Hoàn thiện cơ chế đặc thù để Hải Phòng bứt phá

Với những kỳ vọng, mục tiêu lớn, sự quan tâm đặc biệt của Trung ương dành cho thành phố, Nghị quyết 45 đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, nhiệm vụ, giải pháp quan trọng, có yếu tố quyết định để tạo xung lực phát triển là nghiên cứu, thí điểm, xây dựng cơ chế, chính sách mới, có tính đột phá, đặc thù cho Hải Phòng. Để cụ thể hóa định hướng, chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 45, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 15 ban hành Nghị quyết số 35 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng về quản lý tài chính, ngân sách nhà nước, phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý. Chính phủ ban hành Nghị quyết số 108/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 45, trong đó đề ra 10 nhóm giải pháp với 42 nhiệm vụ cụ thể, nhằm thống nhất chỉ đạo và giao các bộ, cơ quan trung ương, các địa phương liên quan cùng phối hợp với Hải Phòng thực hiện. Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch thành phố Hải Phòng và Quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây chính là những căn cứ quan trọng để Hải Phòng chủ động xây dựng kế hoạch cũng như triển khai các chương trình, dự án quan trọng phát triển cơ sở hạ tầng, thu hút đầu tư,… phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, phấn đấu đạt mục tiêu Bộ Chính trị đề ra tại Nghị quyết số 45.

Các cơ chế, chính sách thí điểm theo Nghị quyết 35 của Quốc hội được triển khai hiệu quả, giúp thành phố tăng tính chủ động, kịp thời trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội, tạo ra nhiều nguồn lực về đất đai, vốn, thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý. Đơn cử, trong các năm 2021 và 2022, Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định thưởng vượt thu cho Hải Phòng và đầu tư trở lại với tổng số hơn 2.711 tỷ đồng. HĐND thành phố cũng ban hành các nghị quyết chấp thuận chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ 2 vụ trở lên với quy mô từ 10 ha trở lên đến dưới 500 ha để thực hiện 10 dự án với tổng diện tích hơn 578 ha.

Song, nhìn chung việc thể chế hóa Nghị quyết 45 còn thiếu chủ động, chậm ban hành thêm các cơ chế, chính sách cụ thể, thiết thực nhằm hỗ trợ, tạo động lực mới cho thành phố phát triển kinh tế- xã hội. Sau 5 năm, Hải Phòng mới được cho phép áp dụng thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 35 Quốc hội. Những cơ chế này chưa thực sự đột phá, có tính động lực cao, chưa khai thác hết tiềm năng, thế mạnh, vì vậy chưa trở thành điểm nhấn trong sự phát triển của thành phố. Bên cạnh đó, một số cơ chế, chính sách mới có tính đột phá cho Hải Phòng dù được Bộ Chính trị đồng ý về chủ trương trong Nghị quyết 45 như thành lập khu thương mại tự do; thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị một cấp và hai cấp hành chính; nghiên cứu mô hình cơ quan quản lý cảng… nhưng chưa được triển khai, vẫn trong giai đoạn tiếp tục nghiên cứu, tổng kết, chưa được cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng.

Để tạo động lực mới cho Hải Phòng phát triển tương xứng với tiềm năng, vị thế, thành phố rất cần các cơ chế, chính sách đủ mạnh, tạo đột phá trong phát triển, xứng đáng là thành phố cảng, có nền công nghiệp hiện đại, trọng điểm về kinh tế biển, trung tâm dịch vụ logistics của khu vực phía Bắc. Nhìn lại những kết quả đạt được, thẳng thắn nhìn nhận hạn chế, khó khăn cần vượt qua, thành phố đặt ra nhiệm vụ trọng tâm, chủ động phối hợp các bộ, ngành trung ương nghiên cứu, rà soát hệ thống pháp luật hiện hành để xác định những vướng mắc, bất cập, những điểm “nghẽn” trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 35 của Quốc hội, từ đó đề xuất sửa đổi, bổ sung một số cơ chế, chính sách mới phù hợp thực tiễn phát triển giai đoạn mới. Trong đó, thành phố khẩn trương, chủ động đề xuất, tiếp tục cụ thể hóa những chủ trương, định hướng của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 45 như xây dựng thí điểm khu thương mại tự do; thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị… để sớm triển khai vào cuộc sống, tạo sự đột phá cho Hải Phòng trong phát triển với năng lực cạnh tranh quốc tế cao. Sự quan tâm của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương trong cụ thể hóa định hướng theo Nghị quyết 45, hoàn thiện thể chế phát triển sẽ là cơ sở, động lực mạuh mẽ để Hải Phòng bứt phá, hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ, mục tiêu đề ra, đóng góp nhiều hơn cho đất nước.

Hoàng Minh