Bố trí nơi ở, tạo sinh kế đối với người lang thang, vô gia cư: Thiết thực bảo đảm an sinh
Mất mỹ quan đô thị
Người khuyết tật hát rong, xin tiền tại khu vực trung tâm thành phố.
Thời điểm cuối năm, ở khu vực dải trung tâm thành phố, một số tuyến phố lớn (Lạch Tray, Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Linh, Hồ Sen…) thường xuyên xuất hiện những nhóm người khuyết tật, vô gia cư xin tiền.
Vào chiều muộn cuối tháng 11-2024, ông Nguyễn Văn Bình (75 tuổi) co ro trong bộ đồ cũ mỏng, bán hàng rong ở khu vực ngã tư Thiên Lôi- Võ Nguyên Giáp. Giỏ hàng ông Bình đeo trên vai chỉ có vài thứ lặt vặt: bật lửa, bút bi, kẹp tóc, kẹo cao su… Với ông Bình, bán hàng chỉ là cái cớ, chủ yếu ông xin tiền từ những người dừng chờ đèn đỏ quanh khu vực này. “Với số tiền ít ỏi xin được, chủ yếu tôi để lo cơm cháo quai ngày. Tối đến, tôi thường tá túc ở gầm cầu hoặc mái hiên trước một số cửa hàng, nhưng đến sáng tôi lại phải dậy sớm rời đi. Mong muốn lớn nhất của tôi có đủ kinh phí để trở về quê nhà (huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hoá)…”, ông Bình kể lại.
Không ít trong số những người lang thang, dù có nơi ở, người thân, nhưng vẫn “giả nghèo, kể khổ” để được giúp đỡ. Bà Trần Thị Ích, 62 tuổi ở phường Trại Chuối, quận Hồng Bàng giãi bày, bà có 2 con trai lớn, lập gia đình riêng và gửi cháu nội cho bà chăm sóc. Trước đây, bà thường nhặt ve chai để có thu nhập. Nhưng sau đó có người mách, chỉ cần đứng ở ngã tư, trước cổng bệnh viện, đẩy cháu ngồi trên xe lăn đi lại vài tiếng, bà Ích đã có hàng trăm nghìn. Từ đó, bà Ích "đổi nghề". Hai bà cháu bà thường xin tiền quanh khu vực phố Nhà Thương, Trần Nguyên Hãn.
Tình trạng người già, khuyết tật lang thang, xin tiền tràn xuống đường ở các tuyến phố trung tâm, khu vực đông người qua lại dễ gây mất mỹ quan, ảnh hưởng đến hình ảnh của thành phố trong mắt khách du lịch, đồng thời nguy hiểm rình rập đến tính mạng của chính bản thân họ nếu xảy ra tai nạn giao thông. Vì thế, theo Chủ tịch Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi Hải Phòng Tăng Tiến San, các ngành, các tổ chức chính trị xã hội, địa phương cần có biện pháp phối hợp rà soát, theo dõi, phát hiện các trường hợp đóng giả người lang thang, người vô gia cư. Nhất là, ngăn chặn nguy cơ các nhóm người xấu lợi dụng người già, trẻ mồ côi, người từ nơi khác đến Hải Phòng để dụ dỗ, dẫn dắt tham gia hoạt động “xin tiền” có tổ chức, hòng trục lợi.
Chung tay chăm sóc
Trước nguy cơ tình trạng người lang thang tiếp tục tái diễn, tăng mạnh dịp cuối năm, các đơn vị liên quan phối hợp chính quyền địa phương tổ chức thu dung người xin tiền trên địa bàn thành phố tới Trường Lao động xã hội Thanh Xuân. Cơ sở này vừa được Trung ương, thành phố đầu tư kinh phí để nâng cấp, sửa chữa, cải tạo cơ sở vật chất khang trang, sạch đẹp hơn. Giám đốc Trường Lao động xã hội Thanh Xuân Phạm Thị Thu Hiền thông tin: Từ đầu năm 2024 đến nay, hơn 320 lượt người lang thang được thu gom tới Trung tâm, với thời gian lưu trú tại Trung tâm. Sau khi tiếp nhận, Trung tâm phân loại theo khu vực nam, nữ, người cao tuổi riêng để tạo thuận lợi trong sinh hoạt, hỗ trợ đối với các trường hợp này. Đồng thời, việc rà soát lai lịch, địa chỉ, thân nhân cũng được cán bộ Trung tâm tiến hành kịp thời, khẩn trương, nhằm hỗ trợ họ trở về cộng đồng, gia đình ngay sau thời gian lưu trú tạm thời tại đây. Hiện, ngoài Trường Lao động xã hội Thanh Xuân, một số nhà hảo tâm, tổ chức, đơn vị thiện nguyện cũng cung cấp chỗ ở miễn phí dành cho người vô gia cư như: Ngôi nhà yêu thương (phố Lạch Tray).
Việc tiếp nhận người lang thang cư trú tại cơ sở bảo trợ xã hội chỉ đáp ứng trong thời gian ngắn (theo Quyết định 03 của UBND thành phố là không quá 3 tháng), mang tính chất tạm thời nên giải pháp có ý nghĩa lâu dài là động viên, kết nối tạo việc làm. Giám đốc Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ An Dương Đoàn Thị Nga cho biết: Hợp tác xã sẵn sàng tạo điều kiện dạy nghề đan móc miễn phí, hỗ trợ các trường hợp khuyết tật, phụ nữ trung niên, cao tuổi nhận làm các sản phẩm thủ công tại nhà và bao trọn cả khâu tiêu thụ sản phẩm. Công việc đan, móc yêu cầu sự cẩn thận, lúc đầu thu nhập không cao (chỉ khoảng 1-2 triệu đồng/tháng). Nếu không kiên trì, chăm chỉ, người lao động dễ chán nản, bỏ cuộc.
Theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Đinh Minh Tuấn, trên cơ sở thu gom, thu thập thông tin về người lang thang, cơ nhỡ, Sở tăng cường phối hợp Công an thành phố, chính quyền địa phương phân nhóm, chia nhóm các trường hợp này để có giải pháp trợ giúp phù hợp. Đồng thời, Sở giao cán bộ Trường Lao động xã hội Thanh Xuân tăng cường vận động, thuyết phục những trường hợp này về ý thức vượt khó, vươn lên, không ỷ lại, trông chờ vào người khác và giao Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng tăng cường tư vấn, giới thiệu việc làm tới người khuyết tật để bảo đảm sinh kế lâu dài cho người yếu thế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, xây dựng văn minh đô thị./.