Nâng tầm đô thị đất Cảng
(HPĐT)- Mùa thu về, đi trên những con đường, tuyến phố mới thênh thang, giữa những công trình cao tầng, khu đô thị mới hiện đại, mỗi người dân thành phố, nhất là với những người con đi xa nay có dịp trở về thăm quê hương lại càng thêm yêu và tự hào về thành phố Cảng! Đô thị Hải Phòng hôm nay mang tầm vóc mới, rộng dài, rực sáng, vươn tới mục tiêu phát triển ngang tầm các thành phố hàng đầu khu vực và thế giới.
Hiện đại hóa đô thị
Sang Pháp định cư 26 năm nay, nhưng chị Lê Thanh Phượng (nguyên trú quán tại phường Gia Viên, quận Ngô Quyền) có dịp về thăm quê 2 lần. Lần thứ 2 trở về, chị Phượng không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi thay nhanh chóng của thành phố Cảng. Chị vẫn nhớ, Hải Phòng xưa vỏn vẹn 3 quận, dạo một vòng hết các phố. Số nhà cao tầng, trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí không quá một bàn tay. Trong ký ức của chị vẫn nguyên vẹn hình ảnh những dãy nhà tập thể đầu phố Lê Lợi, phố Nguyễn Bình lụp xụp, rêu mốc; cầu Rào nhỏ hẹp... Còn giờ đây, “thành phố khác quá, lung linh, rực sáng và thêm nhiều tuyến đường phố mới rộng đẹp, nhiều công trình phúc lợi, khách sạn 5 sao, khu đô thị mới hiện đại, đẳng cấp" - chị Phượng bày tỏ.
Không chỉ người xa quê lâu ngày, mà ngay chính người dân thành phố thấy rõ, mừng vui trước sự phát triển của đô thị thành phố. Rất nhanh thôi, đô thị Hải Phòng sẽ phát triển hiện đại và quy mô hơn nữa khi mục tiêu “Xây dựng và phát triển Hải Phòng trở thành thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; động lực phát triển của vùng Bắc bộ và của cả nước theo Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đang được thành phố triển khai cụ thể trong các Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn 2050 và Chương trình phát triển đô thị thành phố định hướng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050.
Từ mô hình “Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh", đô thị Hải Phòng đang dần chuyển thành “Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh", đô thị mang bản sắc đặc trưng riêng của thành phố Cảng biển. Khu vực đô thị cũ thuộc các quận Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền đang được tái thiết với nhiều công trình, dự án cải tạo cảnh quan, nâng cấp hạ tầng. Các tuyến hè, đường phố khu vực trung tâm được cải tạo, chỉnh trang, ngầm hóa hạ tầng kỹ thuật phục vụ nhân dân đi lại thuận tiện, đổi mới diện mạo đô thị trung tâm. Thành phố xây dựng mới 33 công viên, cây xanh, trong đó 9 công trình hoàn thành, tăng diện tích cây xanh trong đô thị, nâng cao chất lượng đời sống người dân. Những khu nhà tập thể cũ dần được thay thế bởi các chung cư mới cao tầng và hàng loạt khu nhà ở xã hội hiện đại.
Nhiều khu đô thị mới được hình thành như: Khu đô thị Vinhomes Imperia, Marina, khu đô thị của Tập đoàn Hoàng Huy, khu đô thị ven sông Lạch Tray; khu đô thị mới Bắc sông Cấm, Trung tâm thương mại Aeon Mall. Một số khách sạn 5 sao như: Sheraton Hải Phòng, Mercure, Pullman... hoàn thành đưa vào sử dụng, tạo điểm nhấn về công trình kiến trúc đẹp, đẳng cấp ở khu vực đô thị trung tâm. Dọc bờ Nam sông Cấm, Cảng Hoàng Diệu đang được di dời, thay vào đó là các công trình hiện đại như: cầu Nguyễn Trãi, cầu Máy Chai và các công trình phụ trợ, thu hút các dự án đầu tư hình thành dải đô thị, trung tâm dịch vụ - thương mại ven sông hiện đại. Các công trình, kiến trúc mang tín văn hóa, lịch sử tiếp tục được giữ gìn, bảo tồn.
Phó giám đốc Sở Xây dựng Đồng Thị Vân cho biết, cùng với tái thiết đô thị cũ, đô thị thành phố mở rộng, hình thành các đô thị mới. Đô thị trung tâm được mở rộng sang huyện An Dương với việc thành lập quận An Dương vào năm 2025. Địa giới hành chính quận Hồng Bàng được điều chỉnh, sáp nhập thêm 3 xã: An Hưng, An Hồng, Đại Bản của huyện An Dương; thành lập thành phố Thủy Nguyên trên cơ sở địa giới hành chính hiện trạng và toàn bộ đảo Vũ Yên. Giai đoạn đến năm 2030, thành phố mở rộng đô thị trung tâm sang khu vực Kiến Thụy, thành lập quận Kiến Thụy; phát triển các đô thị An Lão (thị trấn An Lão), Tiên Lãng (thị trấn Tiên Lãng) và Vĩnh Bảo (thị trấn Vĩnh Bảo). Giai đoạn đến năm 2040, mở rộng khu vực đô thị trung tâm sang huyện Cát Hải, thành lập quận Cát Hải (đô thị ở hải đảo). Khi đó, khu vực nội thành bao gồm 10 quận…
Mở rộng không gian phát triển
Mở rộng không gian đô thị không chỉ về mặt địa giới hành chính mà từ đây mở rộng không gian phát triển của thành phố. Theo kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, không gian đô thị mới rộng mở, đa chiều, đa trung tâm sẽ là tiền đề để Hải Phòng đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội như hiện nay và trong tương lai, hình thành các trọng điểm phát triển kinh tế.
Cụ thể trong các quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đô thị Hải Phòng phát triển theo 3 hướng đột phá: hướng Bắc, hướng Đông và Đông Nam. Căn cứ theo đó, hàng loạt phần việc, công trình, dự án đang được đẩy nhanh tốc độ đầu tư. Hướng Bắc, thành phố tập trung thực hiện hàng loạt dự án để huyện Thủy Nguyên, bảo đảm điều kiện trở thành thành phố trước năm 2025. Công trình “thế kỷ”: Trung tâm Chính trị - Hành chính, Hội nghị - biểu diễn thành phố, hệ thống giao thông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ tại Khu đô thị Bắc sông Cấm đang khẩn trương thi công. Khu vực đảo Vũ Yên phát triển đô thị, khu vui chơi giải trí và sân golf hài hòa với cảnh quan sông nước. Hướng Đông Nam thành phố hình thành đô thị đa chức năng mới, hiện đại, kết nối với khu vực nội đô lịch sử bằng hành lang giao thông tốc độ nhanh (đường Phạm Văn Đồng, đường Lạch Tray). Hệ thống công trình phục vụ phát triển thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế cơ bản đáp ứng, góp phần giảm tải cho khu vực nội đô cũ. Quận Đồ Sơn từng bước xây dựng thành đô thị du lịch mang tầm vóc quốc tế; hình thành khu đô thị phức hợp Đồi Rồng, BRG… gắn với những trung tâm thể thao, vui chơi giải trí, du lịch biển.
Hướng Đông thành phố phát triển đô thị dịch vụ Cát Hải, công nghiệp, cảng biển và dịch vụ hàng hải quốc tế. Theo đó, mở rộng phát triển cảng quốc tế Lạch Huyện, công nghiệp, dịch vụ logistic, dịch vụ du lịch, bến tàu du lịch cao cấp; mở rộng không gian đô thị Cảng khu vực quận Hải An và đảo Cát Hải, phát triển du lịch đảo Cát Bà gắn với Di sản thiên nhiên thế giới được UNESSCO công nhận. Các tuyến giao thông huyết mạch như: tuyến cáp treo nối đảo Cát Hải và đảo Cát Bà, dự án đường tỉnh 356 trên đảo Cát Bà, các khu nghỉ dưỡng cao cấp, tầm cỡ quốc tế thu hút khách trong nước và nước ngoài đến với Cát Bà đang được đầu tư, hoàn thành và đưa vào sử dụng nhằm phát huy lợi thế, đưa Cát Bà trở thành trọng điểm dịch vụ du lịch.
Hiện, Hải Phòng được công nhận là thành phố đạt các tiêu chí của đô thị loại 1, đô thị cấp quốc gia và đang hướng đến đô thị đặc biệt, phát triển ngang tầm các thành phố hàng đầu khu vực và thế giới. Với những chính sách, giải pháp được hoạch định, xác định rõ cùng sự nỗ lực, quyết tâm cao của lãnh đạo thành phố và sự đồng thuận, ủng hộ của người dân, Hải Phòng hướng tới, cụ thể hóa mục tiêu đề ra. Bức tranh về đô thị Hải Phòng hiện đại, rộng dài, rực sáng, vươn xa đang dần hiện lên rõ nét.