Quận Ngô Quyền: Sắp xếp lại hoạt động chợ Máy Chai
Đìu hiu chợ giữa phố
Chợ Máy Chai địa chỉ ở số 12, đường Ngô Quyền, phường Máy Chai (quận Ngô Quyền). Mặc dù ở khu vực nội đô, bao quanh là khu dân cư đông đúc, nhà máy, xí nghiệp nhưng hoạt động buôn bán tại chợ Máy Chai khá vắng vẻ “như chùa Bà Đanh”. Nguyên nhân của tình trạng này, theo phản ánh của tiểu thương vì chợ xuống cấp. Qua quan sát thực tế, hệ thống mái che tại khu vực giữa và cuối chợ han gỉ, thủng nhiều chỗ. Một số cột sắt, xà gỗ, vì kèo cũng hoen gỉ, mối mọt. So với đường Ngô Quyền, nền chợ hiện thấp hơn 30 cm, nên mỗi khi mưa to, chợ lại ngập lụt. Hệ thống thoát nước trong chợ không đáp ứng yêu cầu, vẫn duy trì hệ thống rãnh thoát đậy tấm đan bê tông. Trong chợ chưa có khu chứa chất thải riêng biệt nên rác thải thường xuyên tập kết phía cuối chợ, mất vệ sinh môi trường. Khu vệ sinh xuống cấp nghiêm trọng, thường xuyên tắc nên bốc mùi hôi thối…
Do hệ thống cơ sở vật chất xuống cấp nên các điều kiện bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại chợ Máy Chai chưa đạt yêu cầu. Công tác phòng cháy, chữa cháy chưa được tiểu thương nhận thức đầy đủ và tuân thủ nghiêm. Trong khi đó, vị trí chợ giữa khu dân cư đông đúc, nguy cơ mất an toàn cháy nổ rất cao. Ông Nguyễn Văn Định, nhà gần khu chợ Máy Chai cho biết, 3 phía chung quanh chợ Máy Chai tiếp giáp với nhà dân. Đây lại là khu vực dân cư đông đúc. Trong tình huống phát sinh nguồn cháy nổ từ chợ, không được phát hiện, xử lý kịp thời, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.
Chợ xuống cấp, không bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường… nên số lượng tiểu thương đăng ký kinh doanh hạn chế, chủ yếu là các quầy hàng nhỏ lẻ buôn bán mặt hàng thiết yếu như đồ gia dụng, thực phẩm... Khách đến chợ cũng khá thưa thớt, phần nhiều là người dân sinh sống chung quanh khu vực. Chợ họp buổi sáng, chiều chỉ còn lác đác vài gian hàng bán đồ gia dụng, quần áo. Tuy nhiên, trái ngược với cảnh “đìu hiu” trong chợ, khu vực vỉa hè đường Ngô Quyền ngay trước cổng chợ hình thành “khu chợ cóc”, người mua, kẻ bán tấp nập vào đầu giờ sáng và cuối chiều hằng ngày. Đây cũng là lý do khiến chợ Máy Chai vắng khách.
Khuyến khích tiểu thương vào chợ
Theo Phó chủ tịch UBND phường Máy Chai Nguyễn Mạnh Sáng, chợ Máy Chai được tiếp quản từ khu kho của Nhà máy thủy tinh năm 1993 và được chính thức thành lập năm 1995. Chợ được UBND quận Ngô Quyền công nhận chợ hạng 3, giao UBND phường trực tiếp quản lý và được phường giao Tổ quản lý chợ trực tiếp điều hành. Chợ có tổng diện tích 1.841 m2, với khoảng 34 hộ đăng ký kinh doanh. Trước thực trạng xuống cấp và hoạt động kém hiệu quả của chợ Máy Chai, UBND phường mong muốn sắp xếp lại các hộ kinh doanh, tổ chức lại hoạt động của chợ. Tuy nhiên, điều này rất khó thực hiện do vướng về kinh phí đầu tư và quan trọng hơn không phù hợp với quy hoạch.
Theo đó, để thực hiện cải tạo, nâng cấp chợ Máy Chai cần nguồn kinh phí rất lớn. Cân nhắc giữa chi phí đầu tư cải tạo và thực tế nguồn thu từ chợ đóng góp vào ngân sách không đáng kể, UBND quận Ngô Quyền quyết định không bố trí vốn từ nguồn ngân sách để đầu tư cải tạo. Việc vận động xã hội hóa để đầu tư cải tạo chợ không khả thi do chợ Máy Chai là chợ dân sinh, số hộ kinh doanh trong chợ không nhiều, thường xuyên biến động. Phần lớn các tiểu thương kinh doanh thực phẩm tươi sống có quy mô nhỏ lẻ, hàng hóa ít nên việc vận động xã hội hóa không khả thi. Theo Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 quận Ngô Quyền, vị trí chợ Máy Chai hiện nay được quy hoạch đất ở nên việc duy trì chợ trong thời gian tới là không phù hợp với quy hoạch.
Từ vướng mắc trên và thực tế bất cập trong hoạt động của chợ Máy Chai hiện nay, thiết nghĩ trước khi dừng hoạt động của chợ Máy Chai (theo lộ trình trong giai đoạn 2025 - 2030 do không phù hợp với quy hoạch), UBND quận Ngô Quyền và phường Máy Chai cần quan tâm có các giải pháp tạm thời để tổ chức lại hoạt động của chợ bảo đảm an toàn, hiệu quả, phục vụ dân sinh. Trong đó, tuyên truyền, nhắc nhở nâng cao ý thức của các hộ kinh doanh trong chợ về giữ gìn vệ sinh môi trường, thực hiện các quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy. Phường và Tổ quản lý chợ xem xét có giải pháp xử lý các hạn chế nhỏ về ga rác, hệ thống thoát nước; sắp tổ, tổ chức các khu vực buôn bán các mặt hàng hợp lý, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm… Đồng thời, UBND phường quyết liệt hơn nữa trong xử lý, lập lại trật tự đường hè đối với tuyến đường Ngô Quyền, nhất là đoạn trước cổng chợ Máy Chai; yêu cầu các tiểu thương đang lấn chiếm lòng đường, vỉa hè kinh doanh vào chợ, vừa giải tỏa “chợ cóc”, vừa cải thiện hoạt động của chợ Máy Chai.