Tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025-2026: Mong giảm áp lực môn thi
(HPĐT)- Môn thi thứ ba là đơn môn hay môn tích hợp gồm 2 phân môn, 3 phân môn đang là chủ đề nóng đang được học sinh lớp 9 và gia đình các học sinh quan tâm. Nỗi băn khoăn này không phải không có cơ sở vì học sinh lớp 9 đã hoàn thành 1/4 năm học, thời gian từ nay đến kỳ thi được đánh giá căng thẳng nhất trong các bậc học không còn nhiều...

Nỗi lo “môn thi thứ 3”
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2025-2026 là kỳ thi đầu tiên của khóa học sinh học theo Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018. Điểm khác biệt so với Chương trình Giáo dục phổ thông 2006, nhiều môn thay vì dạy riêng lẻ thì nay được tích hợp thành môn Khoa học tự nhiên (Lý - Hóa - Sinh) và Lịch sử - Địa lý. Vì thế khi cân nhắc số môn thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT thay thế Thông tư số 11 năm 2014. Trong đó, tuyển sinh lớp 10 được tổ chức theo một trong ba phương thức: xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp thi tuyển với xét tuyển. Nếu xét tuyển, căn cứ để xét tuyển là kết quả rèn luyện và kết quả học tập các năm học chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS hoặc chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS của học sinh. Nếu học sinh lưu ban lớp nào thì lấy kết quả năm học lại của lớp đó. Còn với trường hợp thi tuyển, các sở GD-ĐT tổ chức kỳ thi với 3 môn Toán, Văn và môn thi thứ 3 hoặc bài thi tổ hợp, môn này được công bố trước ngày 31-3 hằng năm... Dự kiến Thông tư quy chế tuyển sinh THCS, THPT sẽ được hoàn thiện và ban hành trước 31- 12-2024.
Thông tin này khiến anh Phan Xuân Thắng, có con học lớp 9D7, Trường THCS Chu Văn An (quận Ngô Quyền), không khỏi băn khoăn. Anh Thắng bày tỏ: "Năm đầu thi tuyển sinh lớp 10 theo chương trình mới, không chỉ con mà gia đình anh cũng lo lắng bởi hình thức thi có nhiều điểm mới so với trước đây. Đợt thi khảo sát vừa qua, do con chưa quen cách tô câu trả lời trắc nghiệm nên dù thuộc top đầu của lớp cũng chỉ được 5-6 điểm. Để chuẩn bị kỳ thi, mới học ôn 3 môn chính là Toán, Văn, Anh, từ đầu năm học đến giờ, 4/7 ngày/tuần, cháu học 4 ca, các ngày còn lại 3 ca. Nếu môn thi thứ 3 có khi phải học kín cả tuần".
Chung nỗi lo “môn thi thứ 3”, anh Phạm Đức Vinh, ở ngõ 262 Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân), có con học lớp 9 Trường THCS Trần Phú (quận Lê Chân) cho biết: "Nếu môn thi thứ 3 rơi vào môn Lịch sử - Địa lý, các cháu cố gắng học thuộc cũng được, nhưng kiến thức Lý - Hóa - Sinh ôn luyện trong 3 tháng không đơn giản. Bởi theo chương trình giáo dục, các cháu học từng phân môn theo giai đoạn chứ không trải dài liên tục trong suốt năm học, những kiến thức này dễ bị rơi rụng do không được ôn luyện thường xuyên. Hiện, do chưa rõ môn thi nên ngoài Toán, Văn, Anh, gia đình đang tìm thêm thầy, cô để học Lý, Hóa, Sinh. Nhiều bạn của con cũng học ôn trước, tránh “nước đến chân mới nhảy”. Xót con vất vả cho kỳ thi vượt vũ môn, mong muốn của chị Nguyễn Thị Nguyệt, ở ngõ 5B phố Phạm Phú Thứ (quận Hồng Bàng), có con học lớp 9 Trường THCS Hồng Bàng là ngành Giáo dục - Đào tạo sớm công bố số môn thi ngay khi kết thúc kỳ 1 để học sinh, gia đình, nhà trường có định hướng ôn luyện rõ ràng, hiệu quả. Chị Nguyệt bày tỏ, Toán, Văn, Anh đều là những môn cơ bản, thiết yếu trong kiến thức của mỗi học sinh. Do đây chỉ là kỳ thi tuyển sinh vượt cấp chứ không phải chương trình giáo dục kiến thức nên cần tinh gọn môn thi, giảm áp lực cho học sinh, gia đình, nhà trường...
