Ứng dụng vi phẫu nối tay, chân đứt rời: Giúp người bệnh có cơ thể lành lặn

Ưu tiên hàng đầu kỹ thuật vi phẫu 

Ngày 7-12, sau 10 ngày phẫu thuật nối 4 đầu ngón tay phải bị đứt rời do tai nạn lao động, bà Mạc Thị Trúc, 67 tuổi, ở thôn 10, xã Hợp Thành (huyện Thủy Nguyên) vui mừng khôn xiết vì các đầu ngón tay của bà có thể co duỗi trở lại. Nhớ lại ngày gặp tai nạn kinh hoàng ấy, bà vẫn chưa hết bàng hoàng: “Tôi làm việc ở xưởng sản xuất kẹo lạc, do bất cẩn nên để máy cắt kẹo xén vào tay đứt rời 4 ngón, máu chảy lênh láng. Tôi được chủ xưởng đưa tới trạm y tế sơ cứu rồi cấp cứu tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp”. Còn anh Nguyễn Trọng Thành, con của bà Trúc cho biết: “Sau ca phẫu thuật kéo dài 5 giờ, các ngón tay của mẹ tôi được nối lại và giờ có thể co duỗi được. Nhờ có các bác sĩ cấp cứu kịp thời, mẹ tôi lại được lành lặn”. 

Ca phẫu thuật nối cùng lúc 4 đầu ngón tay của bà Mạc Thị Trúc là nỗ lực không ngừng của kíp bác sĩ thực hiện vi phẫu khâu nối thần kinh ngoại vi trong cấp cứu vết thương chi thể tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp. TS.BS. Nguyễn Đức Thành, Trưởng Khoa Điều trị theo yêu cầu, kíp trưởng kíp phẫu thuật cho biết: “Đây là ca phẫu thuật chi thể đứt rời phức tạp nhất từ trước tới nay chúng tôi thực hiện. Để thực hiện kỹ thuật này, chúng tôi bố trí các kíp khẩn trương phẫu tích ở các đầu mạch máu, thần kinh, gân, xương, ngoại vi cả 4 ngón tay đều được nối cùng lúc, vừa bảo đảm sự sống cũng như chức năng vận động, các vân tay của các ngón tay sau này”. 

Theo thông tin của Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, từ đầu năm tới nay, bệnh viện tiếp nhận và điều trị thành công khoảng 200 ca bệnh bị đứt rời chi thể, trong đó 65 ca bệnh phục hồi hoàn toàn về thần kinh, có thể cảm giác, đi lại, cầm nắm, lao động trở lại. Các ca khác có cơ năng tương đối tốt, người bệnh hài lòng với thẩm mỹ (hình dạng) chi thể sau khi nối. Số ít ca có rối loạn dị cảm đau và tê trong 3 tháng đầu. Như vậy, so với trước đây, các bác sĩ chỉ có thể bảo đảm ngón tay, ngón chân, bàn tay, bàn chân, cẳng tay, cẳng chân “sống” được sau khi nối, còn hiện nay, nhờ kỹ thuật vi phẫu, các bộ phận chi thể của người bệnh có cảm giác, đem lại chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Thời gian thực hiện vi phẫu giới hạn từ 3-9 giờ, tùy mức độ tổn thương; thời gian trung bình là 4,5 giờ. Các ca nối có thời gian phục hồi từ 1-24 tháng.

Nỗ lực vì sức khỏe người bệnh 

Tổn thương đứt thần kinh ngoại vi là loại tổn thương thường gặp trong chấn thương chỉnh hình. Nguyên nhân thường do các vật sắc cắt, gặp trong tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông. Điều trị khâu nối phục hồi đứt thần kinh ngoại vi là phẫu thuật khó. Phẫu thuật viên phải nắm vững cấu trúc giải phẫu của dây thần kinh ngoại vi cũng như sinh lý tổn thương và phục hồi của chúng, đồng thời phải có khả năng ứng dụng kỹ thuật vi phẫu. Hiện nay trên cả nước có một số bệnh viện tuyến Trung ương, trung tâm y tế lớn, trong đó có Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp thực hiện kỹ thuật vi phẫu nối lại thần kinh ngoại vi đứt rời trong cấp cứu vết thương chi thể. “Kể từ năm 2008, bệnh viện tiếp nhận chuyển giao các kỹ thuật về vi phẫu trong tạo hình chuyển vạt từ Bộ môn Phẫu thuật tạo hình - Đại học Y Hà Nội. Đến nay, chúng tôi đưa kỹ thuật này trở thành thường quy, mở rộng ứng dụng vi phẫu để cứu giúp nhiều trường hợp người bệnh qua cơn nguy hiểm, phục hồi sức khỏe, phục hồi khả năng lao động” bằng việc tranh thủ “thời gian vàng” của chi thể đứt rời” - TS.BS. Đỗ Mạnh Thắng, Giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp cho biết. 

Hải Phòng là thành phố công nghiệp, có đặc thù nhiều nhà máy, xí nghiệp, xưởng sản xuất nên số ca tai nạn lao động bị đứt rời chi thể do tai nạn lao động cao hơn so với các địa phương lân cận. Để giảm tỷ lệ này, các bác sĩ khuyến cáo người lao động hết sức cẩn thận trong quá trình làm việc, như: sử dụng mũ, kính mắt, ủng, mặc bảo hộ lao động đầy đủ. Khi sử dụng các loại máy móc cần bảo đảm ngắt điện, máy dừng hoạt động mới đi vào kiểm tra hàng hóa. Trường hợp bị tai nạn lao động, cần đưa người bệnh đi sơ cứu và chuyển tới cơ sở y tế chuyên khoa để khám, điều trị kịp thời, tránh lỡ “thời gian vàng”. 

Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG