Siết chặt quản lý hoạt động của xe nâng
Lưu thông khi chưa đăng ký
Theo quy định tại khoản 21, điều 3, Luật Giao thông đường bộ năm 2008, xe máy chuyên dùng thuộc danh mục phương tiện tham gia giao thông đường bộ. Để được phép lưu thông trên đường bộ, loại phương tiện này bắt buộc phải đăng ký và gắn biển số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp; chỉ được hoạt động trong phạm vi quy định, bảo đảm an toàn cho người, phương tiện và công trình đường bộ khi di chuyển. Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân sinh sống quanh khu vực Quốc lộ 10, đoạn thuộc địa bàn xã An Hồng (huyện An Dương), gần đây tại đoạn đường này, nhiều xe nâng hạ hoạt động khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép. Các loại xe nâng này đều không có biển kiểm soát, thường xuyên di chuyển cắt ngang qua quốc lộ tại những vị trí đường cong, góc cua khuất tầm nhìn, thậm chí cố tình đi trái đường gây nguy hiểm cho các phương tiện khác cùng tham gia giao thông.
Anh Lê Hoàng Lĩnh, ở khu dân cư An Trì, phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) làm nghề lái xe taxi cho biết: Các phương tiện này chủ yếu được dùng để chở các loại vật liệu xây dựng như gạch, xi-măng đóng bao, thép cuộn… Do đó, không riêng gì khu vực Quốc lộ 10 qua địa bàn xã An Hồng mà cứ nơi đâu có các bãi tập kết vật liệu xây dựng, là nơi đó lại xuất hiện những xe nâng chưa đăng ký. Nhưng phổ biến nhất chính là khu vực các trục đường quốc lộ, tỉnh lộ, huyện lộ gần nơi bãi tập kết vật liệu xây dựng ngoài đê sông Văn Úc, Lạch Tray, sống Cấm. Khi bãi vật liệu tập kết, bốc dỡ hàng thì xe nâng lại hoạt động liên tục, đi lại như mắc cửi.
Thực tế, xe nâng chủ yếu phục vụ nhu cầu di chuyển quãng đường ngắn giữa các kho hàng của cùng một đơn vị, nên đôi khi, chủ các doanh nghiệp cũng chủ quan, tuỳ tiện cho xe hoạt động trên đường. Đây là nguyên nhân dẫn tới các tình huống giao thông nguy hiểm liên quan tới loại phương tiện này. Mới đây nhất, chiều ngày 13-11, bà Nguyễn Thị B., sinh năm 1951, trú tại thôn Đoan Xá 1, xã Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy) đã bị tử vong sau khi va chạm với một xe nâng chạy trên đường 404 (huyện Kiến Thụy). Thời điểm xảy ra tai nạn, bà B. đang đi bộ gần nhà, bất ngờ bị xe nâng do chị Vũ Thị Hoan, sinh năm 1987 điều khiển đi theo hướng từ chợ Đoan Xá về Cầu H10 va vào khiến bà tử vong.
Nâng cao năng lực kiểm định xe chuyên dùng
Xe nâng là thiết bị di chuyển bằng lốp dùng để nâng, hạ tải theo khung dẫn hướng được xếp ở mục 3.4.4 của tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7772:2007 do Bộ Khoa học Công nghệ công bố năm 2007 trên đề xuất của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Điều 57, Luật Giao thông đường bộ quy định, ngoài việc có đăng ký và gắn biển số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, để được lưu thông, các loại xe chuyên dùng bắt buộc phải bảo đảm các quy định về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, như có đủ hệ thống hãm, hệ thống chuyển hướng có hiệu lực, có đèn chiếu sáng, bảo đảm khí thải, tiếng ồn theo quy chuẩn môi trường; các bộ phận chuyên dùng phải lắp đặt đúng vị trí, chắc chắn, an toàn khi di chuyển.
Tuy nhiên không giống như đối với các loại xe cơ giới đường bộ, quá trình đăng kiểm đối với xe nâng khá phức tạp, do xe có cấu tạo gồm nhiều hệ thống chuyển động, hệ thống an toàn và hệ thống nâng hạ. Trong khi đó, số lượng các đơn vị được phép đăng kiểm loại xe này ngày càng ít. Trước đây, việc đăng kiểm đối với các loại xe chuyên dùng được tiến hành tại một số cơ sở đăng kiểm cơ giới đường bộ, nhưng hiện nay, nhiều đơn vị không còn thực hiện thủ tục này. Doanh nghiệp thậm chí phải di chuyển đi các địa phương khác để làm thủ tục đăng kiểm hoặc vẫn hoạt động mặc dù hết hạn đăng kiểm.
Liên quan đến vấn đề này, ông Vũ Ngọc An, Phó giám đốc Trung tâm đăng kiểm 1509D cho biết, các trung tâm dừng đăng kiểm xe chuyên dùng là do không có đăng kiểm viên đủ chuyên môn để tiến hành. Khi các đơn vị có nhu cầu bổ sung đăng kiểm viên làm thủ tục đăng kiểm xe chuyên dùng sẽ phải đăng ký với Cục Đăng kiểm tham gia lớp đào tạo và cấp chứng chỉ. Nhưng việc tổ chức các lớp đào tạo hiện nay khá hạn chế, hơn nữa số lượng xe chuyên dùng cũng không nhiều như các loại phương tiện cơ giới đường bộ dẫn tới việc trống điểm đăng kiểm loại xe này.
Anh Nguyễn Văn Thiên, Giám đốc Công ty cổ phần vận tải Trường An (huyện An Dương) cho rằng, để tạo thuận lợi cho việc đăng ký các loại xe chuyên dùng, Cục Đăng kiểm nên xem xét phương án điều chỉnh chương trình đào tạo đăng kiểm viên xe chuyên dùng, lược bỏ những nội dung trùng lặp với quá trình đào tạo đăng kiểm viên kiểm định xe cơ giới đường bộ. Qua đó, rút ngắn thời gian đào tạo, tạo điều kiện để các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới đường bộ tham gia tích cực hơn vào việc đăng kiểm xe chuyên dùng, góp phần hạn chế các loại xe không đủ điều kiện an toàn lưu thông trên đường. Bên cạnh đó, lực lượng cảnh sát giao thông cũng cần tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp xe nâng chưa được cấp phép vẫn cố tình tham gia giao thông.