GD-ĐT tài trợ 60 máy tính cho một số cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố tháng 6 vừa qua được dư luận xã hội đánh giá có ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự đồng hành của các cơ quan, đơn vị, cộng đồng doanh nghiệp đối với sự nghiệp phát triển giáo dục. Đây cũng là khởi đầu cách làm hay cần được nhân rộng trong công tác xã hội hóa nhằm cải thiện điều kiện dạy học của các nhà trường.
Vì thế, để nâng cao hiệu quả thực hiện chủ trương, chính sách về XHHGD, cần đẩy mạnh công tác truyền thông để các cấp, ngành, tổ chức, đơn vị và xã hội hiểu đúng, đồng hành trong triển khai. Cùng với đó, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan quản lý và nhà trường trong tổ chức, thực hiện các thủ tục thu hút và quản lý các nguồn lực huy động để phát triển giáo dục; kịp thời khen thưởng, tôn vinh những tấm gương điển hình đóng góp vào công tác XHHGD... Mặt khác, cần đẩy mạnh thu hút các nguồn lực cả trong và ngoài nước đầu tư vào hệ thống trường ngoài công lập ở các cấp học, nhằm giảm tình trạng quá tải cho giáo dục công lập, giảm gánh nặng ngân sách Nhà nước; thực hiện nghiêm các cơ chế, chính sách về XHHGD; tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng cơ sở giáo dục đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng của người dân. Qua đó tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển GD-ĐT, sử dụng hiệu quả nhất nguồn lực này.