Ngăn ngừa khai thác IUU: Đồng hành giúp ngư dân tự giác thực hiện

“Đi từng bến, đến từng tàu, vào từng nhà”

1 tháng qua, 1 tổ tuyên truyền cá biệt của Bộ Chỉ huy BĐBP Hải Phòng được triển khai xuống địa bàn xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) làm nhiệm vụ tuyên truyền, vận động và yêu cầu chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết chấp hành nghiêm quy định chống khai thác IUU. Xác định đây là địa bàn tập trung lượng lớn tàu vươn khơi của thành phố nên tổ tuyên truyền tranh thủ mọi lúc mọi nơi, bất kể giữa trưa, tối muộn hay ngày nghỉ, chỉ cần ngư dân có mặt ở địa phương, tổ công tác sẽ đến tận nơi để tuyên truyền. Ông Đinh Như Khương, chủ tàu HP 90534 TS, ở thôn Bảo Kiếm, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) cho biết: "Được cán bộ BĐBP tuyên truyền tận nhà, tôi nắm rõ hơn các quy định, nhất là quy định mới về xử lý trách nhiệm hình sự đối với các hành vi khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép thủy sản. Vì thế, tôi ký cam kết không vi phạm. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác thủy sản trên biển, cũng có nhiều sự cố do nguyên nhân khách quan mà chủ tàu không thể lường trước như: hệ thống VMS trục trặc do nhà mạng lỗi, hệ thống điện không ổn định hoặc tàu trôi dạt sang vùng biển khác, bà con ngư dân mong muốn các cơ quan chức năng hỗ trợ kịp thời".

Trung tá Trịnh Quốc Bảo, Trưởng Ban Vận động quần chúng (BĐBP Hải Phòng) cho biết: 1 tháng qua (từ 15-9 đến 15-10, tổ tuyên truyền cá biệt đã tuyên truyền cho 131 chủ phương tiện, thuyền trưởng, 30 nhân nhân chủ phương tiện và yêu cầu ký 161 bản cam kết không vi phạm các quy định về chống khai thác IUU. Thay vì tổ chức các hội nghị tập trung, vừa hiệu quả không cao, lại mất thời gian của ngư dân, cán bộ BĐBP “đi từng bến, đến từng tàu, vào từng nhà” để tuyên truyền, vận động đến từng chủ tàu, thuyền trưởng. Tại các cảng cá và khu dân cư, các đồn điên phòng phối hợp Ban quản lý Cảng cá và chính quyền địa phương tuyên truyền về Luật Thủy sản 2017 và đưa vào bản tin phát thanh nội bộ khi các phương tiện về bến, tại Cảng cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn), Cảng cá Mắt Rồng (huyện Thủy Nguyên) 2 ca/ngày, mỗi ca 1 giờ. Bên cạnh đó, thông qua công tác đăng ký kiểm chứng, các trạm kiểm soát biên phòng tuyên truyền trực tiếp cho thuyền trưởng, thuyền viên chấp hành tốt việc đăng ký, đăng kiểm, viết, đánh dấu tàu cá, cấp giấy phép khai thác thủy sản, duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) theo quy định và không vi phạm vùng biển nước ngoài khai thác thuỷ sản.

Đồng bộ các giải pháp

Mặc dù công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức linh hoạt, đa dạng, phần lớn ngư dân nắm được quy định, song chuyển biến trong hành động chưa rõ nét. Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, BĐBP Hải Phòng bắt giữ, xử lý hơn 60 vụ vi phạm, tịch thu hơn 20 bộ kích điện. Ghi nhận thực tế, các phương tiện vẫn mắc các lỗi như: nhật ký khai thác thuỷ sản ghi không đầy đủ theo quy định; không có tên trong sổ danh bạ thuyền viên; không bố trí đủ định biên an toàn tàu cá theo quy định; không thực hiện đúng quy định trong trường hợp thiết bị giám sát bị hỏng; tháo thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá khi hoạt động trên biển mà không được giám sát theo quy định; không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; thuyền trưởng không có văn bằng, chứng chỉ tàu cá theo quy định; tàng trữ kích điện khai thác hải sản…

Để phòng ngừa, ngăn chặn những vi phạm trên, BĐBP Hải Phòng tiếp tục tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, vận động ngư dân chấp hành nghiêm quy định khai thác thủy sản cùng với bảo vệ nguồn lợi thủy sản; tiếp tục điều tra cơ bản, thống kê, lập hồ sơ, danh sách tàu cá có “nguy cơ cao” vi phạm để đưa vào diện quản lý, theo dõi, giám sát thường xuyên; kiểm soát chặt chẽ tàu cá tại các cảng cá, bến cá, cửa sông, không cho người, phương tiện ra khơi khi không đủ thủ tục giấy tờ, thiếu lao động, thiết bị giám sát hành trình không hoạt động; thiết lập cơ chế chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các địa phương có liên quan để kịp thời ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm IUU.

BĐBP Hải Phòng tăng cường phối hợp các lực lượng: Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư... nắm tình hình trên biển, thông tin thường xuyên về hoạt động của tàu cá; tiếp tục thực hiện đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển, nhất là vùng biển giáp ranh; kịp thời phát hiện, xử lý và tham mưu địa phương xử lý các trường hợp vi phạm IUU như: gửi thiết bị VMS trên tàu cá khác, vận chuyển thiết bị VMS của tàu cá khác, không thực hiện sang tên, đổi chủ khi mua bán tàu cá, cố tình không vào cảng bốc dỡ thủy sản để né tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng hoặc có hành vi môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài - Thượng tá Trần Tân, Phó Chỉ huy trưởng BĐBP Hải Phòng thông tin.

Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN