Tăng cường kỷ cương thu chi ngân sách, tạo nguồn lực cho đầu tư
(HPĐT)- Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, thành phố đạt được nhiều kết quả quan trọng, là điểm sáng trong bức tranh chung của cả nước. Tuy nhiên, có 4/7 chỉ tiêu nghị quyết chưa hoàn thành, trong đó thu ngân sách Nhà nước (NSNN) còn khoảng cách khá xa so với chỉ tiêu đề ra. Do đó, thành phố tập trung cao thực hiện các giải pháp để thúc đẩy tăng nguồn thu ngân sách nhà nước; tăng cường kỷ cương thu, chi ngân sách; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Thu ngân sách chuyển dịch theo hướng tích cực, bền vững
Giai đoạn từ 2019-2023, thành phố luôn hoàn thành và hoàn thành vượt mức thu ngân sách do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao. Hải Phòng tiếp tục thực hiện tự chủ ngân sách và đóng góp cho ngân sách Trung ương ngày càng tăng. Đáng chú ý, thu NSNN của thành phố chuyển dịch theo hướng giảm thu từ xuất nhập khẩu, tăng thu nội địa nên số thu địa phương được hưởng tăng tương ứng, giúp tăng sự chủ động và khả năng cân đối nguồn lực của thành phố. Tổng thu NSNN trên địa bàn giai đoạn 2019-2023 đạt 468 nghìn tỷ đồng, tăng bình quân 7,1%/năm (bình quân cả nước 6,1%). Số thu trong giai đoạn này tăng 1,6 lần so với giai đoạn 2014- 2018 (bình quân cả nước tăng 1,5 lần, bình quân vùng đồng bằng sông Hồng tăng 1,7 lần). Quy mô thu NSNN cao thứ 3 trong cả nước (chỉ sau thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh). Riêng năm 2023, tổng thu NSNN đạt 103.688,59 tỷ đồng, gấp 1,4 lần năm 2018. Cơ cấu thu nội địa trên địa bàn thành phố theo chiều hướng tích cực; tỷ trọng thu thuế, phí từ sản xuất kinh doanh ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số thu nội địa. Cụ thể, thu từ hoạt động thuế, phí chiếm tỷ trọng 69,1% trên tổng thu nội địa, tăng trưởng bình quân 4%/năm. Các doanh nghiệp trọng điểm có đóng góp số thu lớn chủ yếu tập trung trong lĩnh vực sản xuất xi măng, sắt, thép, nhựa, nhiệt điện, thiết bị điện; cảng biển, bia, kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp; kinh doanh xăng, dầu, xây dựng... Các khoản thu về nhà, đất chiếm tỷ trọng khoảng 27,6% trên tổng số thu nội địa. Theo đánh giá của Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Phi Vân Tuấn, kết quả thu ngân sách của Hải Phòng từ sự nỗ lực, vượt khó khăn và điều đáng mừng hơn, năm 2023, Hải Phòng xếp thứ 2/18 địa phương có điều tiết về ngân sách Trung ương.
Bên cạnh đó, Hải Phòng luôn là địa phương đứng đầu trong nhiệm vụ thu NSNN từ hoạt động xuất nhập khẩu, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số thu của các tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng. Bình quân 5 năm, số thu từ hoạt động xuất nhập khẩu của Hải Phòng chiếm khoảng 15,7% tổng thu cả nước, chiếm 48,4% tổng số thu từ hoạt động xuất nhập của toàn vùng Đồng bằng sông Hồng.
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành
Từ kết quả thu NSNN, thực hiện Nghị quyết số 35 của Quốc hội, thành phố được thưởng vượt thu các khoản thu phân chia và đầu tư trở lại với tổng số tiền 4.660,6 tỷ đồng. Đồng thời, thực hiện Nghị quyết 35 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết về chính sách thu phí sử dụng công trình, kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển, góp phần tạo nguồn thu trung bình hơn 1.000 tỷ đồng/năm.
Có thể nói, với Nghị quyết 45 Bộ Chính trị, Nghị quyết số 35 của Quốc hội, thành phố tranh thủ được sự quan tâm, đầu tư, hỗ trợ lớn từ ngân sách Trung ương cho ngân sách địa phương. Nhờ nguồn thu ngân sách tăng trưởng khá nên cơ bản đáp ứng nhu cầu chi ngân sách ngày càng cao. Tổng dự toán chi 5 năm (2019-2023) của thành phố tăng gấp 1,9 lần so với 5 năm giai đoạn 2014-2018. Riêng chi đầu tư phát triển là 42,1 nghìn tỷ đồng, xếp thứ 3/11 địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng, xếp thứ 4/63 địa phương, cao hơn mức bình quân chung của vùng và cả nước. Cơ cấu phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính chuyển biến tích cực tăng chi cho đầu tư phát triển, giảm chi thường xuyên, nhưng thành phố vẫn bảo đảm nguồn lực tập trung ưu tiên chi cho an sinh xã hội. Nhiều dự án quan trọng được thực hiện làm thay đổi diện mạo đô thị, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn để huy động các nguồn lực, thu hút đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh từ các thành phần kinh tế.
Dù vậy, so với chỉ tiêu Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị đề ra, kết quả thu NSNN còn khoảng cách khá xa. Do đó, tăng cường kỷ cương thu – chi ngân sách là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Cục trưởng Cục Thuế thành phố Nguyễn Tiến Trường cho biết, ngành Thuế luôn quán triệt, quyết tâm và tập trung hơn nữa thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách. Toàn ngành xây dựng và bám sát kế hoạch thu, tăng cường quản lý thu, rà soát các khoản thu, chống thất thu; quản lý chặt chẽ hoàn thuế, bảo đảm đúng đối tượng, chính sách và pháp luật của nhà nước; tập trung xử lý, thu hồi nợ đọng thuế; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế, hộ kinh doanh, doanh nghiệp...
Đồng chí Lê Anh Quân, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố khẳng định, thành phố không ngừng cải thiện, tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi để các thành phần kinh tế đầu tư, sản xuất kinh doanh, tạo nguồn thu bền vững. Thành phố chỉ đạo sát sao các sở, ngành, địa phương nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành thu, chi NSNN và đầu tư công; siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách; tăng cường công tác quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, tài sản công ở các cấp ngân sách gắn với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; khai thác hiệu quả cao nguồn vốn từ các nguồn tài nguyên, nhất là tài nguyên đất cho NSNN. Về lâu dài, để tạo nguồn lực hơn nữa cho giai đoạn tới, thành phố đang chủ động, tích cực phối hợp các bộ, ngành Trung ương đề xuất, hoàn thiện các cơ chế, chính sách tài chính-ngân sách đặc thù đối với Hải Phòng.