Món quà tặng mẹ

Truyện ngắn của Trần Phú 02/11/2024 08:37

(HPĐT)- Trong truyện ngắn này, 3 nhân vật: bố, mẹ và người con gái lớn đều mang những nỗi niềm tâm sự riêng. Cuộc sống khó khăn đưa tới những tâm tư riêng của cả 3 người. Nỗi lòng của mẹ, đôi mắt rười rượi của bố, sự xót xa của cô con gái... Tất cả có lúc khiến diễn biến câu chuyện như chậm lại và lặng xuống. Người mẹ ấy tần tảo, thương chồng, yêu con hết mực nhưng cũng không tránh khỏi những giây phút chạnh lòng khó chia sẻ cùng ai. Mỗi nhân vật một tuyến tâm lý, tưởng như có lúc rối bời, nhưng sau tất cả, khi mọi tâm tư được cởi mở, sẻ chia, tiếng cười lại vang lên trong căn nhà nhỏ bé. Và nhân vật chính cũng như bạn đọc đều hiểu rằng “nụ cười hạnh phúc” là món quà vô giá đối với mỗi người.

Minh họa: Đặng Tiến

HPCT

Đêm, tôi rón rén bật chiếc đèn con trên bàn, cố gắng xoay thật sâu vào phía góc tường để ánh điện không làm chói mắt cu Út đang ngủ. Gần đây, đêm nào tôi cũng vờ ngủ đợi cho cu Út say giấc thì khẽ khàng dậy tỉ mỉ làm hoa giấy.

Sau nhiều lần thất bại, giờ tôi có thể làm hoa giấy một cách thành thạo. Thật thú vị khi những tờ giấy nhỏ bé qua bàn tay con người lại có thể trở thành những bông hoa vô cùng đẹp mắt. Bữa nọ, chị Hà, Bí thư Đoàn xã ghé chơi, thấy mấy bông hoa tôi làm chị khen đẹp rồi hỏi mua, chị còn hứa sẽ bán hoa giúp tôi. Điều ấy làm tôi háo hức đến độ quên ăn, quên ngủ.

“Đi đâu mà giờ mới về hả?”. Tiếng quát lớn vọng lại từ phía sân làm tôi giật mình. Đêm nay, bố lại uống đến say. Rượu như người tình của bố, không uống bố không chịu được. Có rượu, bố dễ gây chuyện với mẹ hơn, có rượu bố thường quát mắng các con một cách vô cớ. Và có rượu, bố thỏa sức mắng mỏ những ai làm bố chối tai, gai mắt, mắng đến chán thì thôi.

Giọng mẹ lí nhí:

- Em… đi tập văn nghệ cùng mấy chị trong thôn, lúc đi em nói với mình rồi mà!

Tiếng cười ngặt nghẽo của bố cùng tiếng chén sứ vỡ vụn trên nền gạch:

- Tập văn nghệ á, có mà đi chơi thì có. Tôi cho đi hồi nào? Nhìn mấy đứa con thế kia mà mẹ vẫn đi cho bằng được.

Nói rồi, bố vớ lấy chai rượu tu một hơi xong nằm vật ra ngủ. Mẹ lặng thinh, lủi thủi dọn dẹp những mảnh vỡ ngổn ngang dưới nền nhà. Trước đây, sau mỗi lần bố mẹ cãi vã, mẹ sẽ gục mặt khóc. Nhưng lâu rồi tôi thấy mẹ không khóc nữa, có chăng nước mắt mẹ đã khô cạn? Nhìn mẹ tôi thấy đau lòng, nước mắt cứ thế lăn dài, rơi xuống bàn thấm ướt những trang giấy mỏng manh.

Thấy mẹ vào, tôi vờ như đang ngủ say. Mẹ nhẹ nhàng vuốt tóc tôi, hôn lên trán cu Út rồi ngồi thụp xuống nền, đôi mắt mẹ buồn thăm thẳm. Khuya, không gian tĩnh lặng để nghe thật rõ tiếng giun trong đất, tiếng mọt rỉ rả gặm nhấm trên cánh cửa sổ. Nhưng thứ tôi nghe rõ hơn cả là tiếng nức nở trong lòng mẹ, tiếng nức mắc kẹt nơi lồng ngực, kéo dài từ ngày này qua ngày khác. Tiếng nức ấy khiến tôi xót xa trong bất lực.

Tôi ước gì có một phép màu trả lại bố của ngày xưa, người đàn ông hiền lành, yêu thương vợ con. Có đôi lần, tôi vô tình thấy người lớn thở dài mà rằng: “Cá không ăn muối cá ươn”. Nghe kể, mẹ tôi trước đây vốn là cô gái xinh đẹp, tính nết dịu hiền, lại hát hay và múa đẹp nên có nhiều người thích mẹ lắm. Trong số ấy, ông bà ngoại tôi rất ưng con trai của người bạn ở phố huyện và có ý định gả mẹ cho nhà ấy. Nhưng mẹ khăng khăng lấy người mà mẹ yêu, người đó là bố. Bố không giàu, không đẹp trai nhưng được cái làm mộc giỏi, lại chịu thương chịu khó và biết giúp đỡ mọi người.

Bố cưới mẹ, 1 năm sau tôi chào đời. Cứ ngỡ rằng, tôi sẽ khỏe mạnh và lớn lên mỗi ngày. Nhưng không may, tôi mắc phải căn bệnh xương thủy tinh. Đúng như tên gọi, chỉ va chạm nhẹ cũng khiến xương của tôi dễ dàng bị gãy, đôi chân tôi teo tóp theo thời gian, muốn di chuyển tôi phải dùng xe lăn. Lòng tôi cũng như thủy tinh vậy, có thể vỡ vụn bất cứ lúc nào.

Có bệnh thì vái tứ phương, bố mẹ chạy chữa khắp nơi nhưng rốt cuộc tôi vẫn là đứa trẻ tật nguyền. Tôi bị ám ảnh với những chuyến xe ngược xuôi, những căn phòng đầy thiết bị phẫu thuật và mùi thuốc khử trùng. Nhưng điều tôi sợ nhất chính là cảm giác chán nản hiện rõ trên mặt bố và nỗi buồn vời vợi trong mắt mẹ. Mỗi khi nhìn bố mẹ buồn phiền, tôi lại thấy mình thật có lỗi.

Cho đến khi mẹ sinh em Út. Ai cũng mừng vì thằng bé kháu khỉnh, khỏe mạnh. Căn nhà nhỏ ấm cúng hơn, tôi thấy lòng bình an trở lại. Hằng ngày, nhìn cặp mắt to tròn trong veo và cái miệng toe toét cười của em Út, tôi thấy vui lắm. Và tôi thầm cầu nguyện cho cuộc sống mãi được bình yên như thế.

Nhưng cuộc sống không như tôi mong vậy. Hơn 1 tuổi, em Út có lần bị sốt li bì phải nhập viện cấp cứu. Cái tin em Út bị bại não khiến cả nhà tôi suy sụp.

Từ ngày ấy, nhắm mắt vào, mở mắt ra tôi luôn thấy những buồn bã bủa vây. Bố quyết định bán hết mọi tài sản có giá trị để có tiền chữa bệnh cho em Út. Chẳng còn máy móc để làm mộc, bố đi làm thuê cho xưởng mộc trong làng và luôn trở về với trạng thái say xỉn. Cú tai nạn xe máy khiến một bên tay bố bị tê liệt và một bên chân bố đi tập tễnh. Bố chẳng thể đi làm, cuộc sống vì thế càng thêm khó khăn. Càng buồn, bố càng uống nhiều rượu. Say rượu, bố mắng mỏ không nề hà một ai. Khi bố mắng mẹ, đổ hết mọi tội lỗi lên mẹ, tôi lại thấy ngột ngạt, đau đớn đến cùng cực.

Chúng tôi không khỏe mạnh đâu phải là lỗi do mẹ... Mẹ là người vất vả nhất mà không một lời ca thán. Sự vất vả ấy hiện rõ qua quầng mắt thâm đen của mẹ. Mẹ đã bao lần khóc thầm trong đêm. Nhưng tôi biết dù khổ cỡ nào, đứng trước các con mẹ vẫn luôn mỉm cười.

Có lần, tôi hỏi:

- Mẹ ơi, mẹ có ghét bố không?

Mẹ cười buồn:

- Sao con lại hỏi thế?

Tôi rụt rè:

- Chẳng phải bố suốt ngày say xỉ, hờn ghen, đánh mắng mẹ vô cớ sao?

Mẹ ôm tôi vào lòng, vuốt tóc tôi thì thầm:

- Mẹ không ghét bố, mà thấy thương bố hơn. Người lớn có những nỗi khổ, niềm đau mà trẻ con chưa hiểu được đâu con à!

Đúng, có lẽ trẻ con chưa hiểu được. Nhưng trẻ con cảm nhận được, tôi vẫn nhớ cảm giác ấm áp khi xưa bố bế tôi vào lòng rồi cưng nựng. Có lần bố bế em Út rồi khóc, những lúc ấy tôi lại thấy thương bố vô cùng. Hình như rượu cũng chẳng thể làm vẻ ngoài của bố mạnh mẽ hơn. Tôi lại ước giá như những chuyện buồn kia chỉ là một cơn ác mộng để qua cơn mê mọi thứ sẽ bình yên trở lại.

Cả đêm, tôi miên man suy nghĩ và thiếp đi lúc nào không hay. Mở cặp mắt sưng húp vì khóc, tôi thấy nắng chiếu vàng rực rỡ, trời mùa thu trong xanh, dịu dàng. Giờ này có lẽ mẹ đi chợ chưa về. Từ ngày bố bệnh, mẹ chạy chợ bán rau kiếm thêm thu nhập. 3 bố con tôi ở nhà trông nhau và phụ mẹ bán sạp rau cùng đồ khô ngay trước cổng nhà.

Ngoài sân, bố đang đẩy xe lăn cho em Út đi dạo. Chốc lát bố dừng lại nhìn cu Út thủ thỉ: “Con trai, bố tệ lắm phải không?”. Em Út chẳng thể nói, chỉ toét miệng cười như mọi ngày. Tôi thoáng thấy đôi mắt buồn rười rượi của bố như đang nghĩ ngợi. Những lúc không uống rượu trông mặt bố hiền khô như bố của tôi những ngày xưa.

Tôi đẩy xe lăn đến gần bố và em Út, tay bày đồ làm hoa ra chiếc bàn con, tôi hỏi:

- Bố ơi, tại sao bố không cho mẹ đi múa?

Bố ngạc nhiên nhìn tôi, cười bảo:

- Múa hát gì chứ, vui vẻ người ta mới múa hát, chứ nhà mình thế này múa hát người ta cười cho à!

Nghe bố nói tôi chợt hiểu có thể ai đó đã vô tình nói điều gì đó làm tổn thương bố. Cũng giống như nhiều lời nói của người qua, kẻ lại khiến mẹ tôi buồn, bố tôi thêm suy nghĩ vì hoàn cảnh vất vả của gia đình. Tôi bảo:

- Con nghĩ mình không nên buồn vì sợ người ta cười đâu bố ạ.

Nghe tôi nói như sắp khóc, bố càng cười buồn:

- Con chưa hiểu đâu con à!

- Đúng, con là con nít, nhưng con có thể nói cảm nhận của chính mình. Con nghĩ chính thái độ của bố với mẹ và chúng con mới khiến người ta cười đấy!

Lần đầu tôi cãi bố và nức nở khóc, tôi cứ nghĩ bố sẽ rất tức giận. Nhưng không, khuôn mặt bố bần thần, mắt bố đỏ hoe, giọng bố nghẹn ngào:

- Bố là người không tốt, không đem lại cuộc sống đầy đủ cho mẹ con và gia đình. Bố sợ mẹ cũng buồn và không còn yêu thương bố nữa...

