Giám sát của Ban Thường trực ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đối với người đứng đầu các ngành, địa phương, đơn vị: Phòng ngừa khuyết điểm, bảo vệ cán bộ “từ sớm, từ xa (Kỳ 2)

Kỳ 2: Cách làm bài bản, bảo đảm khách quan, nhiều chiều

Chặt chẽ về thủ tục, nội dung giám sát

Theo Phó trưởng ban phụ trách Ban Dân chủ - Pháp luật (Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố) Đào Tuấn Điệp, công tác giám sát người đứng đầu của Đoàn giám sát Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố thời gian qua được triển khai bài bản, chặt chẽ, đúng, chuẩn quy trình. Khi xây dựng kế hoạch giám sát, Ban Thường trực MTTQ Việt Nam thành phố lựa chọn người giám sát thuộc diện Thành ủy quản lý, bảo đảm có trường hợp thuộc khối Đảng và khối chính quyền, có quận và huyện, có sở, ngành và đơn vị, bảo đảm sự đa dạng diện được giám sát. Người được giám sát cũng phải giữ chức vụ từ đầu nhiệm kỳ. Để tránh sự trùng lặp, chồng chéo, lựa chọn giám sát người đứng đầu ở những đơn vị chưa được giám sát về các nội dung tương tự.

Sau khi danh sách giám sát người đứng đầu được Thường trực Thành ủy phê duyệt, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố gửi công văn tới một số đoàn thể, ban, ngành đề nghị phối hợp, cử thành viên tham gia. Thành phần đoàn giám sát khá đa dạng, trong đó đồng chí Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố làm Trưởng đoàn; thành viên gồm đại diện lãnh đạo các Ban xây dựng Đảng của Thành ủy (Ban Nội chính, Ban Tổ chức, Ban Dân vận, Ủy ban Kiểm tra), Thanh tra thành phố, Ban Pháp chế HĐND thành phố, Hội Cựu chiến binh, Liên đoàn Lao động thành phố, đại diện Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật (Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố)… Thành viên đoàn giám sát đều là những người có trình độ, năng lực, uy tín, hiểu biết pháp luật, nắm được thông tin nhiều chiều qua các “kênh” công tác trực tiếp và từ các đoàn thể. Đoàn tiến hành đồng thời các hình thức giám sát, bao gồm giám sát thường xuyên tại nơi công tác, nơi cư trú; giám sát qua thông tin, báo cáo, phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân, đoàn viên, hội viên và nhân dân, dư luận xã hội, cơ quan thông tin truyền thông đại chúng.

Về công tác giám sát nói chung và giám sát người đứng đầu nói riêng, Trung ương MTTQ Việt Nam có đầy đủ các văn bản làm căn cứ, hướng dẫn như Quyết định 217/2013 của Bộ Chính trị ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị- xã hội; Thông tri số 10/2020 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam hướng dẫn giám sát cán bộ, đảng viên và công tác cán bộ; Kế hoạch số 404/2022 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ đảng viên năm 2022…

Giám sát sâu, kỹ từng trường hợp

Lý giải lý do vì sao Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố chọn giám sát người đứng đầu thuộc diện “cấp cao” (diện Thành ủy quản lý) và thực hiện kỹ lưỡng, có chiều sâu từng trường hợp, đồng chí Cao Xuân Liên, nguyên Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, nguyên Trưởng Đoàn giám sát cho biết, để hoạt động giám sát người đứng đầu theo hướng sát tình hình thực tế và ngày càng hiệu quả hơn, thay vì thực hiện theo diện “hàng loạt”, lấy số lượng tính chỉ tiêu, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố chọn mỗi năm, mỗi đợt giám sát chỉ thực hiện với 5 trường hợp, trong đó có bí thư quận, huyện ủy; chủ tịch UBND quận, huyện; giám đốc sở, ngành; thủ trưởng đơn vị. Cách làm này giúp đoàn giám sát có thời gian tập trung thu thập, xử lý thông tin, không làm chiếu lệ, “làm cho có”. Danh sách người được giám sát phải được lấy ý kiến tư vấn, tham gia, góp ý của cơ quan chuyên môn, được Thường trực Thành ủy phê duyệt. Theo quy trình, sau khi ban hành quyết định giám sát và thành lập đoàn giám sát với đầy đủ thành viên, Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố thực hiện công bố quyết định giám sát đối với từng trường hợp được giám sát tại nơi công tác. Dự hội nghị có các cán bộ chủ chốt sở, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị và Bí thư chi bộ, Trưởng Ban công tác mặt trận nơi người đứng đầu sinh sống. Việc giám sát người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị được tiến hành thận trọng cả nơi công tác và nơi cư trú với hình thức giám sát ngang cấp, cấp nào làm cấp đó; thực hiện trong thời gian dài trong năm nhằm có đầy đủ thông tin, nhất là tiếp nhận thông tin qua “kênh” của người dân.

Qua công tác giám sát phát huy vai trò Mặt trận, các tổ chức thành viên và nhân dân trong giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống, kết quả thực hiện nhiệm vụ… của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt, cán bộ, đảng viên, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh. Cụ thể, việc giám sát tại nơi cư trú của người đứng đầu giao Ban Thường trực Ủy ban MTTQ cấp xã chủ trì, chỉ đạo Ban công tác mặt trận, các tổ chức chính trị-xã hội ở thôn, tổ dân phố phối hợp chi ủy chi bộ thực hiện thông qua quá trình tìm hiểu, giao tiếp, phản ánh của nhân dân, người có uy tín trong cộng đồng, tổng hợp báo cáo đoàn giám sát. Điều này giúp thông tin đoàn tiếp nhận đa dạng, chính xác, khách quan, nhiều chiều hơn. Còn tại nơi công tác, việc giám sát giao cho các tổ chức chính trị-xã hội, đoàn thể thông qua tiếp nhận thông tin báo cáo, phản ánh, kiến nghị của hội viên, nhân dân, cơ quan truyền thông đại chúng; các tổ chức đoàn thể, cán bộ chủ chốt ở nơi công tác tham gia, đóng góp ý kiến. Khi cần thiết, Đoàn giám sát có thể làm việc với Thường trực quận ủy, huyện ủy, lãnh đạo UBND quận, huyện; tập thể lãnh đạo chủ chốt của cơ quan, đơn vị và cá nhân người được giám sát trước khi ban hành báo cáo kết quả giám sát và kiến nghị sau giám sát. Quá trình giám sát được triển khai đồng bộ các hình thức, thực hiện bài bản, nhiều bước, chặt chẽ, đúng quy trình, có sự phối hợp chặt chẽ, tích cực của tổ chức, cá nhân liên quan; bảo đảm dân chủ, công khai, khách quan, minh bạch và không làm cản trở đến công việc của cá nhân, gia đình người được giám sát. Sau khi giám sát, đoàn giám sát xây dựng báo cáo, họp nhiều lần để thống nhất các vấn đề liên quan trước khi Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố hoàn thiện báo cáo lần cuối trình Thường trực Thành ủy cho ý kiến. Căn cứ báo cáo kết luận của đoàn giám sát, Thường trực Thành ủy có thể trao đổi thêm với các thành viên trong đoàn để làm sáng tỏ những vấn đề chưa rõ hoặc nghe thêm ý kiến từ cơ sở trước khi xem xét, quyết định.

Thực tế giám sát 9 đồng chí bí thư cấp ủy, chủ tịch UBND các quận, huyện, thủ trưởng đơn vị trong 2 năm qua cho thấy, nhờ cách làm bài bản và quy trình chuẩn, các thành viên đoàn giám sát lắng nghe, nắm bắt được các ý kiến nhiều chiều từ những người liên quan, có khen, có chê, chỉ ra hạn chế, khuyết điểm và bày tỏ mong muốn, các đề xuất, kiến nghị của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan, đơn vị về việc người đứng đầu cần thay đổi thái độ, phương pháp làm việc, điều hành. Qua ý kiến trực tiếp của đại biểu dự hội nghị cũng như ý kiến các thành viên đoàn giám sát tiếp nhận được, giúp đoàn có cái nhìn tổng thể hơn về người đứng đầu được giám sát. Đồng chí Đặng Ngọc Đậu, Bí thư chi bộ thôn Nhân Lập, xã Đoàn Lập, (huyện Tiên Lãng)- nơi có người đứng đầu được giám sát tại nơi cư trú bày tỏ: “Lần đầu tôi thấy việc đánh giá người đứng đầu huyện được đưa về tận cơ sở xin ý kiến của đảng viên, người dân địa phương. Điều đó khẳng định công tác đánh giá cán bộ ngày càng thực chất, chặt chẽ. Tôi mong muốn công tác giám sát người đứng đầu tiếp tục được Ủy ban MTTQ các cấp chú trọng, nhân rộng ở nhiều cấp, giúp cán bộ phát huy tốt vai trò nêu gương trong mọi mặt từ công tác tới đời sống, hạn chế tình trạng cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống, làm mất lòng tin của nhân dân”.

Nhận xét về hoạt động giám sát người đứng đầu của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, ông Vũ Văn Ngôn, 72 tuổi, đảng viên 50 năm tuổi Đảng ở thôn Đại Hoàng 1, xã Tân Dân (huyện An Lão) cho rằng, qua giám sát giúp người đứng đầu nhìn nhận lại bản thân để khắc phục hạn chế, thực hiện chức trách, nhiệm vụ tốt hơn. Với người nào có hành vi chưa đúng chuẩn mực, quy định, việc giám sát giúp “thức tỉnh” để không lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao “làm ẩu”, “làm liều”. Đồng thời, góp phần nhắc nhở những cán bộ khác nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, “nói đúng”, “làm đúng” để phục vụ nhân dân tốt hơn. “Bên cạnh việc tăng số lượng và mở rộng diện giám sát người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền, thủ trưởng đơn vị, tôi mong muốn đoàn giám sát công khai kết luận giám sát đến chi bộ nơi người đứng đầu được giám sát công tác để tất cả cán bộ, đảng viên được biết và tiếp tục giám sát việc khắc phục hạn chế được chỉ ra của người đứng đầu”, ông Ngôn đề nghị.

VIỆT HOÀNG - PHƯƠNG NAM