Đào tạo trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật: Cần đổi mới phương pháp
(HPĐT)- Công tác đào tạo trong lĩnh vực văn hóa- nghệ thuật tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thực tế, qua đó góp phần gìn giữ và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Những năm qua, việc đào tạo nhân lực lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật ở nước ta thu về nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng còn không ít rào cản cần bứt phá.
Giờ học tại Trường đại học Sân khấu điện ảnh Hà Nội.
Dấu ấn tích cực
Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 của Chính phủ xác định một nhiệm vụ, giải pháp quan trọng cần thực hiện là tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Đặc biệt có chính sách đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ, theo chuẩn quốc tế cho hệ thống trường văn hóa, nghệ thuật; khuyến khích xã hội hóa và đa dạng hóa các loại hình đào tạo văn hóa, nghệ thuật. Bên cạnh đó, tập trung đổi mới phương thức đào tạo, hoàn chỉnh hệ thống chương trình, giáo trình, tài liệu tham khảo cho các ngành văn hóa, nghệ thuật; khuyến khích nghệ sĩ, nghệ nhân tham gia giảng dạy cùng nhiều biện pháp khuyến khích người học khác.
Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, hiện nay cả nước có 40 cơ sở đào tạo trung cấp, cao đẳng, đại học lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và khoảng 60 cơ sở đào tạo có đào tạo ngành, nghề trong lĩnh vực nghệ thuật đặc thù. Hiện, lĩnh vực văn hóa- nghệ thuật có gần 19 nghìn học sinh, sinh viên theo học ở khoảng 100 ngành, nghề với gần 150 chuyên ngành được đào tạo ở trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học và sau đại học. Thời gian qua, các ngành, nghề đào tạo tiếp tục được duy trì, phát triển, các ngành nghệ thuật truyền thống đặc thù đã được các cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật chú trọng tuyển sinh, đào tạo, truyền dạy, góp phần bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể của các vùng, miền của đất nước như: Nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên, Ca trù, Hát xoan, Đờn ca tài tử, Dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh, Bài chòi...
NSND Đỗ Quốc Hưng, Phó giám đốc phụ trách Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam chia sẻ: Học viện là cái nôi đào tạo chuyên sâu các ngành nghề âm nhạc, bao gồm các khoa: Piano, Dây, Thanh nhạc, Kèn, Gõ, Jazz, Lý luận, Sáng tác chỉ huy và khoa Nhạc cụ truyền thống... “Sinh viên tốt nghiệp trung cấp và đại học của học viện gần như 100% có việc làm, có thể mở công ty hay các trường giảng dạy về âm nhạc”. Còn theo PGS.TS Nguyễn Đình Thi, Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu điện ảnh Hà Nội: Nhà trường thường xuyên kết nối, liên hệ chặt chẽ với các nhà tuyển dụng, các nhà hát, đài truyền hình, công ty truyền thông để sinh viên được tiếp cận với các nhà tuyển dụng, có cơ hội làm việc thử tại các nhà hát, trường quay... ngay từ trên ghế nhà trường.
“Hầu hết học sinh, sinh viên tốt nghiệp ra trường tìm được việc làm đúng ngành, nghề được đào tạo. Trong đó, một số cơ sở đào tạo có khoảng 70% - 80% học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp tìm được việc làm. Một số trường có nhiều học sinh, sinh viên đoạt giải quốc gia, quốc tế trong các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp, kỳ thi tay nghề quốc gia, quốc tế, giải thi đấu trong nước và quốc tế. Nhiều thạc sĩ và tiến sĩ phát huy tốt kiến thức đã qua đào tạo, trở thành chuyên gia, giảng viên, nhà quản lý giỏi, bảo đảm chất lượng và hiệu quả công tác cao” - Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông chia sẻ.
Để có thêm nhiều dấu ấn hơn nữa
Bên cạnh kết quả đạt được, các chuyên gia đánh giá: Công tác giáo dục, đào tạo trong hệ thống trường văn hóa, nghệ thuật ở nước ta vẫn còn một số hạn chế như chương trình, giáo trình giảng dạy, tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu chưa cập nhật, đội ngũ nhà giáo còn thiếu về số lượng và trình độ chuyên môn cao, công tác tuyển sinh và đào tạo ngành văn hóa, nghệ thuật còn gặp nhiều khó khăn, nhất là ở các ngành múa, xiếc và sân khấu truyền thống, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đạo cụ thiết yếu phục vụ đào tạo còn thiếu hoặc chưa được đầu tư đồng bộ. Nguồn lực đầu tư cho đào tạo văn hóa, nghệ thuật còn thấp, chưa được chú trọng, chưa có chế độ hỗ trợ cho học sinh, sinh viên tốt nghiệp bằng tác phẩm.
Từ những hạn chế kể trên, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cho biết: Thời gian tới, chúng ta cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp để đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo trong lĩnh vực văn hóa – nghệ thuật rất đặc thù này. Trong đó, cần quy hoạch, nâng cấp hệ thống trường đào tạo văn hóa, nghệ thuật và triển khai các đề án nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, ban hành các chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ, nghiệp vụ sư phạm chuyên ngành cho giảng viên, giáo viên đối với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật áp dụng trên toàn quốc.
Ngoài ra, chúng ta cũng cần có chính sách ưu đãi đối với học sinh, sinh viên các ngành, nghề chuyên sâu đặc thù lĩnh vực nghệ thuật và các ngành khó tuyển, cần bảo tồn. Học sinh, sinh viên theo học các ngành nghệ thuật ở các cơ sở đào tạo khu vực miền núi, được hưởng chính sách, như học sinh, sinh viên dân tộc nội trú. Đối với các giảng viên, văn nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật cũng cần có chính sách tiền lương, phụ cấp ưu đãi thiết thực hơn.