Đưa nước sạch đạt chuẩn đến người dân ngoại thành
(HPĐT)- Tại một số vùng ngoại thành Hải Phòng, hiện việc cung cấp nước sạch còn chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Để giải quyết căn cơ, bền vững vấn đề này, các cấp chính quyền thành phố, ngành chức năng liên quan đã và đang nỗ lực thực hiện các giải pháp, từng bước tiến tới hoàn thành chỉ tiêu 100% số hộ dân trên địa bàn, trong đó có khu vực nông thôn được sử dụng nước sạch theo tiêu chuẩn vào năm 2025, theo Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đề ra. Đồng thời về đích một tiêu chí quan trọng trong chương trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu của Hải Phòng.
Kỳ 1: Nỗ lực giải bài toán khó
Chất lượng nước sinh hoạt cấp từ một số nhà máy nước mini tại ngoại thành không bảo đảm chất lượng dẫn đến việc người dân liên tục phản ánh, khiếu nại. Tuy nhiên, sau khi các cấp chính quyền vào cuộc, tình hình vẫn ít được cải thiện, khiến người dân buộc phải quay trở lại sử dụng nước giếng khoan để tạm ổn định sinh hoạt hằng ngày.
“Đau đầu” với chất lượng nước máy
Liên tục từ cuối tháng 3, đầu tháng 4-2024 đến nay, gia đình chị Mai Vũ Tuyết Thanh, ở thôn Phú Cơ, xã Quyết Tiến (huyện Tiên Lãng) tìm đủ mọi cách để lọc lại nguồn nước sinh hoạt do thường xuyên có mùi và màu lạ. Chị Thanh cho biết, ngoài việc xả nước liên tục ra các thùng chứa để lắng qua đêm, chị còn dùng nhiều lớp khẩu trang dùng 1 lần buộc tại đầu vòi nước để lọc mới dám dùng nước. Đây không phải lần đầu nước sinh hoạt tại xã có tình trạng này, chị và người dân trong xã nhiều lần có phản ánh đến chính quyền địa phương và Công ty CP Phát triển nước sạch Hưng Đạo- đơn vị cấp nước sinh hoạt trên địa bàn. Trước đó, vào tháng 8- 2023, doanh nghiệp này từng bị chính quyền địa phương xử phạt 15 triệu đồng vì vi phạm quy định về việc cung cấp nước không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng nước dùng cho mục đích sinh hoạt (quy chuẩn QCVN 01- 1:2018/BYT của Bộ Y tế). Nhưng sau đó, chất lượng nước do doanh nghiệp cung cấp vẫn không được cải thiện là mấy. Cuối tháng 5-2024, không thể “chịu đựng” được nguồn nước quá ô nhiễm, gia đình chị Thanh quay trở lại dùng nước giếng khoan. Không riêng nhà chị Thanh, hiện có hàng trăm hộ dân tại xã Quyết Tiến không sử dụng nước máy của Công ty cổ phần phát triển nước sạch Hưng Đạo, chuyển dùng nước giếng khoan với chi phí khoan từ 2 - 3,5 triệu đồng/giếng (tùy theo địa chất từng khu vực) khi chưa có nguồn nước thay thế.
Tương tự, từ đầu năm 2024 đến nay, hàng nghìn hộ dân các xã Tiên Thanh, Khởi Nghĩa, Tây Hưng... cùng huyện Tiên Lãng cũng tìm cách thay thế nguồn nước máy đang dùng bằng nước giếng khoan, nước mưa hoặc bổ sung hệ thống lọc nước từ đầu nguồn. Riêng tại xã Khởi Nghĩa có tới 3 thôn, hầu hết hộ dân bỏ sử dụng nước máy do Công ty CP phát triển nước sạch Hưng Đạo cung cấp với hơn 3 nghìn nhân khẩu.
