Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy
TạiHội thảo chuyên đề “Ứng dụng công nghệ AI hỗ trợ giáo viên dạy môn Khoa học tựnhiên” vừa được tổ chức tại Trường THCS Trần Phú (quận Lê Chân), điều khiến cánbộ quản lý, giáo viên tâm đắc là hiệu quả đặc biệt của AI trong hỗ trợ giảng dạy.Trước đây, môn Khoa học tự nhiên (gồm 3 phân môn Lý, Hóa, Sinh) thường khiến họcsinh “ngại” vì các khái niệm mang tính trừu tượng và phức tạp nên nếu chỉ dạy vớisách giáo khoa, kiến thức dễ bị trôi. Tuy nhiên, tại giờ lên lớp “Giới thiệu vềliên kết hóa học” có sự hỗ trợ đắc lực của AI, học sinh được trải nghiệm trựcquan sinh động thông qua hình ảnh minh họa kiến thức mà trước đây chỉ có thể thựchiện trong phòng thí nghiệm.
Ghinhận hiệu quả AI mang lại trong công tác giảng dạy, nhưng cô Đỗ Thu Hiền, giáoviên Trường THCS Minh Đức (huyện Thủy Nguyên) cho rằng, để AI hiện hữu thườngxuyên trong các bài giảng hằng ngày của giáo viên không đơn giản. Điều đó đòi hỏisự đồng bộ về cơ sở vật chất nhà trường, trình độ giáo viên và cả năng lực họcsinh. Cô Hiền cho biết, để có thể ứng dụng thành thạo phần mềm mô phỏng cấutrúc và quá trình hình thành liên kết hóa học, với bản thân cô là cả một nỗ lựclớn, đòi hỏi phải tiếp tục nâng cao trình độ công nghệ và trang bị các phần mềmhỗ trợ. Còn theo cô Lưu Thị Mai Phương, giáo viên Trường THCS Trần Phú (quận LêChân), ứng dụng AI trong giảng dạy mang lại hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên, so vớitiết học truyền thống, giáo viên không chỉ giỏi công nghệ mà còn phải đầu tưnhiều hơn về thời gian, công sức xây dựng bài giảng trong khi khối lượng côngviệc, tiết dạy không thay đổi.
Đồngquan điểm, nhưng ở cấp quản lý, điều khiến cô Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng TrườngTHCS thị trấn Cát Bà đặt ra là việc kiểm soát, tránh hiện tượng học sinh và cảgiáo viên lạm dụng AI trong làm bài tập và soạn giảng. Cô Hương cho rằng, côngcụ AI có tác động tích cực đến tư duy sáng tạo của giáo viên, học sinh, tạo cơhội để người sử dụng khám phá những kiến thức, kỹ năng mới, giảm thiểu nhiều thờigian và công sức. Tuy nhiên, điều này cũng có mặt tiêu cực là giảm tính sáng tạo.Nếu không có sự định hướng và kiểm soát tốt, người dùng sẽ trở nên phụ thuộc,lâu dần sẽ mất tự tin và suy giảm kiến thức, có thể dẫn đến hậu quả khó lường...
Trongcác hội thảo chuyên đề về ứng dụng công nghệ trong dạy học do Sở Giáo dục vàĐào tạo mới tổ chức, có một nội dung được đưa ra thảo luậnthu hút sự quan tâm của các nhà giáo, đó làkhông nên lạm dụng công nghệ trong dạy học.
Ứng dụng công nghệ giúp tiết học trở nên sinh động, hấp dẫn,tạo hứng thú cho học sinh. Tuy nhiên, có những tiết dạy, giáo viên trình chiếucho học sinh quá nhiều hình ảnh, video clip, số liệu... khiến học sinh bị “quátải”, vô tình làm mất vai trò trọng tâm của giáo viên. Mặt khác, việc lạm dụngâm thanh, hình ảnh còn dễ làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài học mà lạihướng chú ý vào màn hình, máy chiếu. Phương pháp tiếp nhận kiến thức chuyển từhình thức đọc - chép trước đây sang nhìn - chép, chiếu – chép, làm giảm hiệu quảcủa tiết dạy.
Nắm bắt được thuận lợi, khó khăn trong việc ứng dụng AItrong hoạt động giáo dục, tại Hội thảo chuyên đề “Ứng dụng công nghệ AI hỗ trợgiáo viên dạy môn Khoa học tự nhiên” vừa được Sở GD-ĐT chỉ đạo Phòng GD-ĐT quậnLê Chân tổ chức tại Trường THCS Trần Phú là dịp để cán bộ quản lý, giáo viênthành phố nhìn nhận về vai trò và xu hướng của AI đối với hoạt động giảng dạytrong các nhà trường. Theo cô Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng Trường THCS thị trấnCát Bà, hội thảo là cơ hội tốt để người làm công tác quản lý hoạch định, đầutư, xây dựng kế hoạch triển khai sớm cả về cơ sở vật chất và nhân lực phù hợp vớithực tế nhà trường. Còn cô Lê Thị Minh Tâm, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Phúcho rằng: Cốt lõi của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy khôngchỉ để mọi người nhìn nhận vai trò của AI trong giáo dục, mà quan trọng là tạocú huých thúc đẩy sự thay đổi trong tư duy, nhận thức của cả cán bộ quản lý vàgiáo viên. Trong đó không chỉ là vấn đề không ngừng tự trau dồi, nâng cao nghiệpvụ, trình độ để làm chủ, sử dụng công nghệ phục vụ công việc, hoạt động giáo dụcmà còn là cách giải quyết những thách thức của việc ứng dụng AI trong giáo dục.
Đánhgiá về vai trò và xu hướng của sử dụng các thiết bị thông minh và công nghệ tiên tiếntrong giảng dạy, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Phạm QuốcHiệu cho rằng: Chương trình GDPT 2018 chú trọng phát triển năng lực học sinh,trong đó có năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.Để phát triển toàn diện năng lực của học trò, thầy cô giáo cần đổi mới các hìnhthức tổ chức dạy học. Trong đó ứng dụng chuyển đổi số, sử dụng các thiết bịthông minh, công nghệ trí tuệ nhân tạo trong quản lý, trong giảng dạy và học tậplà xu hướng tất yếu. Mặc dù lợi ích của chuyển đổi số trong giáo dục là rõràng, nhưng quá trình này khi triển khai với ngành không tránh khỏi thách thức.Đối với giáo viên, học sinh, việc làm quen với công nghệ mới có thể gặp khókhăn. Giáo viên cần thời gian để thích nghi và cập nhật kỹ năng, còn các nhàtrường cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân lực phù hợp.
