Tận dụng hiệu quả chất nạo vét luồng hàng hải
Bố trí kịp thời điểm đổ chất nạo vét
Năm 2024, thành phố công bố có 8 điểm tiếp nhận chất nạo vét với tổng dung tích chứa 17,8 triệu m3, gồm khu vực ven đê xã Nghĩa Lộ, huyện Cát Hải; các khu vực dự án: xây dựng “Khu đô thị và dịch vụ Tràng Cát”; xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng khu công nghiệp và khu phi thuế quan Xuân Cầu; nâng cấp mở rộng Công ty đóng tàu Phà Rừng; Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng; các dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp Cảng cửa ngõ quốc tế-Deep C3, Deep C2 và khu vực bãi bồi ngoài đê xã Lâm Động, huyện Thủy Nguyên. Theo Trưởng Phòng Quản lý tài nguyên biển và hải đảo (Chi cục Biển và hải đảo- Sở Tài nguyên và Môi trường) Nguyễn Văn Quyết, từ năm 2016, thành phố quy hoạch các vị trí đổ vật liệu nạo vét duy tu các tuyến luồng khu vực Hải Phòng bao gồm 5 vị trí đổ thải ven bờ và 2 vị trí đổ thải ra biển. Việc xác định những điểm tiếp nhận chất nạo vét bảo đảm tuân thủ quy định, hướng dẫn Bộ Tài nguyên và Môi trường. Thành phố có quy hoạch không gian biển tích hợp đề án quy hoạch chung xây dựng Hải Phòng đến năm 2035 tầm nhìn đến năm 2050, giúp xác định vị trí tiếp nhận chất nạo vét bảo đảm phù hợp các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, cũng như bảo vệ môi trường thành phố.
Hiện, trên địa bàn thành phố có 44 bến cảng. Với đặc thù là hạ lưu của nhiều sông lớn, luồng hàng hải cần thường xuyên duy tu, nạo vét, vì vậy, cần xác định điểm đổ chất nạo vét tháo gỡ "nút thắt" nạo vét luồng lạch cảng biển của thành phố. Tuy nhiên, để làm được điều này, quy hoạch các vị trí tiếp nhận chất nạo vét là vô cùng quan trọng. Hằng năm, Bộ Giao thông - Vận tải đều ưu tiên kinh phí để duy tu, nạo vét tuyến luồng hàng hải Hải Phòng. Thành phố quy hoạch, công bố vị trí đổ chất nạo vét trên bờ thuộc phạm vi quản lý, tháo gỡ kịp thời vướng mắc trong công tác duy tu, bảo đảm độ sâu luồng hàng hải.
Những khu vực chấp nhận đổ chất nạo vét đều nằm ở vùng ven biển, nhiễm mặn. Trong đó, có 6/8 địa điểm là những dự án ven biển. Tận dụng cát nhiễm mặn làm vật liệu san lấp mặt bằng cho các dự án có địa hình trũng sâu hạn chế vấn đề ô nhiễm môi trường và xử lý môi trường sẽ dễ hơn đối với việc nhận chìm ở biển, góp phần tăng nguồn thu từ thuế tài nguyên, tiết kiệm thời gian và giảm chi phí cho nhà đầu tư khi phải nhận chìm ở biển.
Cần chủ động đăng ký khối lượng sử dụng
Trước mắt và những năm tiếp theo, trên địa bàn thành phố có nhiều dự án lớn được thực hiện, nhu cầu vật liệu san lấp khá lớn, nhất là những dự án lấn biển, với độ sâu cần san lấp từ 5 đến 7 m, khối lượng lớn vật liệu san lấp mặt bằng lên tới cả chục triệu m3. Tuy nhiên, vật liệu san lấp như đất và cát ngày càng trở nên khan hiếm. Nhiều dự án trên địa bàn thành phố bị chậm kế hoạch tiến độ do thiếu nguồn cung vật liệu san lấp, điển hình dự án đường ven biển. Nên nếu không tìm được vật liệu san lấp thay thế cát, đất, các dự án rất khó triển khai, nhất là dự án lấn biển. Trong khi đó, khối lượng duy tu, nạo vét các luồng hàng hải tại Hải Phòng bình quân khoảng hơn 1 triệu m3/năm. Việc tận dụng cát, vật chất nạo vét từ quá trình thi công các cảng cho các dự án vùng trũng sâu, nhiễm mặn ven sông, ven biển là hợp lý. Song cần xác định những điểm đổ chất nạo vét phù hợp quy hoạch, vừa bảo đảm yêu cầu môi trường vừa tận dụng được nguồn vật liệu san lấp.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thế Đồng, Phó chủ tịch Hội nước sạch và môi trường Việt Nam, nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), việc xử lý bùn đất nạo vét, cách tốt nhất là san lấp mặt bằng ven biển. Cùng với tham mưu thành phố xác định vị trí, khối lượng tiếp nhận chất nạo vét, Sở Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn tổ chức, cá nhân quản lý địa điểm đổ chất nạo vét, hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý về đất đai, xây dựng, môi trường. Theo Chi cục trưởng Chi cục Biển và Hải đảo (Sở Tài nguyên và Môi trường) Mai Đức Long, cùng với xác lập vị trí, sở đề nghị những đơn vị này đánh giá khả năng sử dụng chất nạo vét, phương án thi công đối với địa điểm tiếp nhận chất nạo vét thuộc thẩm quyền quản lý; phối hợp chủ dự án nạo vét báo cáo cơ quan có thẩm quyền đối với từng trường hợp cụ thể. Khi cơ quan có thẩm quyền ban hành phương án, tiêu chuẩn và các điều kiện cần thiết có thể tận dụng sản phẩm nạo vét vào mục đích san lấp, xây dựng, phải chủ động đăng ký khối lượng sử dụng chất nạo vét làm vật liệu san lấp, xây dựng và thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo quy định của pháp luật.
Do vậy, việc xác định các khu vực tiếp nhận chất nạo vét góp phần thực hiện chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo, quy hoạch sử dụng biển; gắn kết với các quy hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên, quy hoạch phát triển ngành có phạm vi thuộc vùng bờ hợp lý.