Điều chỉnh dừng đầu tư xây dựng 29 công viên, vườn hoa: Tránh dàn trải, bảo đảm chất lượng
(HPĐT)- Tại kỳ họp thứ 18 (thường lệ giữa năm 2024), HĐND thành phố thông qua Nghị quyết số 53 về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình xây dựng các công viên, vườn hoa cây xanh trên địa bàn các quận giai đoạn 2021- 2025 từ 62 xuống còn 33 công trình. Việc điều chỉnh để phù hợp thực tế nguồn lực đầu tư của thành phố trong giai đoạn hiện nay, tránh dàn trải, bảo đảm tính khả thi và chất lượng các công trình.
Cắt giảm 29 công trình
Theo Nghị quyết số 53, HĐND thành phố quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình xây dựng các công viên, vườn hoa cây xanh trên địa bàn các quận giai đoạn 2021- 2025 từ 62 công viên, vườn hoa xuống còn 33 công trình trên địa bàn 7 quận, cắt giảm 29 công trình. Quy mô thực hiện từ 70 ha giảm còn 44,84 ha. Cụ thể, trong 29 công trình cắt giảm, quận Lê Chân và quận Hải An cùng có 6 dự án. Quận Ngô Quyền và quận Kiến An, mỗi địa phương có 5 dự án. Quận Đồ Sơn và quận Hồng Bàng cùng có 3 dự án. Quận Dương Kinh cắt giảm 1 dự án. Từ đó, HĐND thành phố điều chỉnh quy mô, tổng mức đầu tư Chương trình giảm từ 2.631 tỷ đồng xuống còn hơn 1.060 tỷ đồng.
Mục tiêu của Chương trình điều chỉnh từ mỗi phường có tối thiểu một công viên, vườn hoa cây xanh diện tích khoảng 5.000 m2 thành cải thiện thực trạng những khu đất trống sử dụng không hiệu quả, phù hợp tình hình thực tế sử dụng đất của địa phương. Với việc điều chỉnh trên, ngoài 8 công viên, vườn hoa cây xanh hoàn thành thực hiện trong giai đoạn 2021- 2022; giai đoạn 2022-2025 đầu tư xây dựng 25 công trình, trong đó có 1 công trình hoàn thành đưa vào sử dụng.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng, đầu tư xây dựng công viên, cây xanh là chủ trương đúng đắn, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố. Việc triển khai các dự án góp phần tăng hiệu quả sử dụng đất, tăng tỷ lệ đất cây xanh trong đô thị, tạo cảnh quan môi trường, giúp thành phố hoàn thành tiêu chí đô thị loại 1, đồng thời cải thiện chất lượng đời sống người dân khu vực nội thành. Tuy nhiên, trong điều kiện nguồn đầu tư công trung hạn của thành phố hạn chế, thay vì đầu tư dàn trải 62 công viên, vườn hoa ở mức độ trung bình và thấp, giải pháp cắt giảm số lượng công viên, vườn hoa và tập trung vốn đầu tư cho các công viên còn lại và hạ tầng khu vực, bảo đảm dự án sau khi hoàn thành đáp ứng hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng phục vụ cộng đồng là cần thiết.
Tập trung nguồn lực bảo đảm chất lượng
Thực tế, để thực hiện mục tiêu “Mỗi phường có tối thiểu một công viên, vườn hoa cây xanh diện tích khoảng 5.000 m2 phục vụ cho dân cư trong đơn vị ở (nhất là người cao tuổi và trẻ em) bảo đảm tiếp cận sử dụng”, các địa phương đề xuất vị trí xây dựng công viên ở khu vực dân cư đông đúc hoặc những khu đất trống. Khi lập hồ sơ đề xuất, các quận mới khái toán tổng mức đầu tư trên cơ sở rà soát, đánh giá hiện trạng. Quá trình này phát sinh nhiều vấn đề vướng mắc liên quan công tác giải phóng mặt bằng, như phát sinh chi phí đền bù, hỗ trợ đất ở lớn, vượt gấp nhiều lần dự toán, thiếu quỹ tái định cư. Một số dự án phải điều chỉnh quy hoạch mất nhiều thời gian do vị trí đề xuất chưa phù hợp quy hoạch 1/2000 của địa phương. Với một số vị trí đề xuất, khi thực hiện không khả thi, càng làm càng vướng.
Điển hình như Dự án xây dựng Vườn hoa phường Lãm Hà, quận Kiến An. Phó chủ tịch UBND quận Kiến An Phạm Văn Diện cho biết, để giải phóng mặt bằng dự án cần bố trí tái định cư cho 56 hộ dân, nhưng trên địa bàn quận hiện không còn quỹ tái định cư. Chưa kể, vị trí thực hiện dự án trong phạm vi hành lang thoát lũ, phải báo cáo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định, chấp thuận, rất khó cho địa phương. Hay như Dự án công viên hồ điều hòa Cát Bi (quận Hải An), ngoài việc dự án chưa phù hợp quy hoạch tỷ lệ 1/2000, qua khảo sát với quy mô thực hiện 37.000 m2, công trình liên quan giải phóng mặt bằng khoảng 200 hộ dân, riêng chi phí đền bù, hỗ trợ ước hơn 100 tỷ đồng…
Theo Phó chánh Văn phòng UBND thành phố Nguyễn Huy Hoàng, việc tăng mức đầu tư của các dự án thành phần dẫn đến tăng tổng mức đầu tư của cả Chương trình. Nếu không tăng vốn đầu tư mà vẫn thực hiện, các công trình xây dựng không đồng bộ, khó bảo đảm chất lượng và tính kết nối do phải cắt giảm hạng mục. Chưa kể, một số dự án không thể thực hiện vì riêng chi phí giải phóng mặt bằng không đủ. Ngày 12-3-2024, UBND thành phố báo cáo và được Ban Thường vụ Thành ủy đồng ý chủ trương phương án điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Theo đó, Ban Thường vụ Thành ủy đồng ý chủ trương giảm nguồn ngân sách thành phố giai đoạn 2021-2025 bố trí cho Chương trình công viên vườn hoa cây xanh trên địa bàn các quận là hơn 1.059 tỷ đồng và không thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.
Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng cho biết, về lâu dài, để bảo đảm ý nghĩa của Chương trình, tăng tỷ lệ, diện tích đất cây xanh đô thị, giảm bớt áp lực đầu tư công cho ngân sách thành phố, Sở đề xuất ưu tiên đầu tư xây dựng công viên, vườn hoa tại một số khu đất sau khi di dời nhà máy, xí nghiệp ra khỏi nội đô hoặc các khu đất thuê của doanh nghiệp sau khi hết thời hạn thuê đất. Ngoài ra, có thể đầu tư xây dựng công viên cây xanh, vườn hoa bằng nguồn vốn của chủ đầu tư những dự án nhà ở, khu đô thị. Đồng thời, khu vực công viên đô thị gắn với các dự án chỉnh trang hoặc phát triển đô thị liền kề, từ đó kêu gọi chủ đầu tư dự án thực hiện xây dựng công viên bằng nguồn xã hội hóa.