Tiêm vaccine phòng, chống dịch tả lợn châu Phi: Thiếu chế tài, tỷ lệ tiêm đạt thấp
(HPĐT)- Theo khuyến cáo của Cục Thú y, một trong những giải pháp quan trọng bảo vệ đàn lợn an toàn với dịch tả lợn châu Phi là tiêm vaccine phòng, chống bệnh này. Tuy nhiên, đến đầu tháng 8-2024, dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa phương, nhưng tiến độ tiêm vaccine phòng, chống dịch trên địa bàn thành phố mới được 7343 con lợn thịt, đạt tỷ lệ khiêm tốn 5,2% so với tổng đàn.
Có tư tưởng chờ tiêm… miễn phí
Tại cuộc kiểm tra thực tế công tác phòng, chống dịch bệnh động vật mới đây của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại huyện Kiến Thụy, phần lớn các hộ thông tin đều chưa tiêm vaccine phòng, chống dịch bệnh tả lợn châu Phi. Theo phân tích của các cán bộ Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), có nhiều nguyên nhân gây ra dịch tả lợn châu Phi, trong đó có nguyên nhân do đàn lợn chưa được tiêm phòng vaccine. Thời gian đầu khi dịch tả lợn châu Phi mới xuất hiện, thị trường chưa có vaccine phòng, chống bệnh nhưng 2 năm gần đây, nhiều doanh nghiệp được phép lưu hành và cung ứng vaccine này. Kết quả thử nghiệm tiêm phòng dịch bệnh tả lợn châu Phi tại một số địa phương đều có hiệu quả phòng, chống khá tốt nhưng nhiều địa phương, trong đó có Hải Phòng, tiến độ tiêm phòng vaccine dịch tả lợn châu Phi còn chậm.
Theo thống kê của Chi cục Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng, hiện chỉ có một số trang trại chăn nuôi gia công cho một số công ty chăn nuôi như CP, JAPPA được cấp phát vaccine để tiêm phòng dịch tả lợn châu Phi cho đàn lợn. Hầu hết trang trại, gia trại, nhất là một số hộ chăn nuôi nhỏ, lẻ chưa tiêm phòng vaccine cho đàn lợn. Từ cuối tháng 5-2024, khi dịch tả lợn châu Phi xuất hiện trên địa bàn một số huyện, một số trang trại, gia trại nhỏ mới bắt đầu tiêm phòng cho đàn lợn nhưng đầu tháng 8- 2024, kết quả tiêm phòng mới đạt 5% tổng đàn. Gia đình bà Vũ Thị La, thôn Hòa Nhất, xã Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy) nuôi 3 con lợn nái, 11 con lợn thịt. Bà La cho biết, gia trại của gia đình ở gần đê, xa khu dân cư lại chăn nuôi nhỏ lẻ, giá thịt lợn hơi xuất chuồng không ổn định, người chăn nuôi không có lãi trong khi giá vaccine phòng dịch tả lợn châu Phi còn cao. Vì vậy, bà La cũng như nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ có tư tưởng mong chờ được thành phố hỗ trợ tiêm phòng tập trung. Tuy nhiên, theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Phạm Văn Luyện, bệnh dịch tả lợn châu Phi thuộc danh mục các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm phải phòng bệnh bắt buộc bằng vaccine theo quy định tại Phụ lục số 07 ban hành kèm Thông tư số 07/TTBNNPTNT ngày 31-5- 2026 của Bộ Nông nghiệp- Phát triển nông thôn về việc phòng, chống dịch bệnh động vật.
Tuy nhiên, tại Quyết định số 972/QĐ-TTG ngày 7-7-2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyết kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2020-2025 không quy định sử dụng kinh phí từ nguồn ngân sách hỗ trợ triển khai tiêm phòng dịch tả lợn châu Phi. Do đó, cơ quan chức năng của thành phố khó có cơ sở để đề xuất kinh phí hỗ trợ tiêm phòng vaccine dịch tả lợn châu Phi cho các hộ chăn nuôi. Trong khi vận động, tuyên truyền các hộ chăn nuôi tự bỏ kinh phí tiêm vaccine thì nhiều hộ không đồng ý, cơ quan quản lý các cấp cũng không có chế tài bắt buộc tiêm vaccine hay xử phạt việc không chấp hành tiêm vaccine. Đây là những nguyên nhân dẫn đến tiến độ tiêm phòng vaccine chậm.
Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi - Thú y, đến ngày 4-8, dịch tả lợn châu Phi xảy ra ở 6 xã, thuộc 4 huyện, tổng số lợn phải tiêu hủy 575 con, trọng lượng tiêu hủy 23.497 kg.
Người chăn nuôi cần chủ động
Làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng về công tác phòng, chống dịch bệnh động vật, tiến sĩ Nguyễn Văn Long, Cục trưởng Cục Thú y khẳng định, trong khi dịch bệnh động vật ở một số tỉnh như Lạng Sơn, Cao Bằng… diễn biến khá phức tạp nhưng nhờ chỉ đạo tiêm phòng khẩn trương, kịp thời nên công tác phòng dịch khá hiệu quả, khống chế được ổ dịch, mức độ lây lan giảm rõ rệt. Do đó, thành phố Hải Phòng cần khẩn trương đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine phòng, chống dịch bệnh tả lợn châu Phi.
Để đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng, qua kiểm tra thực tế công tác phòng, chống dịch bệnh tả lợn châu Phi tại các huyện Thủy Nguyên, Kiến Thụy, đồng chí Nguyễn Đức Thọ, Phó chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các địa phương tích cực tuyên truyền, vận động người chăn nuôi chủ động tiêm phòng đàn lợn; khuyến khích một số địa phương có điều kiện hỗ trợ kinh phí mua vaccine tiêm phòng dịch bệnh tả lợn châu Phi cho các hộ chăn nuôi. Đối với các địa phương hiện chưa có dịch, việc tiêm phòng vaccine dịch tả lợn châu Phi cần kịp thời, góp phần giảm nguy cơ dịch lây lan từ các địa phương khác. Cùng với tiêm phòng vaccine, các địa phương có dịch phải sớm khoanh vùng được ổ dịch để không phát sinh thêm...
Là địa phương có diễn biến dịch hiện phức tạp nhất trong số các huyện với 4 xã xuất hiện dịch tả lợn châu Phi, công tác phòng, chống dịch bệnh được huyện Thủy Nguyên đặc biệt quan tâm, chú trọng. Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thủy Nguyên Lê Anh Thân cho biết, đối với 4 xã có dịch và 10 xã vùng uy hiếp đều triển khai mạnh các biện pháp chống, dịch, trong đó có tiêm phòng vaccine cho đàn lợn. Địa phương mong muốn thành phố có kinh phí hỗ trợ các địa phương tiêm phòng vaccine tập trung, góp phần đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng.