Giám sát của Ban Thường trực ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đối với người đứng đầu các ngành, địa phương, đơn vị: Phòng ngừa khuyết điểm, bảo vệ cán bộ “từ sớm, từ xa” (Kỳ cuối)

Kỳ cuối:Bản lĩnh, trách nhiệm cao để nâng tầm, hiệu quả giám sát

Cần có “bộ lọc” chuẩn, suy xét “thấu tình, đạt lý”

 Giám sát người đứng đầu, liên quan cụ thể đến từng cá nhân nên đòi hỏi bảo đảm thận trọng, khách quan, công tâm, có lý, có tình, giúp người được giám sát hoàn thiện mặt mạnh, khắc phục hạn chế tốt hơn, không phải là tìm cách “dìm” ai xuống. Vì thế, khi tham gia nhận xét, nêu ý kiến đánh giá con người, sự việc, các thành viên Đoàn giám sát phải phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất trên cơ sở lắng nghe nhiều tai, nhiều chiều, có “bộ lọc” chuẩn, có kiến thức, hiểu sâu, biết rộng, có sự thấu cảm để suy xét “thấu tình, đạt lý”.

Cụ thể, thành viên tham gia Đoàn giám sát phải nắm chắc nguyên tắc, quy định của Đảng; am hiểu về chính sách, pháp luật của Nhà nước; có bản lĩnh để phát hiện, “nói thẳng”, “nói thật”, chỉ rõ những khuyết điểm, hạn chế, thậm chí yếu kém của người được giám sát. Việc chỉ ra hạn chế phải trên cơ sở thông tin xác thực, đa dạng, nắm bắt từ nhiều chiều, từ đánh giá thực tế hiệu quả công việc, kết quả thực hiện nhiệm vụ của người được giám sát, không chỉ “nghe nói”, “nghe kể” từ người khác. Từ đó tham gia ý kiến, hướng dẫn, đề nghị chấn chỉnh, rút kinh nghiệm để khắc phục, sửa chữa trong thời gian tới để phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ khi mới manh nha, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, kéo dài và lan rộng; hoặc đề xuất, kiến nghị phương án xử lý đối với người đứng đầu có nhiều khuyết điểm, có hành vi vi phạm. Mặt khác, có lý lẽ, lập luận chắc chắn để bảo vệ lẽ phải, bảo vệ cán bộ tốt, cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung, từ đó kiến nghị tạo điều kiện để người đứng đầu phát huy vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động của địa phương, cơ quan, đơn vị, hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao.

Theo Thiếu tướng Lưu Xuân Cải, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố, thành viên đoàn giám sát, bản lĩnh của cán bộ giám sát là phải “dám nói, dám làm, nói đúng, làm đúng”. Điều này thể hiện không chỉ là nêu ý kiến, mà còn phải bảo vệ quan điểm, thậm chí tranh luận giữa các thành viên đoàn tại các hội nghị, cuộc họp trong quá trình giám sát, để đi đến thống nhất, nhất là đối với trường hợp người đứng đầu được giám sát còn có thông tin trái chiều.

Đồng chí Cao Xuân Liên, nguyên Trưởng Đoàn giám sát khẳng định, không chỉ giám sát đúng quy định pháp luật, đúng các văn bản hướng dẫn, còn phải bảo đảm đạt hiệu quả thiết thực, “đúng người”, “trúng việc”, khách quan, công tâm. Xử lý kỷ luật phải nghiêm minh, kịp thời, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, song phải trên tinh thần nhân văn, hướng tới mục đích làm cho tổ chức Đảng, đảng viên tiến bộ hơn, thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chính trị được giao. Trên thực tế, qua giám sát cụ thể một đồng chí Chủ tịch UBND quận, trên cơ sở báo cáo kết luận của Đoàn giám sát Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố và các “kênh” đánh giá cán bộ khác, Ban Thường vụ Thành ủy quyết định điều chuyển đồng chí sang làm công tác khác.

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ 10, nhiệm kỳ 2024-2029, đồng chí Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đánh giá, giám sát, phản biện xã hội là nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên. Đây là một phương thức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, là kênh thông tin quan trọng để góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh, vì lợi ích của Đảng, của Nhà nước, nhân dân. “Thấy sai mà không dám nói thì cũng là “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, là biểu hiện tiêu cực. Do đó rất cần nâng cao bản lĩnh chính trị, tư tưởng, trình độ của cán bộ làm công tác giám sát sao cho có tâm, có tầm; đổi mới về tư duy, bố trí cán bộ MTTQ để ngang tầm nhiệm vụ, thực hiện giám sát thực sự hiệu quả”, đồng chí Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh.

