Quản lý đất đai ven sông Đa Độ và vùng phụ cận: Cần điều chỉnh quy hoạch phù hợp
(HPĐT)- Năm 2024, công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng được huyện Kiến Thụy chỉ đạo quyết liệt, có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế, tốc độ đô thị hóa nhanh, công tác quản lý quy hoạch, xây dựng, kiến trúc cảnh quan, nhất là khu vực ven sông tại thị trấn Núi Đối và các vùng phụ cận thuộc huyện gặp không ít hạn chế, cần sớm có giải pháp tháo gỡ.
Sớm tháo gỡ vướng mắc
Năm 2024, gia đình anh Bùi An Cường thực hiện các thủ tục xin cấp phép xây dựng nhà ở 3 tầng tại thửa đất số 31, tờ bản đồ số 01 khu Cầu Đen (thị trấn Núi Đối). Anh Cường cho biết, nhận được giấy phép xây dựng của UBND huyện, anh khá bất ngờ khi giấy phép xây dựng có thời hạn và nêu rõ: Công trình được tồn tại tối đa không quá 5 năm kể từ ngày cấp phép hoặc đến khi nhà nước thu hồi đất và phải cam kết dỡ bỏ, không được bồi thường phần công trình xây dựng theo giấy phép đã cấp. Trong khi thửa đất của gia đình anh được UBND huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2004 (là đất ở lâu dài được UBND huyện giao từ năm 1980), một mặt tiếp giáp với đường tỉnh 361, một mặt giáp sông Đa Độ (tổng diện tích 236 m2). Nếu trừ đất hành lang giao thông (10,5 m tính từ tim đường) và đất hành lang công trình thủy lợi Đa Độ (cách mép nước 13,5 m), phần diện tích còn lại được phép xây dựng chỉ vào khoảng 45,6% tổng diện tích được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thực tế này diễn ra phổ biến tại một số địa phương có sông Đa Độ chảy qua. Tổ trưởng tổ dân phố Hồ Sen (thị trấn Núi Đối) Trần Mạnh Tuệ cho biết, người dân thị trấn sống chủ yếu ven sông Đa Độ và đường tỉnh 361. Khi nhà nước giao đất ở cho người dân, trung bình mỗi thửa đất có chiều dài 25-30 m (từ đường giao thông). Nếu hộ nào trước đây không có điều kiện san lấp, vật lập, diện tích sẽ ngày càng bị thu hẹp do đất sông sạt lở, xói mòn vào phần diện tích đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngoài ra, nhiều hộ dân xây dựng công trình kiên cố 2-3 tầng, giá trị cao. Nếu cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, khi nhà nước thu hồi mà không hỗ trợ, bồi thường, người dân sẽ rất thiệt thòi.
Theo cán bộ địa chính thị trấn, trên địa bàn có khoảng 370 hộ dân sống giáp sông Đa Độ, trong đó có 350 hộ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở. Hiện còn 2 trường hợp vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, đều là đất trong khu vực đông dân cư, trước đây thuộc địa giới hành chính xã Minh Tân chuyển sang. Các công trình có diện tích đất sử dụng ngắn. Nếu áp dụng chỉ giới hành lang giao thông đường bộ và chỉ giới phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, các hộ không còn đất xây dựng công trình, trong khi các hộ không có đất ở nơi khác trên địa bàn…
Xác định phạm vi công trình thủy lợi
Trưởng Phòng Kinh tếHạ tầng huyện Kiến Thụy Nguyễn Thế Đoàn cho biết, theo Quyết định 1528 ngày 2-7-2018 của UBND thành phố về việc phê duyệt quy hoạch chung thị trấn Núi Đối và vùng phụ cận đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực bờ sông Đa Độ qua thị trấn được quy hoạch là đất cây xanh cảnh quan. Do vậy, căn cứ theo Luật Xây dựng, chỉ được cấp giấy phép có thời hạn.
Thời gian qua, Phòng Kinh tế và Hạ tầng thường xuyên tham mưu UBND huyện chỉ đạo tăng cường công tác quản lý trật tự xây dựng, quản lý quy hoạch, trong đó giao rõ nhiệm vụ các cơ quan, đơn vị, phòng, ban, ngành, địa phương, UBND các xã, thị trấn quản lý tốt quy hoạch chung được UBND huyện phê duyệt. Đối với các địa phương nằm trong quy hoạch chung thị trấn Núi Đối và vùng phụ cận, huyện tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, yêu cầu các chủ đầu tư phải được cấp giấy phép xây dựng trước khi khởi công công trình theo quy định; xây dựng công trình đúng nội dung giấy phép xây dựng được cấp. Trường hợp quá thời hạn, mà quy hoạch xây dựng chưa thực hiện được, chủ đầu tư được tiếp tục sử dụng công trình đến khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyết định thu hồi đất. Nếu là đất hợp pháp, chủ đầu tư có nhu cầu xây mới nhà ở riêng lẻ trên đất được nhà nước cấp, nhưng trong phạm vi hành lang giao thông, hành lang thủy lợi, việc thực hiện cấp giấy phép thuộc thẩm quyền của Sở Xây dựng. Bên cạnh đó, huyện chỉ đạo thường xuyên kiểm tra, kịp thời phát hiện xử lý vi phạm trật tự xây dựng theo thẩm quyền, chủ động phối hợp Đội Thanh tra xây dựng số 10 - Thanh tra Sở Xây dựng và các ngành liên quan trong xử lý các vi phạm trật tự xây dựng… Trong năm 2024, huyện cấp 31 giấy phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ, trên địa bàn không xảy ra trường hợp vi phạm trật tự xây dựng.
Chủ tịch UBND thị trấn Núi Đối Vũ Anh Dương cho biết, để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người sử dụng đất, UBND thị trấn yêu cầu các hộ đang sử dụng ngoài chỉ giới giữ nguyên hiện trạng, không được san lấp thêm hoặc xây dựng công trình mới trên đất. Địa phương đề nghị UBND huyện và các ngành chức năng xác định cụ thể diện tích được phép xây dựng công trình của các hộ; có văn bản đề nghị Công ty khai thác công trình thủy lợi Đa Độ cung cấp hồ sơ, làm rõ tính pháp lý của mốc phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi. Đồng thời đề xuất các ngành chức năng xem xét điều chỉnh quy hoạch bờ, vùng phụ cận sông Đa Độ phù hợp thực tế.