Không tạo áp lực với con
Trước tâm tư của nhiều cha mẹ học sinh, cô Lê Thúy Hạnh, Hiệu trưởng THCS Tô Hiệu (quận Lê Chân), cán bộ quản lý giáo dục có nhiều năm kinh nghiệm, cho rằng các gia đình không nên quá lo lắng. Học sinh và gia đình cần hiểu đúng về chương trình học và thi. Dù đây là lứa học sinh đầu tiên thi theo Chương trình GDPT 2018, nhưng thực chất, 4 năm qua, từ lớp 6 đến lớp 9, các em đang học chương trình này. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Bộ GD-ĐT là nội dung đề thi nằm trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, chủ yếu là chương trình lớp 9.
Như vậy, các em thi kiến thức trong chương trình được học chứ không phải kiến thức ngoài. Mặt khác, các nhà trường luôn bám sát chỉ đạo, định hướng của sở trong triển khai dạy và ôn tập; học sinh lại có thuận lợi là công nghệ thông tin phát triển, ngoài dạy học, kiểm tra, đánh giá trên lớp, giáo viên còn hướng dẫn học sinh tham khảo, ôn luyện qua app, phần mềm kiểm tra đánh giá để nắm bắt năng lực kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy. Việc học nhiều nơi, thậm chí một môn, học tới 2-3 thầy cô của một số gia đình chưa chắc hiệu quả. Bởi một ngày học liên tục 4 ca, 7 ngày/tuần, các em không có thời gian nghỉ ngơi, thư giãn sẽ dễ rơi vào tình trạng stress, trầm cảm. Gia đình quá lo lắng hay đặt kỳ vọng quá lớn đôi khi tạo áp lực cho chính con mình, ảnh hưởng không chỉ sức khỏe thể chất mà cả sức khỏe tâm thần của con. Đồng quan điểm, cô Ngô Thị Liên Hương, Hiệu trưởng Trường tiểu học và THCS Vạn Hương (quận Đồ Sơn) cho rằng, trong xây dựng kế hoạch giáo dục của các nhà trường đều tính đến phương án này nhằm chỉ đạo củng cố, bồi dưỡng kiến thức cho các em. Để chủ động trong giáo dục, nhà trường yêu cầu giáo viên bám sát cấu trúc đề thi do sở ban hành, tổ chức dạy học “đúng, đủ, đều” các môn. Bắt đầu từ tháng 10, trong các tiết học bồi dưỡng, ngoài Toán, Văn, Anh, nhà trường tổ chức bồi dưỡng thêm môn Khoa học tự nhiên với phương châm học đến đâu, chắc đến đó. Do vậy, nếu cuối tháng 3 công bố môn thi thứ 3, có rơi vào môn này học sinh cũng không bỡ ngỡ, bảo đảm kiến thức.
Theo Trưởng Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục (Sở GD-ĐT) Bùi Khánh Toàn, hiện Sở thường xuyên cập nhật thông tin, định hướng chỉ đạo của Bộ về Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT. Khi có Quy chế chính thức, Sở sẽ khẩn trương tham mưu, trình UBND thành phố phương án tuyển sinh trong năm học tới. Để chủ động chuẩn bị cho kỳ thi này, Sở công bố cấu trúc đề thi kèm theo đề thi minh họa từng môn để các nhà trường, giáo viên căn cứ chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch tổ chức dạy học và hỗ trợ học sinh củng cố, ôn luyện kiến thức. Sở cũng chỉ đạo các nhà trường dạy đúng, đủ các môn và tăng cường nhiều giải pháp hỗ trợ học sinh, đẩy mạnh kiểm tra đánh giá để nắm bắt năng lực và có phương pháp điều chỉnh phù hợp. Các em học sinh và gia đình không nên quá lo lắng, mức độ phân hóa đề thi sẽ được tính toán phù hợp với chương trình GDPT 2018. Các em cần cố gắng học đồng đều tất cả các môn để có kiến thức vững vàng. Ngoài trau dồi kiến thức, các em và gia đình cần phân bổ hợp lý giữa học tập và nghỉ ngơi, quan tâm sức khỏe để bảo đảm thể lực, từ đó có hành trang tốt nhất bước vào kỳ thi quan trọng tới.