Rõ trách nhiệm để thực hiện tốt quy định
(HPĐT)- Đoàn giám sát của HĐND thành phố đang tiến hành giám sát chuyên đề việc thực hiện các quy định của pháp luật trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất tại một số địa phương, đơn vị trên địa bàn Hải Phòng. Nội dung này được người dân quan tâm, nhất là sau khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1- 8 với kỳ vọng có nhiều chuyển biến tích cực trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Qua thực tế, bước đầu đoàn giám sát ghi nhận dù gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do lịch sử sử dụng đất đai phức tạp, nhưng việc thực hiện các quy định của pháp luật trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn thành phố đạt được những kết quả tích cực. Khảo sát thực tế tại bộ phận “một cửa” tại một số xã, thị trấn và Văn phòng Đăng ký đất đai, chi nhánh quận, huyện, đoàn giám sát thấy rõ những khó khăn, như: Cơ sở vật chất, điều kiện làm việc eo hẹp, thậm chí có đơn vị đang phải “ở nhờ”; trang thiết bị, máy móc thiếu, cũ; nhân lực mỏng, phải kiêm nhiệm, trưng dụng thực hiện nhiều công việc khác…
Tuy nhiên, tỷ lệ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với tổ chức, cá nhân tại các địa phương, đơn vị đều đạt cao (hơn 90%), giúp người dân thực hiện giao dịch hợp pháp thuận lợi, góp phần đáng kể vào kết quả thu ngân sách trên địa bàn. Tuy nhiên, trong công tác này vẫn có một số hạn chế: Việc cấp giấy chứng nhận lần đầu còn có hồ sơ chưa bảo đảm về thời gian theo quy định; còn nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo của tổ chức, công dân về giải quyết vụ việc liên quan; không ít vụ việc tồn đọng, kéo dài, phức tạp nhưng chưa được giải quyết dứt điểm, gây bức xúc trong người dân… Nguyên nhân khách quan có nhiều, như lịch sử đất đai phức tạp; hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận lần đầu có những trường hợp chủ sử dụng chia tách, mua bán, chuyển nhượng qua nhiều người nhưng không có giấy tờ, dẫn đến việc xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất khó khăn. Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành ở từng thời điểm khác nhau, chưa rõ ràng, phù hợp thực tiễn dẫn đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng, trái thẩm quyền…Đi sâu tìm hiểu, đánh giá kỹ cho thấy, còn có những nguyên nhân chủ quan từ công tác quản lý, cán bộ làm nhiệm vụ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đó là tình trạng thiếu ý thức, trách nhiệm, buông lỏng quản lý của người đứng đầu địa phương, đơn vị; còn hiện tượng cán bộ, nhân viên bộ phận “một cửa” có hành vi tiêu cực, gây phiền hà, sách nhiễu người dân, tổ chức; có tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm… Có trường hợp người dân bị “làm khó”, phải đi lại nhiều lần mới xong; khó tiếp cận trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận do không “thân quen”…
Lĩnh vực đất đai liên quan đến nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, ảnh hưởng lớn tới nhiều mặt đời sống kinh tế- xã hội. Từ thực tế giám sát của Đoàn giám sát HĐND thành phố cho thấy, để thực hiện tốt các quy định pháp luật trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất, mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan cần rà soát kỹ, làm rõ khó khăn, vướng mắc, xác định rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan để có giải pháp hoặc kiến nghị giải pháp tháo gỡ vướng mắc, giải quyết khó khăn cụ thể. Trong đó cần làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan; quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trách nhiệm của cán bộ, nhân viên bộ phận “một cửa”; công khai quy trình, thủ tục cấp giấy chứng nhận cũng như rõ quy trình, thủ tục tiếp công dân, trả lời kiến nghị của công dân…