Mở lối cho điện gió ngoài khơi

Hai nhiệm vụ tuy khác biệt, lại liên quan với nhau khi cùng hướng tới mục tiêu: Góp phần đưa Hải Phòng phát triển theo hướng xanh, bứt phá một cách bền vững.

Trong xu thế chuyển dịch chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, Việt Nam nói chung, Hải Phòng nói riêng đang là điểm đến nổi bật với nhiều điều kiện thuận lợi. Tuy nhiên, một trong những thách thức mới nổi lên trong việc thu hút các nhà đầu tư lớn là "tiêu chuẩn xanh", được tiếp cận năng lượng sạch. Với Hải Phòng, vấn đề này không phải bây giờ mới đặt ra. Tại các cuộc gặp gỡ, làm việc của lãnh đạo thành phố với một số doanh nghiệp FDI lớn trên địa bàn, từng đề cập nhiều tới nhu cầu về năng lượng tái tạo, xanh, sạch. Các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn LG- nhà đầu tư lớn nhất tại Hải Phòng, đang tiếp tục mở rộng quy mô hoạt động - mong thành phố tập trung phát triển năng lượng tái tạo hoặc đề xuất Trung ương bảo đảm đủ nguồn cung ứng cho các nhà máy tại Khu công nghiệp Tràng Duệ (huyện An Dương). Theo đại diện LG, tới năm 2025, đây là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng tiêu chí phát triển xanh của thế giới, doanh nghiệp đề ra lộ trình chuyển đổi sử dụng năng lượng tái tạo, đạt 100% vào năm 2050. Là tổ hợp khu công nghiệp lớn trên địa bàn thành phố, DEEP C định hướng phát triển khu công nghiệp sinh thái, hướng tới sử dụng 30% năng lượng tái tạo năm 2030, tiến tới đạt 50-100% nếu đấu nối được với điện gió ngoài khơi...

Thực tế, sản xuất xanh, phát triển bền vững là vấn đề thời sự nóng tại Việt Nam và thế giới, trước tác động tiêu cực ngày càng rõ, lớn cả về quy mô và cường độ từ biến đổi khí hậu. Hải Phòng không đứng ngoài mà vào cuộc từ sớm. Tăng trưởng xanh là định hướng được thành phố tập trung thực hiện nhằm giữ vững và tạo đà tăng trưởng bền vững. Ngay từ năm 2014, Hải Phòng là một trong số địa phương đầu tiên trên cả nước xây dựng, ban hành, triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội theo hướng xanh hóa và bền vững, xây dựng thành phố Cảng xanh, văn minh, hiện đại. Các nội dung và giải pháp thực hiện Kế hoạch cũng thường xuyên được cập nhật để theo sát tình hình. Với những đề xuất của doanh nghiệp về tiếp cận năng lượng tái tạo, lãnh đạo thành phố đáp ứng thuận lợi trong phạm vi cho phép, đồng thời ghi nhận, báo cáo Chính phủ có phương án đáp ứng.

Với ý nghĩa đó, từ lâu Hải Phòng đã mong muốn phát triển lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Được đánh giá là có điều kiện, tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi tốt nhất phía Bắc, Hải Phòng được nhiều nhà đầu tư cả trong và ngoài nước chú ý. Nổi bật, từ 2021, Tập đoàn Orsted (Đan Mạch)- doanh nghiệp hàng đầu thế giới về điện gió ngoài khơi đề xuất dự án gần Bạch Long Vĩ có tổng công suất 3.900 MW, mức đầu tư 11,9- 13,6 tỷ USD, sản lượng điện khoảng 13,7 tỷ kWh/năm. Tuy nhiên, do vướng về cơ chế, chính sách, nhất là quy hoạch tầm vĩ mô, tất cả đề xuất đều dừng lại ở nghiên cứu, phác thảo kế hoạch.

Nay, với Khu kinh tế ven biển phía Nam- động lực mới phát triển thành phố sắp được hiện thực hóa, việc hình thành các nguồn năng lượng tái tạo, gồm điện gió ngoài khơi đến lúc không thể chậm trễ. Khu kinh tế được định hướng xây dựng là khu kinh tế thế hệ mới đầu tiên tại Việt Nam, với mô hình phát triển hiện đại bao gồm xanh, sinh thái, kinh tế tuần hoàn..., thu hút các tập đoàn toàn cầu đầu tư để trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao về điện tử, chip bán dẫn... Hướng tới mục tiêu này, cấp thiết sớm hình thành nguồn cung năng lượng tái tạo, là ý nghĩa chỉ đạo của Thành ủy về dự án điện gió ngoài khơi đảo Bạch Long Vĩ.

Bên cạnh những nỗ lực của thành phố, một vấn đề đặt ra là gỡ vướng về pháp lý, cơ chế, chính sách mang tính vĩ mô, khơi thông “điểm nghẽn” cho phát triển điện gió ngoài khơi. Quy hoạch điện 8 đặt mục tiêu công suất loại nguồn điện này đến năm 2030 đạt 6.000 MW, đến 2050 đạt 70.000- 91.500 MW, song chưa cụ thể số lượng, công suất và vị trí ngoài khơi, phương án đấu nối. Theo Bộ Công Thương, chưa dự án điện gió ngoài khơi nào được triển khai nên cơ quan quản lý cũng chưa có kinh nghiệm, chưa lường trước được hết khó khăn về quy định pháp luật hay kỹ thuật liên quan đến phát triển, vận hành dự án...; hiện còn nhiều băn khoăn, ý kiến về việc nên giao nhà đầu tư nhà nước hay tư nhân, trong hay ngoài nước thí điểm, tiến tới nhân rộng...

Để không bỏ lỡ những cơ hội tăng trưởng xanh của Hải Phòng cũng như cả nước, những vướng mắc này cần được Chính phủ, các bộ, ngành sớm tháo gỡ, tạo điều kiện để “biến gió thành vàng”, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững.

Minh Vũ