Việc rút bảo hiểm xã hội một lần có xu hướng giảm
Quyết liệt vào cuộc
Sáng 14-11, chị Nguyễn Thị Tươi, ở xã Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) đến BHXH huyện để làm thủ tục rút BHXH một lần. Chị Tươi tham gia BHXH được gần 4 năm nay, do công ty gặp khó khăn, ít việc nên xin nghỉ ở nhà. Nghĩ đến việc phải đóng BHXH thời gian dài nữa mới được hưởng lương hưu (từ ngày 1-7-2025, theo Luật BHXH sửa đổi, người lao động có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên sẽ được hưởng lương hưu), chị Tươi có chút băn khoăn và quyết định rút BHXH một lần. Nhưng sau khi được cán bộ BHXH tư vấn, giải thích, hướng dẫn chị Tươi đã suy nghĩ lại. Chị Tươi cho biết: "Theo tư vấn của cán bộ tại bộ phận “một cửa”, tôi chuyển sang đóng BHXH tự nguyện. Đây là phương án rất phù hợp vì tôi sắp đến tuổi nghỉ hưu, không có nguồn thu nhập ổn định, khi về già có khoản lương hưu sẽ tốt hơn".
Không rút BHXH một lần cũng là quyết định của anh Phan Văn Khơi, ở xã Nam Sơn (huyện An Dương) cách đây hơn 1 năm và thấy quyết định của mình đúng đắn. Anh Khơi cho biết: "Khi tiếp tục tham gia đóng BHXH tự nguyện sẽ được lựa chọn mức đóng phù hợp hoàn cảnh, thu nhập. Không những thế, còn được nhà nước và thành phố hỗ trợ nên tôi thấy không bị áp lực".
Giám đốc BHXH huyện Thủy Nguyên Nguyễn Văn Nhiên thông tin, trong năm 2023, BHXH huyện giải quyết cho hơn 5.000 lượt người rút BHXH một lần, nhưng trong năm nay, giảm đáng kể. Để có được kết quả này, đơn vị triển khai nhiều giải pháp, trong đó, lấy công tác tuyên truyền, tư vấn làm trọng tâm. Theo đó, khi người lao động đến nộp hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ, cán bộ, nhân viên BHXH thực hiện khâu tư vấn đầu tiên, vừa chỉ ra những thiệt thòi khi lĩnh BHXH một lần vừa ra sức thuyết phục, hướng dẫn người lao động các giải pháp bảo lưu, bảo toàn thời gian đóng hoặc chuyển hướng tham gia đóng nối BHXH tự nguyện và hướng dẫn người lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp. Bên cạnh đó, tại các đơn vị khác cũng chủ động nắm tình hình biến động lao động tại doanh nghiệp, nhất là lao động thất nghiệp để có phương pháp tư vấn, hỗ trợ kịp thời.
Tác động tích cực của chính sách
Theo Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang: Việc rút BHXH một lần có xu hướng giảm do tác động tích cực của chính sách, nhất là Luật BHXH sửa đổi năm 2024. Theo đó, Luật sửa đổi có nhiều nội dung, quy định có lợi cho người lao động cụ thể là giảm thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Điều này góp phần tăng độ hấp dẫn của chính sách BHXH, người lao động sẽ có thêm động lực tiếp tục bảo lưu, tích lũy thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu… Ngoài ra, Luật BHYT sửa đổi cũng đang được xem xét, thông qua, cũng sẽ tạo động lực để người lao động, người dân gắn bó với hệ thống an sinh.
Bên cạnh những tác động tích cực, theo ghi nhận từ thực tế cho thấy, một bộ phận lao động trẻ, trong độ tuổi từ 30-40 tuổi đang có xu hướng rút BHXH một lần nhiều hơn so với nhóm lao động cứng tuổi. Chị Hà Thị Quỳnh, công nhân Công ty TNHH Công nghiệp giày Aurora Việt Nam cho biết: Luật BHXH sửa đổi giảm thời gian đóng BHXH xuống 15 năm là đủ điều kiện hưởng lương hưu nên lao động 30-40 tuổi nếu rút BHXH một lần khi quay lại thị trường lao động vẫn đủ thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu. Không những thế, nhiều người cho rằng, Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực từ 1-7-2025 quy định điều kiện rút BHXH một lần rất khắt khe nên có tâm lý muốn rút trước.
Để duy trì nhịp độ giảm số người rút BHXH một lần, bên cạnh công tác tuyên truyền, tư vấn, đối thoại, yếu tố quan trọng giúp giữ chân người lao động trong “lưới an sinh” chính là bảo đảm việc làm, thu nhập ổn định; đồng thời, tạo ra các chính sách phúc lợi, hỗ trợ người lao động trong giai đoạn khó khăn. Đồng thời, các cơ quan chức năng, doanh nghiệp tăng cường phối hợp trong việc kết nối cơ sở dữ liệu lao động - việc làm, giúp dự báo và định hướng nguồn lao động một cách chính xác, từ đó tăng cơ hội việc làm cho người lao động và giảm tình trạng rút BHXH một lần. Bên cạnh đó, trong thời gian người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp, các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh khâu tư vấn, hỗ trợ học nghề, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và chính sách cho vay với lãi suất thấp đối với người lao động. Về phía cơ quan BHXH, tăng cường phát hiện, xử lý nghiêm tình trạng mua bán, cầm cố sổ BHXH; thanh tra, kiểm tra xử lý nghiêm các trường hợp đơn vị, doanh nghiệp vi phạm về quy định đóng BHXH cho người lao động. Từ đó, giúp người lao động có thêm niềm tin vào chính sách BHXH, BHYT và tham gia đầy đủ.