Đây cũng là tình trạng diễn ra tại xã Dũng Tiến (huyện Vĩnh Bảo) khi nguồn nước cung cấp từ Nhà máy nước Dũng Tiến thuộc Công ty TNHH Quang Sáng không bảo đảm chất lượng. Trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng đầu tháng 7-2024, Phó chủ tịch UBND xã Phạm Văn Hải thông tin, Nhà máy nước Dũng Tiến cung cấp nước cho người dân trên địa bàn các xã Dũng Tiến, Giang Biên và một số thôn thuộc các xã lân cận Việt Tiến, Trung Lập. Việc người dân phải dùng nguồn nước chất lượng không bảo đảm, có lắng cặn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Theo báo cáo của Sở Y tế, tháng 2-2024, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố thực hiện kiểm tra mẫu nước thành phẩm của một số nhà máy nước mini. Kết quả, có 4/6 mẫu nước lấy tại huyện Thủy Nguyên và huyện An Lão không đạt chuẩn. Trong tháng 3 và tháng 4-2024, 9/18 mẫu nước lấy tại huyện Thủy Nguyên, Vĩnh Bảo, Cát Hải kiểm định không đạt chuẩn.
Nhiều mẫu nước không đạt chuẩn
Được biết, sau khi có phản ánh của người dân trên địa bàn về chất lượng nước do Công ty TNHH Quang Sáng cung cấp, UBND huyện Vĩnh Bảo thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để xác minh vào đầu năm 2024. Theo đó, trong 3 mẫu nước được lấy tại 3 xã sử dụng nước máy của doanh nghiệp này gửi Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (Sở Y tế thành phố) phân tích chất lượng, có 2/3 mẫu không đạt chuẩn theo quy định do các chỉ số nước vượt giới hạn cho phép. Tháng 3-2024, UBND huyện Vĩnh Bảo ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Quang Sáng, số tiền phạt là 35 triệu đồng. Còn theo thống kê của UBND huyện Tiên Lãng, hiện toàn huyện có 21 nhà máy, trạm cấp nước mini; khoảng 42,5 nghìn hộ dân sử dụng nước từ các nhà máy nước mini trên địa bàn, chiếm 88,3% dân số. Trong đó, chỉ có 2 nhà máy nước hoạt động ổn định, 5 nhà máy nước dừng hoạt động, còn lại đều trong tình trạng xuống cấp, không đáp ứng nhu cầu nước sạch của người dân.
Theo Chánh Văn phòng HĐND- UBND huyện Tiên Lãng Phạm Xuân Hòa, việc giải “bài toán” nước sạch đáp ứng nhu cầu người dân trên địa bàn là quan tâm hàng đầu của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện trong các kỳ họp giao ban, họp thường kỳ. Biện pháp xử phạt hành chính đối với các đơn vị cấp nước không phải là giải pháp lâu dài để đạt mục tiêu bảo đảm cấp nước sạch phục vụ người dân. Bên cạnh đó, việc người dân tự ý khoan nước giếng để dùng tạm thời thay thế nguồn nước cấp cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe, do có thể nhiễm kim loại nặng như chì, sắt, mangan, asen…, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, các bệnh về da; nếu sử dụng lâu ngày còn làm tăng khả năng mắc bệnh ung thư... Thực trạng này cũng gây khó khăn cho địa phương trong việc bảo vệ nguồn nước ngầm theo Khoản 4 Điều 52 Luật Tài nguyên nước quy định hạn chế khai thác nước dưới đất tại một số khu vực và Nghị định số 167/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định việc hạn chế khai thác nước dưới đất. Trong điều kiện thực tế, cân nhắc kỹ yếu tố khách quan, chủ quan, việc chuyển đổi nhà cung cấp nước cho các địa phương được xác định là giải pháp khả thi để giải quyết vấn đề nước sạch tại khu vực nông thôn.
Kỳ 2: Hệ thống nhà máy nước mini nhiều bất cập, hạn chế