Hoàn thiện hệ thống pháp luật gắn với xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN
(HPĐT)- Xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch là một trong những yêu cầu quan trọng của xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Với ý nghĩa đó, từ năm 2019 đến 30-6-2024, Sở Tư pháp không ngừng nâng cao hiệu quả công tác xây dựng và kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn thành phố và đã đạt được những kết quả quan trọng, cụ thể:
Công tác xây dựng và ban hành văn bản QPPL
Sở Tư pháp phối hợp các sở, ban, ngành thành phố rà soát trình Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định phê duyệt danh mục văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) quy định chi tiết các nội dung được giao; trình Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt 178 đề nghị xây dựng văn bản QPPL của các sở, ban, ngành. Đã thực hiện thẩm định đối với 90 đề nghị xây dựng Nghị quyết của HĐND thành phố; 64 dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố; 267 dự thảo quyết định của UBND thành phố. Đến nay, HĐND thành phố đã ban hành 63 Nghị quyết, UBND thành phố ban hành 256 quyết định.
Trong quá trình xây dựng, trình ban hành các văn bản QPPL, Sở Tư pháp luôn phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành chủ trì soạn thảo, hướng dẫn trình tự, thủ tục và đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ bảo đảm thời hạn UBND thành phố giao.
Công tác kiểm tra văn bản QPPL
Sở Tư pháp chủ động tham mưu trình UBND thành phố ban hành các kế hoạch năm về công tác kiểm tra văn bản QPPL và thực hiện kế hoạch. Các văn bản do UBND thành phố ban hành đều thực hiện tự kiểm tra (đạt 100%) ngay sau khi ban hành để bảo đảm không trái quy định pháp luật khi áp dụng thực tế.
Theo yêu cầu của các bộ, ngành Trung ương, Sở Tư pháp phối hợp các sở, ban, ngành thành phố có liên quan thực hiện lập danh mục, kiểm tra và báo cáo kết quả kiểm tra đối với 245 văn bản thuộc lĩnh vực quản lý của: Bộ Công an, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Quốc phòng...
Đã tiếp nhận và tiến hành kiểm tra theo thẩm quyền đối với 67 văn bản QPPL của các quận, huyện trên địa bàn thành phố (đạt tỷ lệ 100%). Nội dung của các văn bản cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, qua kiểm tra phát hiện một số nội dung chưa phù hợp với quy định pháp luật như về hiệu lực văn bản, về thể thức, kỹ thuật soạn thảo văn bản.
Công tác rà soát văn bản QPPL
Sở Tư pháp phối hợp với các sở, ban, ngành rà soát các văn bản QPPL mới của cơ quan Nhà nước ở Trung ương, các Luật bắt đầu có hiệu lực thi hành trong các năm 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 để trình thành phố ban hành các văn bản QPPL quy định chi tiết thuộc thẩm quyền. Đến nay, các sở, ban, ngành rà soát tổng số 80 Luật, 70 nghị quyết của Quốc hội, 15 pháp lệnh, 35 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 54 lệnh của Chủ tịch nước, 300 Nghị định. Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND thành phố đã ban hành các quyết định phê duyệt danh mục văn bản QPPL của UBND thành phố quy định chi tiết các nội dung được giao.
Đã chủ trì, phối hợp các sở, ban, ngành thành phố thực hiện rà soát hơn 815 văn bản QPPL của thành phố, trên cơ sở đó tham mưu cơ quan có thẩm quyền công bố 346 văn bản hết hiệu lực, ngưng hiệu lực toàn bộ và 65 văn bản hết hiệu lực, ngưng hiệu lực một phần; sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ, ban hành mới 36 văn bản. Hiện nay, hệ thống văn bản QPPL của thành phố có 469 văn bản đang có hiệu lực thi hành.
Thực hiện rà soát theo chuyên đề: đầu tư xây dựng, tôn giáo tín ngưỡng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tiêu chuẩn định mức liên quan đến tài sản công, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất giao rừng và chuyển mục đích sử dụng rừng, bảo vệ môi trường biển và hải đảo ... Theo đó, đã thực hiện rà soát đối với 196 văn bản QPPL do HĐND, UBND thành phố ban hành, kiến nghị tiếp tục thi hành 96 văn bản; sửa đổi, bổ sung, thay thế 54 văn bản; bãi bỏ 34 văn bản; công bố hết hiệu lực 12 văn bản.
Hệ thống hóa văn bản QPPL
Sở Tư pháp đã chủ trì, phối hợp các sở, ban, ngành tham mưu Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 561/QĐ-CT về việc công bố kết quả hệ thống hóa văn bản QPPL kỳ 2019-2023 (đến hết 31-12- 2023) trên địa bàn thành phố Hải phòng gồm 805 văn bản. Việc công bố kết quả hệ thống hóa bảo đảm đúng thời gian theo quy định của Luật, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tư pháp.
Phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới
Để duy trì và phát huy những kết quả đạt được, trong thời gian tới, Sở Tư pháp tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ:
Tham mưu HĐND, UBND thành phố tiếp tục chỉ đạo, thực hiện thống nhất Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2015, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2020; trong đó, tập trung hướng dẫn về trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản QPPL, các nghị quyết của HĐND thành phố quy định về cơ chế, chính sách đặc thù, bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật; kết hợp chặt chẽ công tác xây dựng, ban hành văn bản QPPL với công tác theo dõi thi hành pháp luật.
Chủ động phối hợp các sở, ban, ngành rà soát để tham mưu HĐND, UBND thành phố về danh mục các văn bản QPPL được giao ban hành theo quy định của Trung ương, góp phần xây dựng hệ thống văn bản QPPL của thành phố đầy đủ, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch trong các lĩnh vực và phát huy tác dụng trong thực tiễn phát triển của thành phố.
Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thẩm định văn bản, bảo đảm 100% văn bản QPPL của HĐND, UBND thành phố ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và nội dung phù hợp với quy định của pháp luật.
Tăng cường công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL kịp thời tham mưu thành phố xử lý các văn bản lạc hậu, không còn phù hợp với tình hình thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật của thành phố.