Rồi bố bật khóc. Có lẽ bao dồn nén hôm nay bố mới nói ra. Tôi cũng khóc. Bao ấm ức trong lòng tôi vỡ òa cùng cảm xúc. Tôi thấy thương bố hơn là giận. Bố ôm lấy tôi vỗ về:

- Nín đi con, bố xin lỗi!

Tôi nức nở:

- Con không muốn cuộc sống như thế này nữa đâu bố à. Bố thay đổi đi bố!

 Giọng bố bùi ngùi:

- Bố biết làm gì đây?

- Bố xem bông hoa này có đẹp không? - Tôi cầm bông hoa hồng màu đỏ thắm trên tay, ngập ngừng hỏi.

- Ừ, đẹp đấy. Đúng là con nhà tông không giống lông cũng giống cánh. Trước bố cũng khéo tay lắm đấy nhé...

Sau câu nói bố kèm theo tiếng thở dài.

- Bố biết không, nếu lúc trước con luôn buồn chán thì từ ngày biết gấp hoa giấy con thấy ý nghĩa hơn. Con nghĩ đó là sự thay đổi tích cực bố à.

Thấy bố vẫn im lặng, tôi mạnh dạn nói tiếp:

- Bố cho mẹ đi múa bố nhé, và từ giờ bố đừng uống nhiều rượu nữa. Con chỉ muốn vậy thôi.

Bố không trả lời mà nói lảng sang chuyện làm hoa giấy. Nhưng tôi biết chắc chắn bố đang rất bận tâm vì những điều tôi vừa nói.

Tối đến, mẹ ngồi bần thần trước hiên nhà. Có lẽ vì cơn thịnh nộ của bố tối qua mà mẹ không dám đi tập văn nghệ nữa dù mấy cô trong xóm đi qua cứ í ới gọi rủ. Tôi vờ nói thật to: "Mẹ ơi, mẹ đi tập văn nghệ đi, con đi xem với!”. Mẹ quay lại ra hiệu nhìn tôi rồi lắc đầu. Tôi đưa mắt nhìn bố chờ đợi và không ngừng hy vọng.

“Hai mẹ con đi đi, để bố trông thằng Út cho”. Giọng bố hôm nay ấm áp đến lạ. Mẹ nhìn tôi kinh ngạc, hình như mẹ không tin vào những điều vừa nghe thấy. Tôi sung sướng reo lên: “Đi thôi mẹ, con muốn được xem mẹ múa lắm rồi!”.

Sự xuất hiện của mẹ con tôi làm các bác, các cô ở nhà văn hóa thôn bất ngờ. Thấy tôi, bác Hạnh, Chi hội trưởng Hội Phụ nữ bảo:

- Con nhỏ này khéo tay đấy, chị Hà bên Đoàn có giới thiệu hoa con làm cho bác xem rồi, bác tính, cứ vào dịp lễ lạt là chi hội sẽ đặt hoa của con. Con có làm được không?

Tôi phấn khởi đáp to:

- Con làm được ạ!

Mẹ đứng đó đầy bất ngờ. Tôi ghé tai mẹ thì thầm: “Sáng nay bố làm hoa giấy cùng con đấy mẹ ạ, mẹ thấy đẹp không?”. Mẹ mỉm cười, khuôn mặt rạng rỡ hơn hẳn những ngày thường.

Nhạc đã nổi lên, tôi nhìn theo từng nhịp múa uyển chuyển của mẹ, ánh mắt của mẹ hôm nay vui tươi hơn mọi ngày. Mẹ nhìn tôi nở nụ cười tươi tắn. Tôi nhận ra, đó là nụ cười hạnh phúc, nụ cười của những niềm vui giản dị đời thường. Chỉ bấy nhiêu thôi mà tiếp thêm bao sức mạnh để mẹ tôi, tôi và cả những người thân của gia đình tôi sẽ vượt qua khó khăn để cùng nhau dựng xây hạnh phúc. Và trong cuộc sống của gia đình tôi những ngày tới đây, chắc chắn sẽ luôn ngập tràn những món quà vô giá đến từ từng nụ cười hạnh phúc đang rạng rỡ trên khuôn mặt rạng ngời của mẹ tôi kia.

Truyện ngắn của Trần Phú