Phổ cập học bơi cho học sinh: Không chỉ dạy duy nhất bơi ếch
(HPĐT)- Hiện nay, để xóa “mù bơi”, phần lớn các lớp học bơi trên địa bàn thành phố đều dạy duy nhất kiểu bơi ếch mà không đa dạng các kiểu bơi. Tại Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ 10 tổ chức tại Hải Phòng, các chuyên gia hàng đầu bộ môn bơi nước nhà đặt ra câu hỏi về việc đa dạng dạy các kiểu bơi ở các lớp học bơi thì nhận câu trả lời chỉ dạy bơi ếch vì kiểu bơi này dễ nhất với người Việt Nam.
Chỉ dạy bơi... ếch
Vì mục tiêu hướng tới việc toàn dân biết bơi, nhất là chống đuối nước cho trẻ em, các bể bơi đều dạy bơi ếch. Nhưng nếu chỉ bơi ếch, rất khó cho những ai muốn nâng cấp trình độ với các kiểu bơi khác.
Đến làm trọng tài ở Hội khỏe Phù Đổng, cựu VĐV nổi tiếng của bộ môn bơi Hải Phòng trước đây, VĐV Đào Thị Sàng, gương mặt rất quen thuộc ở các lớp học bơi trong thành phố, đào tạo hàng loạt VĐV ban đầu cho bộ môn bơi Hải Phòng cho biết: “Học bơi ếch dễ hơn, hiệu quả cao hơn với người Việt”. Theo bà Sàng, bơi ếch cổ điển hay bơi ếch hiện đại có chút khác nhau. Bơi ếch cổ điển không khác dáng ngồi xổm của người Việt Nam nên dễ dạy. Đến lớp học bơi có em tiếp thu nhanh, 10 ngày đã bơi tốt.
Với chủ nhiệm bể bơi Bến Bính Nguyễn Thị Lý, mục tiêu sống an toàn trong môi trường nước, bơi nhẹ nhàng không mệt thì tập bơi ếch là đủ. Bơi ếch rất dễ, nhanh vào và người có năng khiếu nếu đi học thêm sẽ dễ dàng học được bơi bướm, ngửa. Riêng bơi trườn sấp rất khó, không dễ học.
HLV Kim Hoàng, cựu trưởng bộ môn bơi Hải Phòng cho hay: “Bơi ếch hiện đại khó, không phổ biến trong bơi phong trào vì phải dùng sức rất nhiều, tay phóng trên mặt nước rất đẹp, tựa như bơi bướm. Hiện tại, các VĐV chuyên bơi ếch của Hải Phòng đều theo kiểu này, nhiều lúc tạo cảm giác phiêu và thăng hoa. VĐV Nguyễn Hữu Việt đoạt HCV 100 m ếch đầu tiên ở SEA Games 23 là lớp VĐV đầu tiên của bơi ếch hiện đại. Do đó, người bơi phong trào nếu thích có thể học thêm bơi ếch hiện đại”.
Bơi trườn sấp quan trọng nhất
Môn bơi có 4 kiểu là ếch, ngửa, bướm, trườn sấp. Kiểu bơi trườn sấp thường được gọi là bơi tự do (free style). Trong thi đấu môn bơi, thế giới quy định các nội dung bơi ếch, ngửa, bướm chỉ có cự ly 50m, 100m và 200m, nhưng riêng nội dung tự do có cự ly 400m, 800m và 1.500m. Điều đó cho thấy bơi tự do là kiểu bơi lý tưởng nhất cho mỗi người học bơi. Các kiểu bơi khác phát lực từ chân thì bơi trườn sấp, chân đập đều đặn, nhẹ nhàng, phát lực từ tay sẽ giúp người vừa bơi xong đủ sức chạy bộ hay đạp xe của 3 môn phối hợp. Tương tự như chạy 100m của điền kinh tìm ra người chạy nhanh nhất thế giới thì 50m bơi trườn sấp là tìm ra VĐV bơi nhanh nhất thế giới. Và đây cũng chính là 2 cự ly đưa VĐV cạnh tranh trở thành nhà thể thao số 1 thế giới hằng năm nếu họ phá kỷ lục thế giới trong năm, hoặc đoạt HCV trong năm có Olympic.
Như vậy, bơi trườn sấp giữ vai trò nền tảng ở môn bơi. Vì thế, với các VĐV bơi dù chuyên sâu ếch, ngửa, bướm vẫn phải bơi trườn sấp hằng ngày ở các buổi tập. Với bơi phong trào cũng vậy, nếu người biết bơi trườn sấp rất dễ để học 3 kiểu bơi còn lại. Tuy nhiên, học bơi trườn sấp không dễ. Người học bơi không chỉ đam mê, kiên trì mà mất rất nhiều thời gian, khoảng từ 3 đến 6 tháng mới tiếp thu tốt kỹ thuật trườn sấp. Những năm 1980 trở về trước, các HLV bơi lội của Hải Phòng đều dạy bơi trườn sấp cho người mới học bơi. Biết rằng khó nhưng các HLV vẫn dạy trườn sấp bởi đó là nền tảng. Đối với bơi trườn sấp, người bơi để hai chân duỗi thẳng, bàn chân đập nhịp nhàng, toàn thân lướt theo tay phóng như phi trên mặt nước.
Bơi trườn sấp là nền tảng của bơi lội, nhưng ở các lớp học bơi, không HLV nào dám dạy, bởi lẽ, người học bơi cần biết bơi càng nhanh càng tốt, không thể kiên trì vài tháng, tốn nhiều kinh phí cho kiểu bơi này. Muốn biết bơi thì bạn chỉ cần tập bơi ếch 1 tháng là xong. Thế nên, người học bơi phải xác định mục tiêu ngay từ ban đầu. Nếu học để "xóa mù" bơi, phòng trừ đuối nước thì học bơi ếch cho dễ, còn rèn luyện sức khỏe hay tham dự các giải đấu phong trào thì có thể nâng cấp bơi ếch đỉnh cao, thậm chí bỏ thời gian, kinh phí nhiều hơn học bơi trườn sấp để thật sự có thêm cảm giác phiêu bồng.