Thúc đẩy nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái
(HPĐT)- Ngày Quốc tế trẻ em gái (11-10) năm nay có chủ đề “Tầm nhìn cho tương lai của trẻ em gái”. Đây là thông điệp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và người dân thành phố về phát huy vai trò, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái, nhất là khi tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh của Việt Nam đang ở mức cao, dẫn đến nhiều hệ lụy trong tương lai. Đồng thời, đòi hỏi cần thúc đẩy các chính sách hỗ trợ, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái.
Chính sách hỗ trợ thiết thực
“Gia đình tôi có 2 con gái, cách nhau 6 tuổi. Cháu lớn hiện là giáo viên Trường THPT Ngô Quyền, cháu nhỏ đang học lớp 12. Đến nay, chúng tôi nhận thấy quan điểm, quyết định về nuôi dạy các con là hoàn toàn đúng đắn. Đó là, luôn nỗ lực nuôi dạy con tốt, không cố sinh bằng được con trai. Từ thực tiễn gia đình mình, tôi cho rằng đúc kết của cha ông chúng ta luôn đúng: “Trai mà chi, gái mà chi/Con nào có nghĩa, có nghì là hơn”. Đó là chia sẻ của chị Vũ Thị Thanh Huyền, ở Tổ dân số Hàm Long, thị trấn Núi Đèo (huyện Thủy Nguyên) tại giao lưu, tọa đàm với các gia đình được nhận khuyến khích, hỗ trợ theo Nghị quyết số 15/2022 của HĐND thành phố và hưởng ứng Ngày Quốc tế trẻ em gái do Chi cục Dân số- Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) thành phố tổ chức sáng 2-10.
Gia đình chị Huyền là một trong 8 gia đình trên địa bàn các quận, huyện: Lê Chân, Kiến An, An Lão, Tiên Lãng, Thủy Nguyên được nhận khuyến khích, hỗ trợ kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh của thành phố. Trao kinh phí hỗ trợ của thành phố tặng các gia đình, Chi cục trưởng Chi cục Dân số- KHHGĐ thành phố Trần Thị Thu Hằng cho biết, Nghị quyết số 15/2022 của HĐND thành phố quy định một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số trên địa bàn thành phố Hải Phòng, trong đó có chính sách khuyến khích, hỗ trợ một lần 5 triệu đồng đối với các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh 2 con gái, cam kết không sinh thêm con, được công nhận gia đình văn hóa tiêu biểu cấp thành phố. Đây là một trong những chính sách thể hiện sự quan tâm của thành phố đối với công tác dân số và kịp thời động viên, khuyến khích các cặp vợ chồng thực hiện tốt chính sách dân số, góp phần vào mục tiêu thúc đẩy bình đẳng giới.
Vì sự tiến bộ của phụ nữ và trẻ em gái
Theo thông tin của Chi cục Dân số- KHHGĐ thành phố (Sở Y tế), năm 2023, tỷ lệ bé trai/bé gái toàn quốc là 112/100; tại Hải Phòng là 110,8/100. Một số địa phương tại Hải Phòng có tỷ lệ bé trai/bé gái cao, như: Kiến Thụy 119,34/100, Cát Hải 116,94/100, Kiến An 115,57/100 và Thủy Nguyên là 115,25/100. Trong đó sinh con trai chủ yếu ở những gia đình sinh con thứ 3 và thực hiện lựa chọn giới tính thai nhi. 2/3 số phụ nữ sinh con được điều tra biết giới tính của con trước khi sinh, 98% trong số đó là qua siêu âm.
Trên thực tế, mất cân bằng giới tính khi sinh đang là thách thức với công tác dân số của Việt Nam. Ngành Y tế-Dân số dự báo, trong 20-30 năm nữa, khoảng 2,3 - 4,3 triệu nam giới sẽ không thể lấy vợ là người Việt Nam. Theo BS. Lưu Thị Kim Anh, Trưởng Khoa Sức khỏe sinh sản (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố), việc dư thừa nam giới dẫn tới tình trạng nam giới kết hôn muộn, thậm chí không thể lấy được vợ, dẫn đến khả năng quan hệ tình dục ngoài hôn nhân tăng lên, gia tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục, trong đó có HIV/AIDS. Ngoài khó khăn trong việc kết hôn của nam giới, vì nhiều nam giới, tỷ lệ ly hôn và tái hôn của phụ nữ sẽ tăng cao. Bên cạnh đó là sự quan ngại về bạo hành giới, buôn bán phụ nữ, cơ sở mại dâm có thể gia tăng để phục vụ cho nhu cầu tình dục khi xã hội có nhiều nam giới độc thân...
Bất bình đẳng giới được xác định là nguyên nhân căn bản làm gia tăng tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, ngược lại mất cân bằng giới tính làm sâu sắc thêm vấn đề bất bình đẳng giới và trẻ em gái vị thành niên chính là trường hợp dễ bị tổn thương nhất. Để thúc đẩy bình đẳng giới, vì sự tiến bộ của phụ nữ và trẻ em gái, theo Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục, hằng năm, Sở tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định giao chỉ tiêu kế hoạch công tác dân số-KHHGĐ, trong đó có chỉ tiêu về giảm tỷ số giới tính khi sinh. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ các sở, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị-xã hội, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền trong nhân dân về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và các hệ lụy, từ đó thay đổi hành vi và tôn trọng quy luật sinh sản tự nhiên. Cùng với đó, thực hiện quy định của pháp luật về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, từ năm 2020- 2023, Sở tiến hành kiểm tra tại 16 phòng khám tư nhân đa khoa có khoa sản và phòng khám chuyên khoa sản trên địa bàn thành phố; phối hợp Sở Thông tin và Truyền thông kiểm tra, xác minh, xử phạt Công ty CP Y khoa bách khoa thảo dược (Phòng khám phụ sản AGO) về hành vi quảng cáo trên không gian mạng, có nội dung thông tin “lựa chọn giới tính phôi, thai nhi”.