Tạo điều kiện để sinh viên vừa học, vừa làm
(HPĐT)- Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) vừa trình tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 25-9 bỏ đề xuất quy định giới hạn làm thêm không quá 24 giờ/tuần đối với học sinh, sinh viên. Đây là tin vui không chỉ riêng với học sinh, sinh viên có nhu cầu làm thêm mà với cả nhiều gia đình. Trước đó, dự thảo Luật đề xuất cho phép sinh viên được làm việc tối đa không quá 24 giờ mỗi tuần. Nhiều đại biểu Quốc hội và người dân cho rằng đề xuất mới này phù hợp thực tế hơn, tạo điều kiện cho nhiều học sinh, sinh viên có thêm thu nhập để học tập, sinh hoạt; đồng thời tận dụng được lực lượng lao động lớn, phù hợp trong một số công việc thuộc lĩnh vực dịch vụ.
Mỗi năm, toàn quốc có thêm khoảng nửa triệu sinh viên mới. Cùng với số sinh viên chưa ra trường, quy mô sinh viên cả nước khoảng 2 triệu người. Trong số hàng triệu sinh viên đó, nhiều em gia đình có điều kiện kinh tế; song cũng không ít gia đình phải chật vật lo tiền học, tiền sinh hoạt cho con, nhất là khi học xa nhà. Nhà nước có chính sách cho vay để học tập đối với học sinh, sinh viên từ Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng chỉ áp dụng đối với học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Trên thực tế này, nhiều sinh viên có nhu cầu đi làm thêm để có tiền trang trải chi phí học hành, sinh hoạt.
Công việc các em thường làm chủ yếu là việc bán thời gian, ít hoặc không ảnh hưởng đến việc học tập. Hầu hết sinh viên làm thêm vào thứ 7, chủ nhật khi được nghỉ hoặc các buổi tối, các ngày không có ca học. Nếu giới hạn làm việc không quá 24 giờ mỗi tuần sẽ ảnh hưởng đến việc làm thêm của sinh viên, vì có những công việc đòi hỏi sinh viên làm hơn 24 giờ mỗi tuần. Đi làm thêm, ngoài việc có thêm tiền trang trải chi phí học tập, sinh hoạt, đỡ đần cha mẹ, sinh viên còn có nhiều cơ hội giao lưu, trải nghiệm, tích lũy kỹ năng trước khi tốt nghiệp, tìm kiếm công việc chính thức phù hợp ngành học, năng lực của mình.
Hải Phòng là thành phố lớn, có nhiều trường đại học như Đại học Hàng hải Việt Nam, Đại học Y dược Hải Phòng, Đại học Hải Phòng..., cùng hàng chục trường cao đẳng, trung cấp. Các trường không chỉ tuyển sinh viên tại Hải Phòng, mà trên khắp mọi miền đất nước. Tổng số sinh viên đang theo học tại các trường hằng năm khoảng 40 nghìn em, trong đó nhiều em có nhu cầu đi làm thêm. Nhiều cơ sở kinh doanh, dịch vụ tại thành phố cũng có nhu cầu tuyển nhân viên làm việc bán thời gian như bán hàng, chăm sóc khách hàng, phục vụ cơ sở ăn uống giải khát…, là những việc làm tương đối phù hợp để sinh viên có thêm thu nhập, giảm gánh nặng cho gia đình.
Bên cạnh việc không giới hạn thời gian làm thêm, dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) cũng quy định tiền lương làm việc được thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu theo giờ tùy từng vùng, từ 16.600 đồng đến 23.800 đồng/giờ đối với từ vùng 4 đến vùng 1. Mức lương này đóng vai trò cơ sở pháp lý quan trọng, giúp người sử dụng lao động xác định mức lương cho học sinh, sinh viên khi làm thêm, bảo đảm các em được nhận lương không thấp hơn quy định.
Dự kiến, dự án Luật Việc làm (sửa đổi) được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 15 vào tháng 10-2024 tới đây. Tất nhiên, khi Luật được chính thức thông qua và có hiệu lực thi hành, trong quá trình thực hiện cần sự giám sát chặt chẽ của cơ quan chức năng đối với việc trả công, trả lương theo đúng quy định, bảo đảm quyền lợi của học sinh, sinh viên. Về phía các em, khi làm thêm cần sắp xếp thời gian hợp lý, không để ảnh hưởng đến việc học tập, tương lai lâu dài. Có như thế, ý nghĩa của quy định mới phát huy hiệu quả.