Trịnh Công Sơn vẽ
(HPĐT)- Công chúng âm nhạc thường say đắm với các ca khúc tình yêu của Trịnh Công Sơn mà lãng quên một điều: "ông hoàng nhạc tình" cũng giống nhiều nghệ sĩ cùng lứa cùng thời với mình, vốn hội tụ đủ cả: "cầm, kỳ, thi, họa"... Nhạc sĩ trong nhiều năm tháng suốt cuộc đời mình, đã cầm bút vẽ, lưu lại dáng hình của những người phụ nữ, những tri kỷ, cả thế giới yên lặng chung quanh ông và chân dung tự họa...
Trước khi giã từ cõi tạm (năm 2001), nhạc sĩ Trịnh Công Sơn chưa hề tổ chức triển lãm hội họa nào. Nhưng từ ngày ông rời xa, gia đình, người thân, bạn bè, cả công chúng hâm mộ... liên tiếp tổ chức các sự kiện ngoài âm nhạc để tưởng nhớ ông, và giúp công chúng thêm hình dung cụ thể hơn về người nghệ sĩ đa tài... Năm 2019, một ấn phẩm lịch tờ được xuất bản mà hình ảnh là những bức tranh của Trịnh Công Sơn do người yêu mến ông tổ chức thực hiện. Năm 2023, Triển lãm "Gương mặt hội họa: Trịnh Công Sơn" tại thành phố Hồ Chí Minh trưng bày nhiều trong số chừng 200 tác phẩm mà gia đình còn lưu giữ được. Người xem được "gặp" nhiều gương mặt quen thuộc: Ca sĩ Hồng Nhung và những tên tuổi đã thuộc về "cõi nhớ": nhà văn Nguyễn Tuân, nhà thơ Bùi Giáng... Hội họa Trịnh Công Sơn cũng y như âm nhạc của ông: nhẹ nhõm, thanh thoát, dịu dàng và mơ hồ, dường như rất dễ tan biến. Ông từng tự sự: "Hội họa là cõi trú thứ hai, bên cạnh cõi trú âm nhạc; khi ngôn ngữ và âm thanh bất lực thì màu sắc lên tiếng để an ủi và ru dỗ tôi". Tranh Trịnh Công Sơn chính là khoảng lặng tâm hồn được xướng lên bằng sắc màu, giúp níu kéo những thời khắc mong manh trước khi vội vàng tan biến, giống như tiết trời thu đẹp đến nao lòng mà cũng ngắn ngủi đến sững sờ bối rối...
Trịnh Công Sơn cũng từng vẽ minh họa cho báo chí, như cách chiều lòng bạn bè, khác với người bạn tâm giao đặc biệt của ông, nhạc sĩ Văn Cao - vẽ cho các ấn phẩm để đỡ đần thêm cho cuộc mưu sinh. Vốn được xưng tụng như người nghệ sĩ bậc nhất trong số các nghệ sĩ, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trong "gương mặt hội họa" cũng vẫn lãng tử, vô tư và cả cô đơn đến tận cùng, đúng như những gì ông từng tự viết ra: "Tôi đã đi tìm tôi trong âm nhạc thi ca. Chưa thấy đủ khuôn mặt của mình. Và tôi đã cố gắng rẽ về phía hội họa, tiếp tục lên đường, để tìm lại tôi. Tôi đã dùng đủ mọi phương cách để tìm một chữ "mình" đã bị thất lạc, đã biến hình đổi dạng, trong muôn hình vạn trạng của cuộc đời"... Trịnh Công Sơn tìm ra mình trong bức tự họa vẽ vào năm 2000, không lâu trước khi ông mất: một người đa diện, đa chiều, đa cảm... đến tận cùng...