Đề cao ý thức tự đánh giá rủi ro của chủ doanh nghiệp
(HPĐT)- Năm 2024, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tiếp nhận gần 300 bộ hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng sản phẩm hàng hóa (khoảng 120 thiết bị nâng, hơn 130 bộ thiết bị áp lực), hơn 350 bộ hồ sơ khai báo sử dụng thiết bị máy có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động của 150 doanh nghiệp. Số lượng hồ sơ khai báo tăng khoảng 20%, song số lượng doanh nghiệp thực hiện chưa tăng. Thực tế này đòi hỏi người sử dụng lao động cần nâng cao ý thức, chủ động hơn trong tự kiểm tra, đánh giá rủi ro.
Nhiều đơn vị lơ là, xem nhẹ
Trưởng Phòng Việc làm - An toàn lao động (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội) Nguyễn Hữu Cường cho biết, theo quy định tại Thông tư 26 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Thông tư 36 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành danh mục các loại máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, sử dụng các sản phẩm, hàng hóa, thiết bị có những tính chất trên cần khai báo với đơn vị có chức năng kiểm định (thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố) để được kiểm tra, đánh giá sự phù hợp và công nhận hợp quy...
Theo Giám đốc Trung tâm kiểm định kỹ thuật an toàn Hải Phòng Nguyễn Tiến Hùng, thời gian qua, bên cạnh những doanh nghiệp như: Công ty TNHH công nghiệp nặng Doosan Hải Phòng Việt Nam, Công ty CP cơ khí và xây dựng AMECC, Công ty TNHH Pegatrone Việt Nam… thực hiện nghiêm túc, coi trọng khai báo, kiểm định các thiết bị thuộc danh mục yêu cầu, không ít doanh nghiệp, đơn vị còn chủ quan, lơ là, chỉ kiểm định lần đầu, bỏ qua kiểm định định kỳ. Điều này có thể gây ra tai nạn lao động nghiêm trọng trong quá trình vận hành, sử dụng thiết bị máy. Trong 11 tháng năm 2024, trên địa bàn thành phố xảy ra 23 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm chết 23 người (tăng 12 vụ, 12 người chết so với cùng kỳ năm ngoái). Trong đó, không ít vụ tai nạn bắt nguồn từ thiết bị, vật tư không bảo đảm, như trường hợp nam công nhân Công ty TNHH MTV đóng tàu Nam Triệu (huyện Thủy Nguyên) bị đứt dây cáp mồi nên bị ngã từ dầm thép xuống đất, tử vong hồi tháng 7- 2024; hay trong tháng 10- 2024, nữ công nhân tại Công ty TNHH vật liệu nam châm Shin-Etsu Việt Nam bị kẹt trong thang máy, dẫn đến thiệt mạng…
Trưởng Phòng An toàn Công ty TNHH Great Star Việt Nam Đoàn Hồng Bình cho biết: Hằng năm, phòng xây dựng kế hoạch, đề xuất Ban giám đốc kết nối, mời các đơn vị kiểm định trước hạn, không chỉ nâng cao hiệu năng sử dụng, mà còn bảo đảm an toàn cho người sử dụng, vận hành thiết bị.
Khuyến khích doanh nghiệp tự phát hiện
Năm 2024, Thanh tra ngành Lao động - Thương binh và Xã hội tiến hành xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động… đối với 15 tổ chức và 54 cá nhân, với tổng số tiền hơn 517 triệu đồng, cao gấp hơn 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, việc xử phạt chỉ giải quyết được “phần ngọn”, gốc rễ cần nâng cao ý thức tự giác từ phía người lao động, người sử dụng lao động. Theo Trưởng Ban Chính sách pháp luật và Quan hệ lao động (Liên đoàn Lao động thành phố) Vũ Ngọc Thức, năm 2024, Liên đoàn Lao động thành phố phối hợp Công đoàn ngành, Liên đoàn Lao động quận, huyện thường xuyên tổ chức tuyên truyền lồng ghép nội dung Thông tư 26, Thông tư 36 vào các lớp tập huấn, bổ sung, phổ biến pháp luật tại doanh nghiệp. Đồng thời, Ban bố trí công chức theo dõi, cập nhật tình hình để hướng dẫn, trao đổi, giải đáp của người lao động… Trưởng Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện An Lão Nguyễn Văn Phương đề xuất: Trên địa bàn huyện có hơn 200 doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo Chỉ thị số 20 của Thủ tướng Chính phủ, việc thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp không quá 1 lần/năm. Vì vậy, Đoàn kiểm tra liên ngành tại doanh nghiệp cần bổ sung thành phần tham gia, cơ chế phối hợp có đại diện Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội địa phương. Từ đó, tạo điều kiện để địa phương bám sát, nắm chắc tình hình thực hiện, thi hành pháp luật lao động và kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các giải pháp hạn chế, phòng ngừa rủi ro.
Năm 2024, ngành Lao động - Thương binh và Xã hội phát 1.200 phiếu tự kiểm tra trực tuyến tới doanh nghiệp, bằng cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, số lượng này còn khiêm tốn so với quy mô, số lượng doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Do đó, theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Trần Văn Huy, bên cạnh những doanh nghiệp thuộc danh sách bắt buộc, Thanh tra Sở sẽ hỗ trợ thêm một số doanh nghiệp không trong danh sách tự kiểm tra, tạo tài khoản đăng nhập để thực hiện báo cáo, nhằm củng cố giải pháp bảo đảm an toàn tại doanh nghiệp. Ngoài ra, các phòng, ban chuyên môn của Sở thường xuyên đăng tải danh sách đơn vị cung ứng dịch vụ kiểm định uy tín hoặc đơn vị tổ chức huấn luyện an toàn cho người lao động tại doanh nghiệp chất lượng tốt, với tư cách pháp nhân rõ ràng.