Kể chuyện về “Hoa sim nơi biên giới”
(HPĐT)- Đại tá, nhạc sĩ Đỗ Minh Quang, nguyên Phó giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội được biết đến với nhiều ca khúc nổi tiếng về chủ đề người lính như: “Hoa Ban”, “Sông Lô chiều cuối năm”, “Cây đàn ghita một dây”, “Anh lính tình nguyện và điệu múa Apsara”…, trong đó phải kể đến “Hoa sim nơi biên giới”, để lại cảm xúc sâu lắng trong trái tim nhiều người nghe.
Nhạc sĩ Minh Quang sinh năm 1951, vốn là diễn viên Đoàn Kịch nói Thanh Hóa, khi hay tin Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị tuyển người, ông đánh liều đi thi và trúng tuyển, trở thành ca sĩ. Mùa thu năm 1979, Minh Quang đang theo học sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia) và được theo đoàn thực hiện chuyến lưu diễn phục vụ quân và dân ở biên giới phía Bắc. Tại đây, những người lính trẻ luôn mong muốn được nghe thêm nhiều bài hát mới gợi nhớ về hậu phương. Những lời đề nghị đặt ra nhiều suy nghĩ với ca sĩ trẻ Minh Quang khi đó. Một chiều, khi biên giới ngơi tiếng súng, không gian yên lặng, ông đứng nhìn từ ngọn đồi này qua ngọn đồi kia, ở giữa hai ngọn đồi ấy là một thảm hoa sim tím ngắt. Chợt thấy, sắc hoa tím ngắt kia đúng như nỗi nhớ da diết của người lính về gia đình, về quê hương... những nơi cho người lính sức mạnh để họ có thể vượt qua khó khăn, gian khổ, hy sinh cho Tổ quốc.
Trăn trở, viết, xóa, viết lại... cứ nghĩ về những người lính bên đồi hoa sim, một khoảng lặng mênh mông, nhạc sĩ lại cặm cụi viết, chỉnh sửa để được bài hát ưng ý nhất. 3 năm sau, tác phẩm cũng hoàn chỉnh và ngay lập tức được người lính đón nhận, diễn tả tình cảm của họ, mong muốn của họ gửi về quê nhà: “Nếu em lên biên giới, em sẽ gặp bạt ngàn hoa/Hoa sim, giữa đồi nắng gió, tím như ai chờ mong/Sắc hoa sim yêu thương trong lòng người lính trẻ/Chờ em nên tím ngát bồi hồi...”.
Khi ca khúc được vang lên bằng giọng nữ cao của ca sĩ Bích Việt (nay là NSND), cũng ở Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị thì người nghe, nhất là người lính rất xúc động. Ca khúc như lời tâm tình với người bạn gái nơi hậu phương, đã được rất nhiều thế hệ người lính nơi biên giới, hải đảo hát vang sau những giờ canh gác vất vả. Sự ra đời và lan rộng của bài hát đánh dấu bước ngoặt lớn trên con đường sáng tác chuyên nghiệp của nhạc sĩ Minh Quang… Ngoài ca sĩ Bích Việt, tiếp nối nhiều thế hệ ca sĩ như: Trung Đức, Trọng Tấn, Việt Hoàn biểu diễn “Hoa sim biên giới” rất thành công.
Sau "Hoa sim biên giới”, nhạc sĩ Minh Quang tiếp tục sáng tác thêm nhiều ca khúc về người lính. Và hầu hết ca khúc này đều được nhạc sĩ viết trong những chuyến đi. Bởi vậy chúng chứa đựng đầy trải nghiệm, tính chân thực như tâm hồn của một người lính: mộc mạc, dễ gần, dễ nhớ. Những ca khúc này cũng đưa đại tá, nhạc sĩ Đỗ Minh Quang đến với Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2012.