Tại hội nghị tổng kết hoạt động cụm thi đua MTTQ 5 thành phố trực thuộc Trung ương diễn ra tại Hải Phòng, đồng chí Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đánh giá, công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ các thành phố trực thuộc Trung ương có những chuyển biến tích cực theo hướng sát tình hình thực tế và ngày càng hiệu quả hơn, trong đó một số hoạt động giám sát khó như giám sát người đứng đầu được thực hiện. Tiêu biểu, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng thực hiện giám sát người đứng đầu khá bài bản, hiệu quả với nỗ lực và quyết tâm rất cao. Cách làm hay, kinh nghiệm thực tế của Hải Phòng có thể chia sẻ để các địa phương khác tham khảo, vận dụng.

Ý thức cao về trách nhiệm

Theo Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đỗ Tràng Thành, công tác giám sát người đứng đầu tại Hải Phòng thời gian qua đạt được thành công bước đầu và cũng rút ra được những bài học kinh nghiệm quý báu. Trước hết, địa phương, sở, ngành, đơn vị nào có sự quan tâm của cấp ủy Đảng, công tác nhận xét, đánh giá cán bộ hằng năm được thực hiện rất tốt. Qua đó không chỉ giúp người đứng đầu hoàn thiện bản thân, trang bị thêm kỹ năng lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, còn là cơ hội để tập thể cấp ủy, lãnh đạo địa phương, cơ quan, đơn vị nhìn nhận trách nhiệm của mình trong công tác cán bộ, trách nhiệm góp ý với đồng chí mình để tập thể đoàn kết hơn.

Quan trọng nhất, công tác giám sát người đứng đầu phải nhận được sự đồng thuận từ trên xuống dưới. Yếu tố quan trọng làm nên thành công trong công tác giám sát người đứng đầu tại Hải Phòng là nhận được sự ủng hộ, nhất trí về chủ trương, sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực Thành ủy, nhất là đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Tiến Châu, nguyên Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Cùng với đó, đoàn giám sát thể hiện uy tín, thực hiện giám sát có tầm, khi chỉ rõ được những hạn chế, khuyết điểm là có cơ sở để người được giám sát “tâm phục, khẩu phục”. Còn đối với cá nhân người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị được giám sát, cần nhận thức đúng đắn rằng đây là dịp giúp bản thân có thêm cơ hội “sàng lọc”, phê bình và tự phê bình, nhận rõ ưu, khuyết điểm của bản thân để không ngừng hoàn thiện, nỗ lực, cố gắng trong rèn luyện đạo đức, lối sống cũng như nâng cao tinh thần trách nhiệm, năng lực công tác. Từ đó người được giám sát tiếp nhận, phối hợp chặt chẽ với đoàn trong suốt quá trình giám sát bảo đảm thuận lợi nhất.

Từ thực tiễn triển khai, các thành viên Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố cho rằng, để nâng cao hiệu quả giám sát đối với người đứng đầu, đoàn cần phối hợp chặt chẽ các cơ quan liên quan trong thực hiện nhiệm vụ, từ việc xây dựng kế hoạch, xác định nội dung, trường hợp giám sát và tổ chức lực lượng giám sát; tranh thủ sự chỉ đạo, cho ý kiến của Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy và sự hướng dẫn của Ủy ban MTTQ Việt Nam. Cùng với đó, phối hợp các ban, cơ quan liên quan nhằm thực hiện nhiệm vụ giám sát một cách toàn diện và đạt hiệu quả, tác dụng cao. Đồng thời, chú trọng gắn giám sát tập thể cấp ủy, tổ chức Đảng với giám sát cá nhân người đứng đầu cấp ủy; chú trọng sơ kết, tổng kết việc thực hiện giám sát, từ đó đề ra chủ trương, giải pháp nhằm đưa hoạt động giám sát người đứng đầu ngày càng đi vào nền nếp, đạt hiệu quả thiết thực. Đối với các thành viên tham gia đoàn giám sát, cần ý thức rõ hơn trách nhiệm trong công tác này, chủ động nắm bắt tình hình hoạt động của tổ chức Đảng, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, đơn vị, đảng viên thông qua phương tiện thông tin đại chúng, đơn thư tố cáo, phản ánh của dư luận, nhân dân…; thường xuyên phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các cơ quan có liên quan trong việc thu thập thông tin, phục vụ cho công tác giám sát.

Tại Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ 10 vừa thành công tốt đẹp, một trong các khâu đột phá được Đại hội xác định là nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội được nêu trong Chỉ thị 18/2022 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, trong đó có giám sát người đứng đầu. Tin tưởng rằng, với sự chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, sự quan tâm, lãnh đạo của Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy, hoạt động giám sát người đứng đầu của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tiếp tục phát huy hiệu quả, thực chất hơn nữa. Qua đó, góp phần ổn định hệ thống chính trị, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương của Đảng, Nhà nước, giữ vững niềm tin, tạo sự đoàn kết, đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân để xây dựng, phát triển thành phố và đất nước.

Bài: VIỆT HOÀNG - PHƯƠNG NAM