Chủ động phòng ngừa, khắc phục sự cố trên biển
Cứu ngư dân như cứu người thân”
Trong bức thư gửi đến cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Cát Bà, ông Hoàng Văn Dũng, ở xã Hòa Lộc, huyện Hậu Lộc (tỉnh Thanh Hóa) viết: “Từ đáy lòng, gia đình tôi không biết nói gì hơn chỉ biết viết thư cảm ơn cán bộ, chiến sĩ Đài quan sát Long Châu, Đồn biên phòng Cát Bà không quản hiểm nguy, cứu giúp gia đình tôi thoát khỏi tử thần”. Cách đây 3 tháng, 2 vợ chồng ông Dũng cùng con trai sinh năm 2001 và cháu trai sinh năm 2009 đi kéo lưới bằng tàu gỗ tại khu vực Rẽ Nam (Long Châu), do tàu bị quấn chân vịt dẫn đến chết máy, sóng to, gió lớn nên tàu bị chìm. Cả 4 người cố gắng bơi bám vào vách núi để sống sót, hơn 8 tiếng bám trụ trên vách núi, ai cũng đói, khát, sức khỏe và tinh thần rất hoảng loạn, lại không có thiết bị để liên lạc vào bờ. Trong lúc tinh thần suy sụp, thì cán bộ, chiến sĩ Đài quan sát Long Châu (Đồn biên phòng Cát Bà) xuất hiện kịp thời và đưa chúng tôi về đảo Long Châu chăm sóc y tế.
Bên cạnh tai nạn, sự cố do tàu bị hỏng máy, chìm, đâm va đá ngầm, cháy nổ… nhiều ngư dân còn gặp nạn do không bảo đảm an toàn lao động khi đánh bắt trên biển. Đó là trường hợp của ông Phạm Văn Khuê, ở xã Đại Hợp (huyện Kiến Thụy), đầu tháng 6- 2024, khi ông đang khai thác hải sản trên khu vực cửa sông Hóa (tiếp giáp giữa Hải Phòng và Thái Bình) thì bị móc cẩu trên phương tiện đập vào đầu, dẫn đến chấn thương, chảy nhiều máu, gây choáng, ngất. Xác định đây là trường hợp khẩn cấp, phải chạy đua với thời gian để cứu ngư dân, cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Đoàn Xá nhanh chóng tiếp cận phương tiện, đưa nạn nhân đi cấp cứu tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp.
Để xảy ra tai nạn, sự cố trên biển do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trước hết, là thời tiết diễn biến phức tạp, các hiện tượng thời tiết cực đoan như: giông, lốc, gió mạnh, biển động, sóng cao từ 3-5m diễn ra nhiều đợt là nguyên nhân gây ra nhiều vụ tai nạn, chìm đắm tàu thuyền, ngư dân mất tích trên biển… Không những thế, theo Đồn trưởng Đồn biên phòng Cát Bà Phan Đức Long, nhiều tàu cá của ngư dân nhỏ, là tàu vỏ gỗ, sức chịu đựng sóng gió kém, ngư dân còn chủ quan, chưa chấp hành nghiêm các quy định về trang bị thiết bị bảo đảm an toàn. Thời điểm thời tiết xấu, sóng to, gió lớn nhưng nhiều tàu thuyền vẫn ra khơi đánh bắt từ các bãi ngang bất chấp khuyến cáo của lực lượng chức năng; trên một số phương tiện, trang thiết bị cũ, lạc hậu, không được bảo dưỡng định kỳ hoặc không có thiết bị dự phòng nên khi gặp nguy hiểm không xử trí được dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Vận dụng tốt phương châm “4 tại chỗ”
Thực tế cho thấy, phần lớn các tai nạn, sự cố xảy ra trên biển đều rất khó khắc phục, cần đến sự can thiệp, hỗ trợ của lực lượng chức năng. Để bảo đảm công tác cứu nạn, cứu hộ nhanh chóng, kịp thời, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, phương tiện, phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ) là giải pháp hữu hiệu. Theo Phó đồn trưởng Đồn biên phòng Đồ Sơn Bùi Mạnh Hà: Đơn vị luôn duy trì sẵn sàng lực lượng, phương tiện ứng cứu khi có tình huống xảy ra. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp sóng to, gió lớn, phương tiện, trang bị của đơn vị chưa thể đáp ứng yêu cầu, đơn vị trưng dụng, huy động tàu, thuyền lớn của ngư dân tham gia cứu nạn. Đối với những trường hợp bị chấn thương, tai nạn lao động hay bệnh tật, sau khi tiếp nhận thông tin, quân y của đơn vị sẽ duy trì liên lạc, hướng dẫn người trên tàu sử dụng các loại thuốc, thiết bị y tế sẵn có trên tàu để tiến hành sơ, cấp cứu ban đầu trong thời gian chờ lực lượng biên phòng cơ động, tiếp cận vị trí của tàu.
Bên cạnh đó, các đơn vị BĐBP tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức, phương pháp, nâng cao nhận thức của ngư dân trong bảo đảm an toàn khi khai thác thủy sản trên biển. Trước hết là trang bị đầy đủ các trang thiết bị cần thiết như: phao cứu sinh, áo phao, hệ thống thông tin liên lạc, cứu hỏa, các kỹ năng xử lý tình huống trên biển và nhất là nắm rõ các tần số liên lạc với lực lượng chức năng. Quan trọng hơn là duy trì thiết bị thông tin liên lạc, mở giám sát hành trình 24/24 giờ để công tác tìm kiếm, xác định vị trí của tàu được nhanh nhất, rút ngắn thời gian tiếp cận.
Để phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản của ngư dân, Bộ Chỉ huy BĐBP Hải Phòng chỉ đạo các đơn vị phối hợp với các lực lượng chức năng thường xuyên kiểm tra, kiểm soát phương tiện từ đầu bến. Qua đó, kiên quyết không cho xuất bến, xử phạt nghiêm đối với các phương tiện không trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn như: phao cứu sinh, máy thông tin liên lạc, không chấp hành lệnh cấm biển hoặc cố tình không về bờ tránh, trú bão, áp thấp nhiệt đới khi được gọi. Cùng với đó, nắm chắc thông tin liên lạc, số lao động trên các tàu cá, khu vực hoạt động để kiểm đếm, quản lý hiệu quả, phục vụ tốt công tác chỉ huy, ứng cứu, kêu gọi vào bờ khi tàu thuyền gặp tai nạn, sự cố hay có bão, áp thấp nhiệt đới xuất hiện trên biển - Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng BĐBP Hải Phòng Nguyễn Đức Hạnh thông tin.