Sửa đổi Luật Thi hành án dân sự: Yêu cầu bức thiết từ cuộc sống

Cục Thi hành án dân sự thành phố tổ chức Hội nghị lấy ý kiến góp ý Dự thảo Luật THADS (sửa đổi), ngày 19-11.

Sau 15 năm triển khai thực hiện Luật THADS, hệ thống THADS đạt được nhiều kết quả tích cực, được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao. Kết quả THADS về việc, về tiền ngày càng cao, có xu hướng bền vững và cơ bản đạt, vượt các chỉ tiêu Quốc hội giao. Việc kiên quyết thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án tham nhũng, kinh tế trong thời gian qua đã và đang nhận được nhiều sự đồng tình, ủng hộ của dư luận xã hội. Công tác THADS cũng trực tiếp góp phần tích cực xử lý nợ xấu, giải phóng các nguồn lực “đóng băng” trong tranh chấp.

Thực tế những năm qua, số lượng vụ việc phải thi hành án (THA) có xu hướng ngày càng tăng, giá trị lớn, tính chất pháp lý phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh. Trong khi đó, tổ chức bộ máy, biên chế, nguồn lực, cơ sở vật chất bảo đảm, phục vụ công tác quản lý và tổ chức THADS còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay... Mặc dù công tác xây dựng thể chế được quan tâm chỉ đạo và từng bước hoàn thiện, thế nhưng, theo các chuyên gia, pháp luật THADS bộc lộ bất cập xuất phát từ trong nội tại các quy định của Luật THADS và các văn bản hướng dẫn thi hành, hoặc chưa theo kịp các quan hệ phát sinh trong thực tiễn phát triển của đất nước. Nhiều quy định chưa đồng bộ với các pháp luật khác liên quan; thời gian tổ chức THA vẫn còn dài... Ví dụ như Luật THADS hiện hành quy định các khâu của quá trình THADS. Tuy nhiên, so với yêu cầu thì có những khâu, Luật THADS chưa quy định rõ thời hạn, một số khâu thì quy định thời gian khá dài (từ thời gian tự nguyện; thông báo, tống đạt; thời gian để đề nghị cơ quan có thẩm quyền khi tài sản THA có tranh chấp; thẩm định giá; bán đấu giá tài sản THA; thủ tục xử lý các khoản tiền, tài sản khi hoàn trả, nhưng đương sự không đến nhận; thủ tục miễn, giảm nghĩa vụ THA; trình tự, thủ tục về biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế trong THADS)…

Đây là nguyên nhân dẫn đến thời gian giải quyết một vụ việc THADS còn khá dài trong tổng thể thời gian giải quyết một vụ việc dân sự, làm tăng chi phí giải quyết vụ việc, không phù hợp với chủ trương mà Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9-11-2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề ra đối với công tác THADS, đó là rút ngắn thời gian, giảm thiểu chi phí THA. Điều này còn ít nhiều tác động đến việc xếp hạng về môi trường kinh doanh, năng lực cạnh tranh của cả nước nói chung và các tỉnh, thành phố nói riêng. Kết quả THADS chưa thực sự bền vững, còn một số lượng án có điều kiện, nhưng chưa tổ chức thi hành xong; số chưa có điều kiện thi hành, nhất là về tiền, vẫn chiếm tỷ lệ cao so với tổng số phải thi hành…

Từ những khó khăn trên, nhiều năm nay, ngành THADS thành phố kiến nghị lãnh đạo Bộ Tư pháp trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá, tổng kết việc thực hiện các quy định của pháp luật về THADS, cần nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện Luật THADS, các luật chuyên ngành khác và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành để phù hợp với thực tiễn. Từ đó, nhằm thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và đáp ứng yêu cầu cấp thiết mà cuộc sống đặt ra, bảo đảm công lý phải được thực thi đến cùng, khắc phục các hạn chế, bất cập của pháp luật hiện hành nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, hạn chế các hành vi lợi dụng thể chế pháp luật để nhũng nhiễu, tiêu cực.

Ngày 22-10-2024, Bộ Tư pháp ban hành văn bản số 6082/BTP-TCTHADS về việc lấy ý kiến góp ý hồ sơ dự án Luật THADS (sửa đổi). Theo đó, căn cứ Điều 57 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp đề nghị các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, góp ý đối với dự thảo luật và các tài liệu có liên quan. Ý kiến đóng góp xin gửi về Bộ Tư pháp (qua Tổng cục Thi hành án dân sự) trước ngày 25-11-2024; đồng thời, gửi bản điện tử về địa chỉ email: [email protected] để nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện.

Dự thảo Hồ sơ dự án Luật đã được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, mục Lấy ý kiến nhân dân về dự thảo VBQPPL https://chinhphu.vn/duthao-vbqppl và Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp, mục Lấy ý kiến về dự thảo VBQPPL https://moj.gov.vn/dtvb/Pages/trang-chu.aspx.

CỤC THI HÀNH ÁN DÂN SỰ HẢI PHÒNG