Đội ca "Vàng Anh" và bài hát thiếu nhi nổi tiếng
(HPĐT)- Năm 1971, ngay trong lần đầu được phát trên sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam, bài hát “Hạt gạo làng ta” của nhạc sĩ Trần Viết Bính (phổ thơ Trần Đăng Khoa) lan truyền khắp nơi và nhanh chóng nổi tiếng, được tuổi thơ cả nước hào hứng đón nhận. Bài hát này gắn liền với tên tuổi của đội ca Vàng Anh của thành phố Nam Định (tỉnh Nam Định).
Những năm 60 của thế kỷ trước, Phòng Văn nghệ - Đài Tiếng nói Việt Nam (do nhạc sĩ Phạm Tuyên phụ trách) có chủ trương lập ở các tỉnh lớn, mỗi tỉnh một đội cộng tác viên ca hát thiếu nhi nhằm giới thiệu sáng tác của các nhạc sĩ, với sự góp chung tiếng hát của thiếu nhi trong cả nước. Trong một quý, ban biên tập của Đài chia mỗi đội ca khoảng 12 bài hát. Các em nhỏ ở các tỉnh tập hát và cứ khoảng 3 tháng một lần lên phòng thu của Đài ở số 59 phố Quán Sứ (Hà Nội) để thu thanh. Đội ca Vàng Anh ở thành phố Nam Định được thành lập ngày 22-10-1961, do nhạc sĩ Trần Viết Bính phụ trách, là một trong số 4 đội ca thiếu nhi thời đó. Đội ca Vàng Anh góp công giới thiệu với người nghe đài cả nước nhiều bài hát thiếu nhi mới, qua đó thôi thúc các nhạc sĩ sáng tác thêm nhiều bài hát mới, động viên phong trào ca hát của thiếu nhi trong cả nước.
Đội ca Vàng Anh thời gian đó thu thanh nhiều bài hát hay dành cho thiếu nhi như: Bác Hồ của chúng em, Chúng em đã gặp chị Võ Thị Sáu, Em chăm tới lớp, Hạt gạo làng ta, Phong lan và Ong vàng, Tấm ảnh Bác Hồ… Nổi tiếng nhất chính là “Hạt gạo làng ta”. Theo nhạc sĩ Trần Viết Bính, bài hát ra đời năm 1971, lúc đất nước đang có chiến tranh, để làm ra hạt gạo vô cùng vất vả, nguy hiểm khi máy bay Mỹ không ngừng ném bom trên khắp các đồng ruộng miền Bắc. Đọc thơ Trần Đăng Khoa, ông rất xúc động và đã phổ nhạc cho thơ, rồi cùng Đội ca Vàng Anh tập luyện bài hát này.
Các em thiếu nhi say sưa tập ở ngay nơi sơ tán là vùng nông thôn. Chỉ sau vài ngày tập luyện, Trần Viết Bính hài lòng và đưa cả đội lên Hà Nội thu thanh ở Đài Tiếng nói Việt Nam trong cả ngày với gần 20 lần thu mới đạt yêu cầu. Sau khi bài hát được phát trên làn sóng phát thanh, chỉ thời gian ngắn đã lan truyền khắp nơi và nhanh chóng nổi tiếng, được tuổi thơ cả nước hào hứng đón nhận. Sau này, bài hát được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chọn là một trong 20 ca khúc hay nhất viết về nông thôn, nông dân, nông nghiệp Việt Nam; Báo Thiếu niên Tiền Phong bình chọn là một trong 50 bài hát thiếu nhi hay nhất thế kỷ 20.