Lộng lẫy nét sợi

Ngô Hương Sen 01/09/2024 09:56

(HPĐT)- Phan Minh Châu từng nổi tiếng trong giới học sinh, sinh viên Hà Nội thập niên 80 thế kỷ 20 với sắc vóc xinh đẹp hơn người và giọng hát rock ballad đầy cuồng nhiệt. Rồi đúng lúc ở đỉnh cao phong độ, chị giã từ sân khấu, lấy chồng, sinh con, sống đời viên chức nhà nước chỉn chu hạnh phúc. Tình yêu nghệ thuật của Phan Minh Châu những tưởng nhạt phai theo năm tháng cuộc đời, thực ra chỉ là chuyển hóa sang hình thái khác. Chị suốt thời gian dài, âm thầm vẽ, lạc vào thế giới sắc màu, rồi ở miết đó, không (muốn) thoát ra…

Nhà hoa của Phan Minh Châu. 

Vẽ để giải tỏa đam mê và thiêu đốt bớt nguồn năng lượng tràn trề ở một người đàn bà đẹp, nên Phan Minh Châu vẫn giữ được sự hồn nhiên, không toan tính. Sự rực lửa trong giọng hát và khả năng thiêu đốt sân khấu năm xưa được chị nhiệt thành phả vào tranh, nên hội họa của Phan Minh Châu tươi sáng, dữ dội, chênh vênh trên sợi giây mỏng manh giữa bản năng và lý trí, giữa sự thúc giục lôi cuốn của cảm xúc tự nhiên và những tính toán khuôn phép giáo khoa. Có lẽ thế, Phan Minh Châu thường lựa chọn những tấm toan khổ lớn, để thỏa thuê giãi bày nội tâm mình trên đó bằng ngôn ngữ của hội họa trừu tượng, điều mà không phải người phụ nữ nào cũng có cơ hội thể hiện ở đời. Vừa chu toàn việc nhà, khéo thu vén trong nếp nhà danh giá (Phan Minh Châu là con dâu cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng), vừa san sẻ thời gian cho hội họa, chị đã tự tin xuất hiện trong hai triển lãm cá nhân: Rock ballad năm 2022 và Nét sợi năm 2024…

Là con gái Hà Nội, được cha mẹ rèn khắt khe nghiêm khắc, suốt thời cắp sách, mỗi ngày mỗi tháng với Phan Minh Châu chỉ có học và học. Học văn hóa, học thêu móc, cái nghề thủ công gắn với kim móc kim đan và len sợi, nhưng đã giúp Phan Minh Châu cùng gia đình đỡ thiếu thốn phần nào khi đi qua giai đoạn bao cấp khốn khó nhờ những món đồ xinh xinh được thu mua, rồi xuất khẩu sang nước ngoài. Một thời Phan Minh Châu được giới thủ công mỹ nghệ truyền tụng là “vô địch móc Hà Nội”. Khéo tay lại chăm chỉ, chị vẫn thường trực có cuộn len cây kim bên mình, cho đến tận bây giờ. Hàng nghìn bông hoa xinh xẻo muôn dáng muôn hình hiển hiện rực rỡ từ bàn tay Phan Minh Châu, lại được chị kết nối thành một Nhà hoa đầy sức sống. Biến các vật dụng thủ công thuần trang trí thành một tác phẩm nghệ thuật lộng lẫy, trưng bày ở Bảo tàng mỹ thuật Việt Nam, Phan Minh Châu vừa kiên trì tỉ mẩn tiêu tốn rất nhiều thời gian, vừa bung tỏa trọn vẹn nét tài hoa, tinh hoa của một nghệ sĩ, một họa sĩ luôn đắm đuối với lựa chọn của mình…

Ngô Hương Sen